Δεν είναι ασυνήθιστο, οι καλλιτέχνες της κωμωδίας να στρέφουν το βλέμμα τους προς τη «σοβαρή» μουσική, εγκαταλείποντας κάθε χιουμοριστικό στοιχείο της δουλειάς που τους έκανε γνωστούς, προκειμένου να αποκαλύψουν, έστω ελαφρώς, την πραγματική τους ταυτότητα. Συχνά μάλιστα χαράσσεται μια καθαρή γραμμή ανάμεσα στις δύο διαφορετικές δημιουργικές διεξόδους. Για παράδειγμα, ο Matt Berry, που έχει κυκλοφορήσει πολλά album jazz-rock, θα προτιμούσε να μην συγκρίνεται το έργο του με το One Track Lover από το Garth Marenghi's Darkplace, ενώ οι folk δίσκοι του Tim Heidecker είναι τόσο απομακρυσμένοι από το I Want To Ride on a Choo-Choo Train που δύσκολα πιστεύεις ότι πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο.
Όταν ο Bret McKenzie, περισσότερο γνωστός ως μέλος του μουσικού κωμικού ντουέτου Flight of the Conchords, κυκλοφόρησε το πρώτο του σόλο album Songs Without Jokes το 2022, θα μπορούσες να συγχωρεθείς αν νόμιζες πως επρόκειτο για ακόμα έναν κωμικό που επιχειρούσε να μπει στον κόσμο της μουσικής με πιο ειλικρινή διάθεση. Ωστόσο, εκείνος ο δίσκος διατηρούσε μια δόση του deadpan χιούμορ του και στο επόμενο βήμα του, το Freak Out City, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς αστεία, αλλά σίγουρα είναι διασκεδαστικά. Όταν η κατάσταση αντιστρέφεται, καλλιτέχνες όπως οι Randy Newman, Father John Misty και Ben Folds έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν εκλεπτυσμένα άλμπουμ που ενσωματώνουν χιούμορ, σάτιρα και ειρωνεία, χωρίς ποτέ να απορρίπτονται απλώς ως «κωμικά».
Δεδομένου ότι το Freak Out City θυμίζει την προσέγγισή τους, ο McKenzie έχει καταφέρει να ισορροπήσει στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να χρησιμοποιεί το χιούμορ σαν όχημα αφήγησης και στο να στοχεύει απλώς στο γέλιο. Υπάρχει ένα μικρό «κλείσιμο του ματιού» που φαίνεται να κάνει στον ακροατή σε αυτό τον δίσκο, που επιβεβαιώνει ότι οι αναφορές του σε καλλιτέχνες, όπως οι Harry Nilsson και John Prine (τον οποίο διασκευάζει εδώ), είναι συνειδητές. Και επειδή έχει ήδη μεγάλη ιστορία μιμήσεων άλλων καλλιτεχνών μέσα από την προηγούμενη δουλειά του, δεν υπάρχει ποτέ ο κίνδυνος οι εντυπώσεις του να φανούν κενές. Η διαφορά είναι ότι εδώ δεν πρόκειται για παρωδία, σε αντίθεση με τις συνεργασίες του με τον πρώην κωμικό του εταίρο Jemaine Clement, όπου μπορούσαν να παραδώσουν πιστό pastiche των Black Eyed Peas. Ενώ μπορεί όντως να λάτρευαν το My Humps, τα τραγούδια του Freak Out City είναι φτιαγμένα με φανερή εκτίμηση στις πηγές έμπνευσης, ακόμα κι αν, καμιά φορά, ηχούν υπερβολικά παράγωγα. Αυτό που κρατά λίγο πιο χαμηλά τον δίσκο είναι πως δεν αναδεικνύει τόσο την πολυμορφία του McKenzie όσο οι Flight of the Conchords. Κι ενώ μπορεί να είναι αποπροσανατολιστικό να τον ακούς να περνά από μια μίμηση του Prince σε μια μίμηση των Pet Shop Boys στο επόμενο κομμάτι, το γεγονός ότι ξέρουμε όλοι πόσο καλά μπορεί να αποδώσει και τα δύο κάνει λίγο απογοητευτικό το ότι εδώ παραμένει κυρίως σε μία κατεύθυνση.
Παρ' όλα αυτά, αν μπορείς να ξεχάσεις ότι πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο που συνέλαβε το Foux De Fa Fa και έγραψε το βραβευμένο με Oscar Man Or Muppet, τότε γιατί να αποτελεί πρόβλημα το ότι ο νέος του δίσκος απέχει από εκείνη τη δουλειά; Το ταλέντο του McKenzie είναι προφανές σε όλο το Freak Out City και, ακόμα κι αν κάποιες στιγμές μοιάζει να χρωστάει πολλά στις επιρροές του, υπάρχουν υπεραρκετές που δείχνουν γιατί αξίζει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ως δημιουργός από μόνος του.
Καθοριστικό κομμάτι: Eyes on the Sun. Το ταλέντο του McKenzie στη μελωδία ξεχειλίζει σε όλο το album, αλλά σε κανένα κομμάτι δεν φαίνεται τόσο καθαρά όσο εδώ. Ένα τραγούδι που ξεκινά με απλά, όμορφα στοιχεία και μετά αιφνιδιάζει με μια καθοδική ακολουθία συγχορδιών στο ρεφρέν. Στοχασμός πάνω στις απειλές της κλιματικής αλλαγής, που αναμειγνύει το προσωπικό του άγχος με μια ειρωνικά ηλιόλουστη αίσθηση – και το αποτέλεσμα είναι χρυσός.
Σχόλιο: Το Freak Out City του Bret McKenzie δείχνει πώς ένας καλλιτέχνης, με βαθιές ρίζες στο χιούμορ, μπορεί να φτιάξει σοβαρή μουσική χωρίς να χάσει την παιχνιδιάρικη σπίθα του. Ο δίσκος δεν είναι ούτε παρωδία ούτε βαριά σοβαροφάνεια. Είναι μια ευαίσθητη ισορροπία, όπου οι αναφορές στον John Prine ή στον Harry Nilsson κουβαλούν αγάπη και όχι μίμηση. Αυτό που μένει τελικά είναι η αίσθηση ενός δημιουργού που ωρίμασε, χωρίς να θυσιάσει την ιδιομορφία που τον έκανε ξεχωριστό.
Το προτείνω στους:
1: Fans των Flight of the Conchords που μεγάλωσαν μαζί τους αλλά είναι έτοιμοι να ακολουθήσουν τον Bret McKenzie σε πιο ώριμο, μελωδικό έδαφος,
2: Στους ακροατές που αγαπούν τραγουδοποιούς τύπου Randy Newman ή John Prine, σε όσους δηλαδή εκτιμούν τον συνδυασμό σοβαρής μουσικής γραφής με μια δόση ειρωνείας και ευφυούς παρατήρησης και
3: Σε όσους νοσταλγούν τον κλασικό singer-songwriter ήχο με μια ελαφριά ρετρό χροιά, αλλά θέλουν κάτι καινούργιο που δεν αναμασά απλώς τα παλιά.
Υστερόγραφο: Θα 'θελα να ακούσω τον McKenzie κάποια στιγμή να συνδυάζει ξανά την ποικιλία των Flight of the Conchords με το σοβαρό του ύφος. Ίσως εκεί να κρύβεται το πιο ολοκληρωμένο του έργο.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
