Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα δοκίμιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα δοκίμιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Η στήλη του λόγου

Πλάσματα λατρείας

Ο παγκόσμιος κύκλος των ιερών ζώων

Η κατανόηση της ζωολατρίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Μέρος 13ο [συνέχεια από το προηγούμενο]

Έργο τέχνης της Barbara Kroll

Παρά τη σταθερότητα, όμως, του καθημερινού κύκλου του ήλιου, ο ετήσιος κύκλος του δημιουργεί τεράστιες αλλαγές. Το καλοκαίρι το νερό γίνεται όλο και πιο πολύτιμο αγαθό. Ο ανταγωνισμός για τους νερόλακκους του Νείλου εντείνεται. Οι αρσενικοί ιπποπόταμοι γίνονται πολύ επικίνδυνοι, καθώς αγωνίζονται για το ζωτικό τους χώρο. Συχνά μάχονται μέχρι θανάτου. Ο παράδεισος του Νείλου εξαφανίζεται. Οι θηλυκοί ιπποπόταμοι υπερασπίζουν τα μικρά τους. Οι Αιγύπτιοι σέβονται τη γενναιότητά τους και τους λατρεύουν με τη μορφή της Τα-Ουρτ, της θεάς των νεαρών μητέρων. Η θερμοκρασία ανεβαίνει και η ευθύνη βαραίνει τον φαραώ. Ένα πλάσμα όμως του θεού ποταμού Νείλου καλοδέχεται τη ζέστη. Ο γιος της Νηίθ, της θεάς του πολέμου και της δημιουργίας, ο κροκόδειλος, χρειάζεται τη θερμότητα του ήλιου για να διατηρήσει τη σωματική του θερμοκρασία. Δεν απειλείται καθόλου από αυτή την αδυσώπητη εποχή. Μπορεί να καταβροχθίσει τα πάντα. Η ικανότητά του να ευημερεί, όταν οι άλλοι υποφέρουν, εμπνέει δέος στους Αιγύπτιους. Γι' αυτό λατρεύουν τον κροκόδειλο σε ειδικούς ναούς ως τον θεό Σομπέκ. Όσο οι κροκόδειλοι ζουν, απολαμβάνουν περιποιήσεις. Όταν πεθαίνουν, ταριχεύονται και θάβονται σε ιερούς τάφους.

Ψίθυροι από μελάνι: Η επόμενη σελίδα

Ψίθυροι από μελάνι Νίκου Αναγνωστάκη

Θέλετε κάτι που να συνδυάζει λογοτεχνία και μαρτυρία; Κάτι που να μην είναι στεγνή εγκυκλοπαίδεια αλλά ούτε και εντελώς μυθοπλασία; Θέλετε να εισπράξετε το ηχόχρωμα μιας εποχής που δεν ζήσατε ή να τη θυμηθείτε; Ε, τότε οπωσδήποτε αυτό το ημερολόγιο μνήμης με στοιχεία και ντοκουμέντα είναι το ιδανικό ανάγνωσμα.

Ο Νίκος Αναγνωστάκης στη συλλογή κειμένων του Ψίθυροι από μελάνι: Η επόμενη σελίδα, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Όγδοο, γράφει από καρδιάς και μνήμης όλα όσα χαρακτήρισαν τις δεκαετίες του '60 και του '70, ζωντανεύοντας μια ολόκληρη εποχή σε όλα τα επίπεδα.

Καταπιάνεται με ένα ευρύ φάσμα θεματικών κι αυτό προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα αυτών των ετών σκιαγραφώντας τα από κάθε μεριά, ολοκληρωμένα. Θα βρούμε δοκίμια για την κοινωνία, την πολιτική, την κουλτούρα, τον πολιτισμό, την καθημερινότητα των πολιτών, τον αθλητισμό, τη διασκέδαση... Θα βρούμε δοκίμια για τις προσωπικότητες που ξεχώρισαν ή/και σημάδεψαν την εποχή (όχι μόνο Έλληνες), για την τηλεόραση, τη μουσική, τον Τύπο, τη γειτονιά... για τις διαφημίσεις ή τις ταινίες... Ναι, για όλα.

Ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των αξιών του ανθρώπινου πολιτισμού

Έργο τέχνης Αλέξανδρου Καπετάνου [παρουσιάστηκε στην ατομική του έκθεση Σκοτεινό γυαλί, λάδι σε καμβά, 2023]

Ο ανθρώπινος πολιτισμός δεν δημιουργήθηκε μόνο από την ανάγκη του ανθρώπου να επιβιώσει, αλλά γεννήθηκε και από την ανάγκη του να δώσει νόημα στην ύπαρξή του, να οργανώσει τη ζωή του μέσα στην κοινωνία, να διακρίνει το δίκαιο από το άδικο και να καθορίσει τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να συνυπάρχουν. Από τις πρώτες οργανωμένες κοινωνίες μέχρι τον σύγχρονο κόσμο, η θρησκεία υπήρξε μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις που συμμετείχαν σ' αυτή τη διαδικασία. Δεν αποτέλεσε μόνο τρόπο επικοινωνίας του ανθρώπου με το θείο, αλλά επηρέασε την ηθική, την κοινωνική οργάνωση, το δίκαιο, την πολιτική, την τέχνη, την εκπαίδευση και γενικότερα τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλήφθηκε τον εαυτό του και τον συνάνθρωπό του.

Αφηγήσεις ζωής μέσα από ένα ημερολόγιο

Έργο τέχνης από τη Μαρία Χάνιου [Πριν από σένα, κολάζ, μικτή τεχνική]

Εισαγωγή


Η μελέτη του υλικού πολιτισμού κατέχει κεντρική θέση στη σύγχρονη λαογραφία, που αντιμετωπίζει τα αντικείμενα της καθημερινής ζωής ως «σημαίνοντες πολιτισμικούς δείκτες», οι οποίοι διαμεσολαβούν κοινωνικές σχέσεις και ενέχουν συμβολισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, τα αντικείμενα αντιμετωπίζονται ως ενεργοί φορείς νοημάτων και κοινωνικών σχέσεων.

Η θεωρητική αυτή στροφή ενισχύεται από τη συστηματική συνομιλία της λαογραφίας με την κοινωνική ανθρωπολογία. Από τις αρχές του 21ου αιώνα διαμορφώνεται ένα γόνιμο πεδίο διαλόγου, στο οποίο η λαογραφική ύλη επαναπροσδιορίζεται με τη χρήση ανθρωπολογικών εννοιών. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά εδώ η «βιογραφική προσέγγιση» των αντικειμένων, η οποία εξετάζει τον κύκλο ζωής τους από τη δημιουργία έως την απώλεια ή τη μουσειακή τους ένταξη. Έτσι, οι αφηγήσεις λειτουργούν ως πεδία πρόσβασης σε προσωπικές και συλλογικές ιστορίες.

Ο ρόλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο

Έργο τέχνης Χρήστου Μποκόρου [Βελούχι ομίχλη]

Ο σύγχρονος κόσμος είναι ένας κόσμος που χαρακτηρίζεται από ταχύτατες αλλαγές, εντυπωσιακή ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, παγκοσμιοποίηση, άμεση επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων και των λαών, αλλά ταυτόχρονα και από βαθιές κοινωνικές, ηθικές και πνευματικές κρίσεις, διότι αν και ο άνθρωπος έχει αποκτήσει πρωτοφανείς δυνατότητες να γνωρίζει, να δημιουργεί, να ταξιδεύει και να επικοινωνεί, πολλές φορές αισθάνεται περισσότερο μόνος, ανασφαλής και αποξενωμένος από ποτέ, ενώ την ίδια στιγμή η φτώχεια, η κοινωνική αδικία, οι πόλεμοι, οι διωγμοί, η προσφυγιά, ο ρατσισμός, η εκμετάλλευση του ανθρώπου, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και η κρίση των αξιών δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον μέσα στο οποίο ο άνθρωπος αναζητά απαντήσεις για το νόημα της ζωής και για τον πραγματικό σκοπό της ύπαρξής του.

Η στήλη του λόγου

Πλάσματα λατρείας

Ο παγκόσμιος κύκλος των ιερών ζώων

Η κατανόηση της ζωολατρίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Μέρος 12ο [συνέχεια από το προηγούμενο]

Έργο τέχνης της Barbara Kroll

Οι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι αυτή η τάξη είναι δημιούργημα των θεών και ότι τα πάντα έχουν τη θέση τους σε μία ιστορία. Ο φαραώ δεν είναι μόνο ο βασιλιάς τους, αλλά είναι και ο σύνδεσμός τους με τον θεϊκό κόσμο. Εξευμενίζει τους θεούς με προσευχές και τελετές για να διατηρεί την ισορροπία του υδάτινου κόσμου τους. Ο φαραώ είναι απεσταλμένος του ισχυρότερου θεού, του Ρα, του θεού ήλιου. Σύμφωνα με την αιγυπτιακή μυθολογία, ο θεός Ρα ήταν ο δημιουργός των θεών, των ανθρώπων και ολόκληρου του κόσμου. Έμβλημά του ήταν ο ήλιος, το σύμβολο της ζωής, του φωτός και της γονιμότητας.

Η Eurovision ως πεδίο πολιτιστικής διπλωματίας

Η συμμετοχή, η ψήφος και η διεκδίκηση της ευρωπαϊκότητας των βαλκανικών χωρών


Η Eurovision ως πεδίο πολιτιστικής διπλωματίας

Ο διαγωνισμός τραγουδιού της Eurovision παρουσιάζεται διαχρονικά ως ένας μουσικός θεσμός ψυχαγωγικού χαρακτήρα και προβάλλεται ως ένα «α-πολιτικό» μουσικό γεγονός με στόχο την ενοποίηση των ευρωπαϊκών λαών. Παρ' όλα αυτά, η ιστορική του εξέλιξη αποδεικνύει ότι αποτελεί ένα εξαιρετικά προνομιακό πεδίο άσκησης πολιτιστικής διπλωματίας και προβολής της διεθνούς εικόνας των κρατών. Παράλληλα λειτουργεί ως πεδίο διαμόρφωσης εθνικής εικόνας.

Στην περίπτωση των Βαλκανίων, η συμμετοχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η περιοχή συνδέεται ιστορικά με στερεότυπα πολιτικής αστάθειας και «ετερότητας». Ειδικά μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, ο διαγωνισμός λειτούργησε ως μέσο προβολής μιας «ευρωπαϊκής» ταυτότητας, επιτρέποντας στα έθνη, ως «φαντασιακές κοινότητες» να παρουσιάσουν μια επιθυμητή εικόνα του εαυτού τους στο διεθνές κοινό. Παράλληλα, τα μοτίβα ψήφου μεταξύ των βαλκανικών χωρών υπερβαίνουν τις αισθητικές προτιμήσεις, αντανακλώντας γεωπολιτικές συμμαχίες και λειτουργώντας ως χώρος συμβολικής πολιτικής επικοινωνίας.

Μια άλλη οπτική του πνευματικού έργου του Καζαντζάκη

Παλαιότερες και νεότερες εκδόσεις των αναφερόμενων έργων του Νίκου Καζαντζάκη: Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Ασκιτική και Αδερφοφάδες

Ο Νίκος Καζαντζάκης είναι ένας συγγραφέας που δύσκολα μπορεί να χωρέσει μέσα στα στενά όρια μιας μόνο ερμηνείας, διότι η γραφή του κινείται αδιάκοπα ανάμεσα στον άνθρωπο και στον Θεό, ανάμεσα στην ύλη και στο πνεύμα, ανάμεσα στην απελπισία της πτώσεως και στην ελπίδα της αναστάσεως, αναζητώντας πάντοτε εκείνο το αόρατο σημείο όπου ο άνθρωπος παύει να είναι απλώς ένα πλάσμα καταδικασμένο στον θάνατο και γίνεται συνοδοιπόρος μιας ανώτερης πραγματικότητας που τον καλεί να υπερβεί τον εαυτό του. Μέσα σε αυτή την αέναη πορεία αναζήτησης ο Θεός του Καζαντζάκη δεν απουσιάζει ποτέ, ακόμα και όταν σιωπά, ακόμα και όταν ο άνθρωπος αισθάνεται μόνος, ακόμα και όταν η ψυχή του στέκει μπροστά στην άβυσσο και δεν γνωρίζει αν πρέπει να προχωρήσει ή να επιστρέψει, γιατί ακριβώς αυτή η αγωνιώδης αναζήτηση αποτελεί τον πυρήνα της πνευματικής του δημιουργίας και γίνεται ο δρόμος μέσα από τον οποίο οι ήρωές του γνωρίζουν όχι μόνο τον Θεό αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό. Η πίστη στον Καζαντζάκη δεν είναι μια ήρεμη και ακίνητη κατάσταση, δεν είναι μια βεβαιότητα που αποκτήθηκε και πλέον δεν χρειάζεται να δοκιμαστεί, αλλά είναι αγώνας, ανηφόρα, πληγή, κραυγή και πορεία προς τα άνω, μια πορεία κατά την οποία ο άνθρωπος καλείται να μετατρέψει την αδυναμία του σε δύναμη και τον φόβο του σε ελευθερία.

Η μουσική ως γλώσσα της ψυχής

Η επίδρασή της στα συναισθήματα και στην ψυχολογία του ανθρώπου


Έργο τέχνης της Βασιλικής Κοσκινιώτου [Ωραίο λαμποκόπημα]

Η μουσική αποτελεί ένα από τα πιο διαχρονικά και ουσιαστικά δημιουργήματα του ανθρώπου, έχοντας συνοδεύσει την ανθρώπινη ύπαρξη από τις πρώτες κοινωνίες μέχρι τη σύγχρονη εποχή και έχοντας συνδεθεί με σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής, από τις γιορτές, τις τελετές και τις κοινωνικές εκδηλώσεις μέχρι τις προσωπικές στιγμές περισυλλογής, μοναξιάς και εσωτερικής αναζήτησης, γεγονός που αποδεικνύει πως η παρουσία της δεν περιορίζεται στην αισθητική απόλαυση ή στην ψυχαγωγία, αλλά επεκτείνεται βαθύτερα, αγγίζοντας τον ψυχισμό και τον συναισθηματικό κόσμο του ανθρώπου, ο οποίος ακούγοντας μια μελωδία μπορεί να βιώσει συναισθήματα που πολλές φορές δυσκολεύεται να εκφράσει μέσα από τον λόγο.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

21ος ΑΙΩΝΑΣ


Η εποχή μας, ο 21ος αιώνας, εμπεριέχει τα επιτεύγματα της τεχνητής νοημοσύνης, της ιατρικής προόδου, της παγκόσμιας διασύνδεσης. Οι γυναίκες βρίσκονται παντού, μέσα σε όλα αυτά, όπως βρίσκονταν πάντα άλλωστε, αν και για πολλούς ήταν αόρατες. Σήμερα είναι σαφώς πιο ορατές, οι κοινωνίες έχουν αλλάξει σε πολλά και οι νόμοι επίσης. Δεν χρειάζεται να έχουν ένα άντρα δίπλα τους για να κατοχυρώσουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ούτε στιγματίζονται κοινωνικά από καταστάσεις για τις οποίες δεν φέρουν καμία ευθύνη.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Μέρι Άντερσον (;)


Δυστυχώς, ελάχιστα προσωπικά στοιχεία απέφερε η έρευνα για την Μέρι Άντερσον και το διάστημα που έζησε. Γνωρίζουμε όμως πως τον Νοέμβριο του 1903, η γυναίκα αυτή από την Αλαμπάμα, κατοχύρωσε την πατέντα για τον Μηχανισμό καθαρισμού τζαμιών αυτοκινήτου, μετά από ένα ταξίδι που έκανε την προηγούμενη χρονιά στην Νέα Υόρκη.

Χιόνιζε τότε και κάθε φορά που έπαιρνε το τρόλεϊ, η Μέρι διαπίστωνε πόσο δυσκολευόταν ο οδηγός εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Έπρεπε κάθε τόσο να βγάζει το χέρι απ' το παράθυρο για να παραμερίσει το χιόνι από το παρμπρίζ, ενώ υπήρχαν φορές που σταματούσε εντελώς για να βγει έξω και να καθαρίσει το τζάμι. Εκτός της επικινδυνότητάς του λόγω έλλειψης ορατότητας, το πράγμα αυτό ήταν πολύ εκνευριστικό, λόγω της καθυστέρησης που προκαλούσε όλη αυτή η διαδικασία.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Λετίτια Μάμφορντ Γκιρ (1852-1935)


Η Λετίτια, γεννημένη το 1852 στη Νέα Υόρκη, είναι γνωστή για τη συμβολή της στον σχεδιασμό και την κατασκευή καινοτόμων ιατρικών οργάνων. Δεν έχουμε πολλές πληροφορίες για τα νεανικά της χρόνια, γνωρίζουμε όμως πως αρχικά εργάστηκε ως δασκάλα και αργότερα μετακόμισε στο Σικάγο, όπου γνώρισε τον σύζυγό της Τσαρλς Γκιρ, έναν επιχειρηματία που ασχολούνταν με την κατασκευή χειρουργικών εργαλείων. Άρχισε να εργάζεται μαζί του, οπότε εξοικειώθηκε σιγά σιγά με τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των ιατρικών συσκευών που χρησιμοποιούνταν στα νοσοκομεία. Παρατήρησε, λοιπόν, ότι πολλές από τις σύριγγες, που χρησιμοποιούνταν συνήθως, ήταν δύσχρηστες, αφού απαιτούσαν και τα δυο χέρια για τη λειτουργία τους ενώ, επιπλέον, ήταν προβληματικές σε θέματα υγιεινής.

Η μεταναστευτική εμπειρία ως παράγοντας διαμόρφωσης ταυτότητας και λογοτεχνικής δημιουργίας

Έργο τέχνης της Jocasta M. [Χωρίς τίτλο, μικτή τεχνική]

Η βαθιά επίδραση της μετανάστευσης δεν περιορίζεται στις κοινωνικές και οικονομικές δομές των κρατών. Αγγίζει τον ίδιο τον άνθρωπο και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, τους άλλους και τον κόσμο που τον περιβάλλει. Αυτή ακριβώς η ανθρώπινη διάσταση αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλές μορφές τέχνης και ιδιαίτερα για τη λογοτεχνία. Οι εμπειρίες της απομάκρυνσης από την πατρίδα, η συνάντηση με έναν διαφορετικό πολιτισμό, η προσπάθεια προσαρμογής και η αναζήτηση μιας νέας ταυτότητας δημιούργησαν ένα πλούσιο λογοτεχνικό πεδίο, μέσα στο οποίο αποτυπώθηκαν οι αγωνίες, οι προσδοκίες και οι αντιφάσεις της μεταναστευτικής ζωής.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Τζόζεφιν Κοχρέιν (1839-1913)


Οι εφευρέσεις γίνονται συνήθως για να προσφέρουν μια λύση σε κάποιο πρόβλημα. Στην περίπτωση όμως του πλυντηρίου πιάτων, η εφεύρεση έγινε εξαιτίας της ανάγκης διάσωσης των πιατικών!

Η κυρία Κοχρέιν ήταν μια πλούσια γυναίκα από το Ιλινόις. Η κοινωνική της θέση επέβαλε την διοργάνωση συχνών, κοσμικών συγκεντρώσεων, κατά τις οποίες χρησιμοποιούσε τα σερβίτσια της οικογένειάς της, που διατηρούνταν από τον 17ο αιώνα. Δυστυχώς όμως, το υπηρετικό της προσωπικό, ουδόλως ενδιαφερόταν για την ιστορία των οικογενειακών σερβίτσιων, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλά σπασίματα κατά τη διάρκεια του πλυσίματος μετά από κάθε συγκέντρωση.

Το λυκόφως των σκιών

Έργο τέχνης της Magdalena Morey Art [Watching the quiet shore 4, ακρυλικό, παστέλ και φύλλο χρυσού]

20-7-2026

...Αν κάποτε μας ζητούσαν να διαλέξουμε ανάμεσα στις δύο όψεις της ίδιας μοίρας, ίσως στρέφαμε το βλέμμα μας προς τον θάνατο. Όχι από παραίτηση, αλλά από την ακατανίκητη επιθυμία να συναντήσουμε εκείνο που βρίσκεται πέρα από τον ορίζοντα της ανατολής. Ακολουθούμε έναν καβαλάρη που σκεπάζει τον ήλιο με την έκλειψή του και μας οδηγεί σε μια πορεία χωρίς βεβαιότητες, χωρίς λογική, χωρίς την ψευδαίσθηση πως γνωρίζουμε τον προορισμό μας. Προχωράμε μόνο με τη διαίσθησή μας, σαν σημαδούρα μέσα σε μια αχαρτογράφητη θάλασσα, ενώ οι φόβοι και οι προαισθήσεις μας γίνονται οι μοναδικοί συνοδοιπόροι μας, τροφοδοτώντας μια αόρατη δύναμη που κυλά πίσω και κάτω από την ύπαρξή μας.

Απαιτούμε από τη ζωή ν' αποδείξει πως μπορεί ακόμη να είναι δίκαιη, να σταθεί απέναντί μας σαν θεά ελεύθερη από κάθε εμπόδιο, ευαίσθητη απέναντι στην αδικία αυτού του κόσμου που πολλές φορές γίνεται η καταδίκη μας. Μα όσο περισσότερο την αναζητάμε, τόσο εκείνη απομακρύνεται, αφήνοντάς μας να περιπλανιόμαστε ανάμεσα στη λαχτάρα και στη διάψευση.

Ο ρόλος των φυλάκων στην Πολιτεία του Πλάτωνα

Πλάτων

Εισαγωγή


«Λέγεται πως κάποτε ο Σωκράτης ονειρεύτηκε ότι κρατούσε στα γόνατά του τον νεοσσό ενός κύκνου, που έξαφνα μεγάλωσαν τα φτερά του και πέταξε στους αιθέρες, βγάζοντας κάτι χαρούμενους, δυνατούς ήχους· την επόμενη μέρα τού έφεραν τον Πλάτωνα· τότε εκείνος είπε ότι αυτό είναι το πουλί που είδε στο όνειρό του». (Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων)

Το πότε και πού γεννήθηκε ο Πλάτων δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο. Πληροφορίες της εποχής μάς παραπέμπουν στο έτος 430/429. Πιθανότερη είναι η χρονολογία 428/427. Ο Διογένης ο Λαέρτιος για τον τόπο γέννησης του Πλάτωνα γράφει: «Σύμφωνα με ορισμένους γεννήθηκε στην Αίγινα, στο σπίτι του Φειδιάδη, γιου του Θάλητα, καθώς αναφέρει ο Φαβωρίνος στην Παντοδαπή ιστορία του, όπου είχαν στείλει τον πατέρα του μαζί με άλλους ως κληρούχο∙ μετά εκείνος γύρισε στην Αθήνα, όταν τους Αθηναίους έδιωξαν οι Λακεδαιμόνιοι που έσπευσαν σε βοήθεια των κατοίκων τής Αίγινας.».

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

19ος ΑΙΩΝΑΣ-20ός ΑΙΩΝΑΣ


Κατά τον 19ο αιώνα, εποχή ραγδαίας εκβιομηχάνισης, πολλές γυναίκες ξεπέρασαν τους κοινωνικούς περιορισμούς και κατοχύρωσαν επαναστατικές εφευρέσεις σε διάφορους τομείς, κυρίως όμως στις μεταφορές, την τεχνολογία, τις οικιακές συσκευές και την συσκευασία. Παρόλο το θάρρος τους όμως και την προθυμία τους να ξεπεράσουν τις κοινωνικές συμβάσεις, οι δυσκολίες είναι πολλές και μεγάλες και δυστυχώς συνεχίζονται και τον επόμενο αιώνα, τον 20ό, όπου, αν και η εποχή έχει προχωρήσει, κάποια πράγματα φαίνεται πως μένουν σταθερά στάσιμα.

Νυχτερινές διαδρομές Ι, ΙΙ & ΙΙΙ Γιώργου Φανού (2024-2026)

Γιώργου Φάνου Νυχτερινές διαδρομές I, II & III

Οι πιο ενδιαφέρουσες γνωριμίες γεννιούνται συχνά από τις πιο απρόσμενες αφορμές. Στη δική μου περίπτωση, η αφορμή ήταν οι Clash. Ένα συγκρότημα που δεν σημάδεψε μόνο μια ολόκληρη εποχή της ροκ μουσικής, αλλά στάθηκε και η αφετηρία για να γνωρίσω, το 2023, τον Γιώργο Φανό.

Εκείνη την περίοδο είχε μόλις κυκλοφορήσει ο πρώτος τόμος της τρίτομης ροκ εγκυκλοπαίδειάς μου. Μια συζήτηση γύρω από τους Clash έγινε η αφορμή να διασταυρωθούν οι δρόμοι μας. Πολύ γρήγορα, όμως, η κουβέντα ξέφυγε από τη μουσική. Ο κινηματογράφος, η λογοτεχνία, η ιστορία, οι ιδέες και οι καλλιτεχνικές αναζητήσεις άρχισαν να συνθέτουν έναν δημιουργικό διάλογο, μέσα από τον οποίο γνώρισα έναν άνθρωπο με βαθιά γνώση και ουσιαστική αγάπη για την έβδομη τέχνη.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

18ος αιώνας


Υπάρχει ένα μεγάλο ιστορικό κενό μεταξύ των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων και του 18ου αιώνα όπου ξαναβλέπουμε καταγραμμένες εφευρέτριες και υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι' αυτό.
Κοινωνικοί περιορισμοί: Οι γυναίκες, περιορισμένες στους παραδοσιακούς, οικιακούς τους ρόλους, είναι αποκομμένες από τη μηχανική και τη βιομηχανία.

Αποκλεισμός από την εκπαίδευση: Δεν έχουν πρόσβαση σε πανεπιστήμια, συντεχνίες και επιστημονικές εταιρείες, οι οποίες ήταν αποκλειστικά ανδρικό προνόμιο.

Έλλειψη νομικής υπόστασης: Στις περισσότερες κοινωνίες, οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα σε ιδιοκτησία, δεν μπορούσαν να υπογράφουν συμβόλαια, ούτε να διαχειρίζονται δικά τους χρήματα, χωρίς την άδεια ενός άνδρα, του πατέρα ή του συζύγου τους.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

ΟΙ ΑΛΧΗΜΙΣΤΡΙΕΣ


Αν και συχνά δρούσαν παρασκηνιακά λόγω των κοινωνικών περιορισμών, πολλές γυναίκες διαδραμάτισαν θεμελιώδη ρόλο στην Αλχημεία, συνδυάζοντας την πρακτική παρατήρηση με τον μυστικισμό, βάζοντας μ' αυτό τον τρόπο τις βάσεις για την σύγχρονη χημεία. Οι αναζητήσεις τους για την μετατροπή των μετάλλων σε χρυσό και η ιδιαίτερη φιλοσοφία τους, μας έδωσαν τις προϋποθέσεις για τις σημερινές εξελιγμένες συσκευές που χρησιμοποιούνται σε πολλές χημικές εφαρμογές στα σύγχρονα εργαστήρια.