.gif)
Κρατώ στα χέρια μου το βιβλίο και διαβάζω ξανά και ξανά το οπισθόφυλλο. Αντιλαμβάνομαι ότι η σημερινή ιστορία έχει καταβολές τόσο από το 1999 και την Ανατολική Ευρώπη όσο και την Ελλάδα του σήμερα. Οι ιστορίες, όπως αναφέρει ο συγγραφέας σε κάποιο τους σημείο, τέμνονται. Αυτό ήταν που μου κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον, άρχισα να διαβάζω δειλά και ούτε που κατάλαβα πώς έφτασα στους τίτλους τέλους του.
Διάβαζα αβίαστα και με λαχτάρα. Κατάπινα τις λέξεις, σάρωνα τις σελίδες και η ένταση που ένιωθα όλο και κορυφωνόταν.
Άννι. Μια ευτυχισμένη νεαρή η οποία μεγαλώνει μέσα στη θαλπωρή της οικογένειας. Είναι όμορφη με τα ξανθά μαλλιά και τα γαλανά της μάτια και λάτρης της ανακύκλωσης. Η ζωή της ανατρέπεται σε μια στιγμή, χάνει τη στοργή και την οικογενειακή της γαλήνη και βρίσκεται κυνηγημένη στα άδυτα της νύχτας.
Άρης. Μαθητής λυκείου, παιδί του σήμερα με ενεργή δράση στα κοινωνικά δίκτυα. Ένας Mr Body νεαρός ο οποίος πλασάρει τον εαυτό του κοινωνικά και λατρεύει τα views και το tik tok, παρακολουθεί μανιωδώς τα στατιστικά των ακολούθων του και επισκέπτεται ιστοσελίδες ερωτικού περιεχομένου. Οφείλω να ομολογήσω ότι ο Άρης έχει αυτοπεποίθηση και μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, μα στα λόγια δεν είναι καλός. Φίλο του έχει τον Στράτο και λατρεύει να συγκεντρώνει επάνω του τα βλέμματα, κυρίως των κοριτσιών.
Τα κεφάλαια του βιβλίου εναλλάσσονται, η ιστορία του Άρη ακολουθεί εκείνη της Άννι και αντίστροφα, ενόσω ο αναγνώστης πασχίζει να βρει το σημείο σύνδεσης των δύο ιστοριών. Κάποια στιγμή αφήνεσαι, παρασύρεσαι από την ορμή των γεγονότων και το μόνο πράγμα που σε ενδιαφέρει είναι η νηνεμία των ψυχών των ηρώων, η τιμωρία των ενόχων και των θητών και φυσικά η απόδοση ευθυνών.
Γιατί τα κορίτσια έλκονται από τα κακά αγόρια;
Ένας άνδρας που φορά μπουφάν με αετό στην πλάτη και έχει άγριο βλέμμα, η χρήση του μπάνιου με την πόρτα ορθάνοιχτη, μία από το πουθενά απρόσμενη βιντεοκλήση, ένα πάρτι για τέσσερις, η καταπακτή που επισκέπτονται όσοι τιμωρούνται, οι περίεργοι κανόνες ενός σπιτιού αλλά και μια εκδρομή στη Θεσσαλονίκη, παραχωρούν στον αναγνώστη κομμάτια της ιστορίας ξέχειλα φόρτιση, αγωνία και συναίσθημα.
Το βιβλίο πραγματεύεται πολλά. Κάνει λόγο για την παιδική κακοποίηση, σωματική αλλά και ψυχική, το bulling, για οικογένειες στα πρόθυρα της διάλυσης, για την ανάγκη ψυχολογικής υποστήριξης, για ανάδοχες οικογένειες, για ορφανοτροφεία, αλλά και για ξυλοδαρμούς. Δεν σταματάμε εδώ. Έχω και άλλα να σας αναφέρω, όπως η στέρηση ελευθερίας, η παιδική εργασία, η εκμετάλλευση σε πολλές μορφές της, αλλά και η ανάγκη κάποιων να ενταχθούν κοινωνικά και να αποτελέσουν κομμάτι του συνόλου.
Τα παρελκόμενα όλων, αντιλαμβάνεστε, αποτελούν αγκάθι για τους ήρωες. Δημιουργούν προβλήματα, πλάθουν συνειδήσεις, διαμορφώνουν χαρακτήρες και οι διαστάσεις τους γιγαντώνονται. Παιδιά κακοποιημένα, παιδιά που έχουν απωλέσει την ταυτότητά τους, παιδιά παραδομένα στη λήθη της μοίρας τους, παιδιά που κραυγάζουν μέσα από μια εκκωφαντική σιωπή για ΒΟΗΘΕΙΑ!
Λάτρεψα τη Ντίνα για την επιθετική της στάση που βάζει φρένο σε πρόστυχα σχέδια, τον Σταμάτη που ξέρει να περιμένει και να συγχωράει, αλλά και τη Μαριλένα για το ήθος και τη σοβαρότητά της.
Τα παιδιά, πολλές φορές για να μην πω όλες, είναι θύματα των προβληματικών οικογενειών, υιοθετούν άθελά τους λανθασμένες συμπεριφορές και άλλες φορές πάλι γίνονται έρμαια και μένουν απροστάτευτα μπροστά σε φριχτά θεάματα που τραυματίσουν ανεξίτηλα τις παιδικές ψυχές τους.
Λίγο πριν φτάσουμε στον επίλογο της ιστορίας, μια πλάκα θα εξελιχθεί άσχημα για τους πρωταγωνιστές της, μια σκηνή θα την παρακολουθήσουμε εμβρόντητοι, ένα νούμερο τηλεφώνου θα απομνημονευτεί το δίχως άλλο και μια εικόνα στην τηλεόραση, ικανή να αναπτερώσει ένα πεσμένο ηθικό, θα ανεβάσει τους χτύπους της καρδιάς και θα μας προετοιμάσει για δυνατές εξελίξεις.
Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο του Βασίλη Παπαθεοδώρου, ένα σύντομο βιογραφικό του οποίου θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:
Τίποτα δεν διαρκεί για πάντα…
Πόνεσα πολύ με τα όσα διάβασα. Ήθελα να ανοίξω την αγκαλιά μου και να φυλακίσω εκεί για λίγο τους ήρωες του βιβλίου. Θύματα, δυστυχώς, με αναμνήσεις που θα κουβαλούν μέσα τους για πάντα.
Οι τελευταίες σελίδες αφήνουν μια ελευθερία στον αναγνώστη να βάλει τη δική του χροιά, να πλάσει τη συνέχεια της ιστορίας με τα δικά του χρώματα που είμαι σίγουρη ότι θα είναι φωτεινά και ελπιδοφόρα.
Το βιβλίο διαβάζεται εύκολα, γοργά και σίγουρα χωρίς διακοπές. Ναι, στο τέλος, ο αναγνώστης είναι πλημμυρισμένος με ένταση, είναι φορτισμένος με ανάμεικτα συναισθήματα, μα σίγουρα η επιλογή του να διαβάσει το βιβλίο τον έχει πανηγυρικά δικαιώσει.
Το ξέρω πως δεν έγραψα πολλά και ίσως αυτά που έγραψα να προβλημάτισαν κάποιους. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται να γνωρίζετε για την ιστορία είναι πως δύο πονεμένα, με διαφορετικό τρόπο, παιδιά πολεμούν. Κάποιο με τα φαντάσματα του εαυτού του και κάποιο με αληθινά φαντάσματα. Υπάρχει ελπίδα να κερδίσουν τον πόλεμο; Αυτό θα το ανακαλύψετε κάπου στο τέλος του βιβλίου στο οποίο θα φτάσετε πιο γρήγορα από ό,τι φαντάζεστε.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από την Bell.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:
1999, κάπου στην Ανατολική Ευρώπη: Η μικρή Άννι, που χάνει βίαια τους γονείς της, καταλήγει στα δίχτυα ενός κυκλώματος εκμετάλλευσης και κακοποίησης ανηλίκων. Ο εφιάλτης που ζει είναι καθημερινός, με την ίδια να μην καταλαβαίνει ακριβώς τι γίνεται στο καινούριο της «σπίτι». Αυτό που ξέρει όμως πολύ καλά είναι πως θέλει να ξεφύγει. Θα τα καταφέρει άραγε;
Σήμερα, Ελλάδα: Στον Άρη, μαθητή λυκείου, αρέσουν τα βίντεο ακατάλληλου περιεχομένου. Όντας παιδί χωρίς όρια, θεωρεί ότι μπορεί να κάνει και ο ίδιος τα πάντα «για την πλάκα του». Μέχρι που θα συνειδητοποιήσει πως τα αστεία και «η φάση» δεν ισχύουν για όλους. Θα είναι αυτό αρκετό για να αλλάξει τη ζωή του;
Το καινούριο βιβλίο του Βασίλη Παπαθεοδώρου Χωρίς φίλτρα αποτελείται από δύο ανεξάρτητες ιστορίες που τέμνονται σε ένα σημείο. Δυο ιστορίες κακοποίησης, χειραγώγησης και ψυχολογικής έντασης που αναδεικνύουν ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα της εποχής μας: την καταστροφή της ανηλικότητας. Μα πάνω απ' όλα τονίζουν πως οι συνέπειες αυτού του φαινομένου δεν είναι παροδικές, αλλά ενδεχομένως μπορούν να διαρκέσουν για πάντα.
Ο Βασίλης Παπαθεοδώρου γεννήθηκε το 1967 στην Αθήνα. Τελείωσε τη Γερμανική Σχολή Αθηνών και σπούδασε μεταλλουργός και χημικός μηχανικός στο ΕΜΠ, ενώ έκανε μεταπτυχιακά στη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Εργάστηκε σε τράπεζα και μετά ως υπεύθυνος του παιδικού τμήματος σε εκδοτικό οίκο. Βιβλία του διδάσκονται σε παιδαγωγικά τμήματα πανεπιστημίων στην Ελλάδα, ενώ πάνω στο έργο του έχουν εκπονηθεί διπλωματικές και διδακτορικά. Για τα βιβλία του Χνότα στο τζάμι, Στη διαπασών και Τη νύχτα που έσβησαν τ' αστέρια έχει τιμηθεί τρεις φορές με το Κρατικό Βραβείο Παιδικής και Εφηβικής Λογοτεχνίας (2008, 2010, 2019). Έχει αποσπάσει άλλα δεκαεννέα βραβεία και διακρίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό από διάφορους φορείς και μέσα (Κύκλος Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, White Raven, Περιοδικό Διαβάζω, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Ο Αναγνώστης, Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά κ.ά.). Έχει διατελέσει μέλος σε κριτικές επιτροπές και έχει συνεργαστεί ως επισκέπτης εισηγητής με διάφορα πανεπιστήμια στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Το 2020 και 2021 ήταν υποψήφιος για το διεθνές βραβείο παιδικής λογοτεχνίας Astrid Lindgren Memorial Award.
