Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης *** ΦΕΤΟΣ ΠΗΓΑΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΡΟ με διπλές προσκλήσεις που μπορείτε να διεκδικήσετε εδώ! *** 1ος Διαγωνισμός Παραμυθιού koukidaki: Κυκλοφορεί ήδη το συλλογικό έργο, με κείμενα που διαγωνίστηκαν, από τις εκδόσεις Δερέ. *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Το αστικό των φαντασιώσεων * Η διατριβή * Εδώ παπάς εκεί παπάς * Μη μου ξυπνάς τη λύπη * Ο Φτερωτός Κλέφτης * Η νύφη που δεν γέλασε * Θύματα * Η αύρα του έρωτα * Ο θησαυρός της Σμύρνης * Ο Αρσάμης της Περσίας ** Ποίηση: Μικρή μου κόλαση * Τέσσερις ποιητικές συλλογές από τις εκδόσεις Βακχικόν * Ποιητική απόδραση * Κατάβασις * Μέθεξις * Με φόβο και πάθος ** Άλλα: Πέντε βιβλία των εκδόσεων Ελκυστής ** Διηγήματα: Ο κόσμος πίσω από τον καθρέφτη * Ο Θεός πίσω από την ντουλάπα * Ελληνιστί * Τα αχνά φώτα της Μάρφα ** Παιδικά: Η γοργόνα με τα όμορφα πόδια ** Νουβέλες: Τα απόρθητα κάστρα * Θα τα πω όλα στον Θεό * Club Killaz ** Άλμπουμ μουσικό: The Birds Sing As Bells

Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2020

Ένα δέντρο λιβάνι και πάλι ο ξηρανθός

Ένα δέντρο λιβάνι και πάλι ο ξηρανθός, Ευφροσύνη Μαντά-Λαζάρου

Μια συλλογή έμπνευση. Από τις ελάχιστες φορές που σε ένα τόσο ολιγοσέλιδο βιβλίο έχω σημειώσει/υπογραμμίσει/κυκλώσει τόσα πράγματα που θα έπρεπε να το μεταφέρω εξ ολοκλήρου εδώ για να το σχολιάσω επαρκώς.
Η ποιητική συλλογή της Ευφροσύνης Μαντά-Λαζάρου προσφέρεται (και) για πιο σκεπτόμενους φιλαναγνώστες, για εκείνους που αναζητούν τις ιδιαίτερες, μεστές πένες και για όσους χρειάζονται εναύσματα περισυλλογής. Διαθέτει ένα βάθος που σε προκαλεί να το διερευνήσεις ενώ προτείνεται για δεύτερη και τρίτη ανάγνωση.

Χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο, «Ένα δέντρο λιβάνι», είναι πιο πεζό (στη γραφή) και περιέχει έργα που λειτουργούν ως μικροδιηγήματα. Υπάρχει μεγάλη φρίκη εδώ, η φρίκη του θανάτου και ο πόλεμος. Υπάρχει μια ένταση και κάτι το πολύ εσωτερικό (της), κάτι βαθύ. Αισθαντισμός και ποιότητα.
Για το ύφος, πρέπει να τονίσουμε την στρατηγική επανάληψη φράσεων και την εμπειρία των λέξεων (της), την αίσθηση που διακρίνεις πίσω από τα λεγόμενα. Αν ισχύει η άποψη ότι δε χρειάζεται να κατανοεί κανείς πλήρως την ποίηση, αρκεί να τη διαβάσει και θα εισπράξει με το συναίσθημα εκείνο που έχει να του πει, τότε έχουμε ένα τέτοιο παράδειγμα. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται για δυσκολονοήμαντα έργα· αντιθέτως, η γλώσσα είναι πιο βατή από όσο περιμένεις και ευθεία.

πυρακτωμένος κι ανερμήνευτος ο κόσμος

Στο δεύτερο μέρος, «Ο ξηρανθός», έχουμε περισσότερη ποίηση με στίχο. Και συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στα δύο μέρη. Κι έτσι, η θλίψη και το σκοτεινό στοιχείο μεσουρανούν και εδώ, με τον ουρανό που συνειρμικά είναι το μέλλον, το αύριο, το παρακάτω, εκεί που θα πάει η ζωή προχωρώντας και που θα τον «συναντήσουμε» νεκρό. Ή σχεδόν, νεκρό, πάντως ετοιμόσβηστο.

Πάνω από μαύρα κύματα / μαύρος κι ο ουρανός πεθαίνει.

Δεν είναι που η γη καταστρέφεται, / είναι που ο ουρανός πεθαίνει.

Κι έτσι δυσοίωνη η πορεία των στίχων, αναδεικνύει την ανυπαρξία κάθε μέλλοντος αφού, πέρα από τον ουρανό, και τα παιδιά που σηματοδοτούν το αύριο είναι νεκρά. Νεκρό το αύριο, νεκροί οι άνθρωποι, νεκρά τα όνειρα, νεκρή η ελπίδα.

Παιδιά πεθαμένα / όλες οι γλώσσες των ανθρώπων νεκρές.

Αρκετός θάνατος / είναι κιόλας η νύχτα μας.

Η σκοτεινιά απλώνεται παντού. Η απαισιόδοξη αυτή πένα «περνά» από όλες τις αποχρώσεις του γκρι ως την κατάθλιψη.

Η μέρα καταβροχθίζει την απόγνωση.

ο παγωμένος κόσμος δίχως άχνα κοιτάει.

Και δίχως λέξεις οι φωλιές της σιωπής / διώχνουν τα πουλιά· στον άνεμο, / στον θάνατο του νόστου.

Δικά μας όνειρα δεν θα σαλπίσουμε

Καθηλωτική όταν γράφει: Φέρνει το αίμα η γραφή / ή αντίθετα ξεπλένει η γραφή τα ίχνη ενός φόνου. Ε,ναι! Ειδικά ο στίχος. Ειδικότερα η ποίηση.
Σκέφτομαι πως όλοι εκείνοι που εκφράζονται με τη γραφίδα ξεπλένουν κάτι. Άδειο χρόνο; Λάθη; Αγωνίες; Αναμνήσεις; Αισθήματα; Απογοητεύσεις; Ό,τι κι αν είναι αυτό το κάτι, σίγουρα δεν είναι κάτι ωραίο για τον άνθρωπο. Γιατί τις ευτυχίες κανείς δεν έχει την ανάγκη να τις μοιραστεί. Τις ζει και τις απολαμβάνει. Ενώ τις δυστυχίες... καθένας θέλει να τις ξεπλύνει, να τις αποβάλλει, να ξεμπερδέψει μαζί τους. Κι αν το ζητούμενο είναι η κάθαρση, ακόμη καλύτερα. Άλλος ένας λόγος για ποίηση (δημιουργία).

Η Ποίηση: / ίσως μια άλλη μέρα του θεού, / σε καλοτάξιδα κοίλα πλοία.

Στο σύνολό του όμως το βιβλίο, δίνει κάτι στον καθένα που θα το εισπράξει με τον τρόπο του γιατί (θα) υπάρχει ανάσταση-ανάταση, παρά τα δεινά. Ο κάθε αναγνώστης αποκωδικοποιεί κατά το δοκούν τη σημειολογία -φυσικά.

το γυαλί θα γυρίσει / τις αιχμές του στην άμμο / και άμμος θα χωθεί στον στεναγμό της θάλασσας.

Ο στίχος παραμένει θλιμμένος, μια δίψα και μια αέναη επαναληπτικότητα.

άλλαξε δόντια ο αιώνας

Φτώχεια κι ανέχεια. Αλλά πού; Στο έξω, δηλαδή στα ρούχα, τις πολυτέλειες; Ή στο μέσα, στην ψυχή; Ο πόλεμος έχει πολλές διαστάσεις, κυριολεκτικές και μεταφορικές. Στα κείμενα της συλλογής υπάρχουν όλες οι αποχρώσεις, δηλαδή και ο πόλεμος των όπλων.

Μα η λέξη το κακό δεν ξόρκισε / κι ούτε κανέναν παρηγόρησε.

εν ανθρώποις η μελαγχολία

Ένας επίλογος -ομότιτλος- ολοκληρώνει δίνοντας το απόσταγμα. Η συνοχή σε όλα υπάρχει στο απόλυτο. Ίδια γεύση, ίδια μυρωδιά, ίδιο χρώμα, ίδια αφή, ίδιος πόνος, ίδια αίσθηση...

Ποιήματα στα χείλη της αβύσσου.

Μια τελευταία λάμψη σκοτεινή

Και τέλος.
Διαβάστε την! Μένει εγχάρακτη μαχαιριά από τις λέξεις... Αφήνει στίγμα.
Κλικ για περισσότερα της Τζένης Κουκίδου
Η ποιητική συλλογή της Ευφροσύνης Μαντά-Λαζάρου, Ένα δέντρο λιβάνι και πάλι ο ξηρανθός, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Ευχαριστώ τις εκδόσεις Βακχικόν για τη διάθεση του βιβλίου.
Το παραπάνω περιέχει αποσπάσματα.
Στο οπισθόφυλλο:
Ποιος έχει μέσα στον χρόνο μια φωλιά;
Μέσα στο άπειρο του απείρου έναν κήπο;

Η απόκριση ζώο ερημικό·
όπως το σύννεφο μες στον χειμώνα,
όταν πηγαίνει αργοβάδιστο κατά την άνοιξη
ξεφορτώνοντας βροχή.
Αν δεν είσαι ο κήπος της,
πώς να βρεθεί μέσα στον χρόνο μια φωλιά
μέσα στο άπειρο του απείρου ένας κήπος;

Αν δεν είσαι ο κήπος της... Δεν είσαι ο κήπος της...
Είσαι το ερημικό ζώο που ερωτά και αποκρίνεται.

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Μέθεξις, Καλλιόπης ΒελόνιαΟ Θεός πίσω από την ντουλάπα, Γρηγόρη ΦεϊζατίδηΘύματα, Λίας ΝικολάουThe Birds Sing As Bells, Twelve Thousand DaysΤα απόρθητα κάστρα, Παύλου ΓαβαλάΕδώ παπάς εκεί παπάς, Άμοιρου ΑκροβατίδηΟ θησαυρός της Σμύρνης
Ποιητική απόδραση, Σοφίας ΠαπανδρέουΜη μου ξυπνάς τη λύπη, Γεωργίας ΚαλαμαράClub Killaz, Γιάννη ΤζανήΗ νύφη που δεν γέλασε, Θεοδώρας Παπαδοπούλου-ΧαμουζάΟ Αρσάμης της Περσίας, Αντώνη ΞυραφάΚατάβασις, Θεοδόση ΠαπαδημητρόπουλουΠέντε βιβλία των εκδόσεων Ελκυστής
Τα αχνά φώτα της Μάρφα, Νίκος ΤσιπόκαςΟ κόσμος πίσω από τον καθρέφτη, Συλλογικό έργοΗ γοργόνα με τα όμορφα πόδια, Αιμιλίας ΠλατήΘα τα πω όλα στον Θεό, Κώστα ΓραμματικόπουλουΜε φόβο και πάθος, Θάνου ΚωστάκηΟ Φτερωτός Κλέφτης, Χριστοφίλης ΛεκκάκουΗ αύρα του έρωτα, Γιώργου Ζάννου