Το σημερινό βιβλίο διηγημάτων, αποτελείται από δεκαοκτώ ιστορίες. Οι ήρωές του, ή καλύτερα οι μοναστές του, είναι παιδιά, έφηβοι και άνδρες. Ένα βιβλίο χωρισμένο σε τρεις ενότητες, ένα βιβλίο όπου η σκυτάλη ξεκινά με αφετηρία την παιδικότητα, θα προωθηθεί στην εφηβεία και θα καταλήξει αβίαστα στη μεστή ωριμότητα, την πείρα αλλά και το τέλμα.
Στις παρατηρήσεις, που έχω συγκεντρώσει, ξεχώρισα κάποια από τα ονόματα των πρωταγωνιστών των διηγημάτων, τόσο γιατί η ιδιοσυγκρασία τους με ενέπνευσε να το κάνω όσο και γιατί η πορεία τους ήταν ξεχωριστή για διαφορετικούς λόγους.
Δεν θα αναφερθώ σε όλες τις ιστορίες, παρά μονάχα σε εκείνες που είχαν αντίκτυπο στη δική μου ψυχή τη δεδομένη στιγμή της ανάγνωσης. Κάποιες πέρασαν και άφησαν το στίγμα τους και κάποιες άλλες δεν αποτέλεσαν σταθμό. Αυτό δεν σημαίνει κάτι. Ως αναγνώστης, ο καθένας από εμάς επικεντρώνεται στα σημεία εκείνα που αγγίζουν την ψυχή του και ελλοχεύουν τροφή για περαιτέρω σκέψη.
Διαβάζουμε για τον Χαρίση, που μπορεί να σκορπά απογοήτευση στον πατέρα του, μα η δίψα του για φιλία και ανύψωση ηθικού είναι ένα αγκάθι που καταφέρνει να ξεκολλήσει από πάνω του. Ο Ιάκωβος αναμοχλεύει τις στρατιωτικές του αναμνήσεις σε αγγαρείες και υπηρεσίες και επιλέγει να μην τις ωραιοποιήσει. Ο Δονάτος είναι ένα συναισθηματικό παιδί πλάι σε έναν άγονο πατέρα. Ο μαθητής Γαϊτάνος αρνείται να σπουδάσει. Ο Αλέκος και ο Λοΐζος συνδέονται με ένα δεντρόσπιτο, με ένα φωτογραφικό άλμπουμ αλλά και ένα ταξίδι στον Κάρα.
Ανάμεσα στις σελίδες υπομένει ένας ηθοποιός παιδικού θεάτρου, ένα ερωτηματολόγιο σχετικό με υιοθεσία, μια επέμβαση ρουτίνας αλλά και η αγορά βιβλίου από μια υπαίθρια έκθεση.
Η μάστιγα των γηρατειών, η πατρική αποδοκιμασία, η αποδοχή –ή και όχι– της διαφορετικότητας, ένα μοναχοπαίδι χωρίς ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς, ένα σημείωμα στο ψυγείο, μια βουτιά σε βουρκωμένα νερά, μια φωτογραφία με φόντο το φαράγγι του Βίκου, οι τύψεις και οι ενοχές που κατακλύζουν έναν ακόμη πρωταγωνιστή, ένας καλόκαρδος και συμπονετικός παππούς, κάμποσα ανεκπλήρωτα καλοκαιρινά όνειρα, η κακοποίηση ενός παιδιού από συνομήλικούς του, οι στίχοι ενός πατέρα σε πετρόλ κορνίζα, ένας ποδοσφαιρικός αγώνας στην αμμουδιά για ευχαρίστηση άλλων, ο βανδαλισμός του Αφανούς Ναύτη, ένα παιδί που τα «φυλάει» στο κρυφτό για έντεκα φορές, μια μετακόμιση στα Τρίκαλα, ένα μελαγχολικό τραγούδι από το ραδιόφωνο, ένας καφές απωθημένο, η φιλία του Μηνά, οι διακοπές στον τόπο καταγωγής ενός πατέρα, αλλά και το πάρτι μιας καντίνας... είναι κομμάτια των ιστοριών που σκάλωσαν στην ψυχή μου ενόσω μου προκάλεσαν αρκετές δεύτερες σκέψεις.
Πολλά κυοφορούν οι ιστορίες, ικανά να αφυπνίσουν και να προβληματίσουν τον αναγνώστη.
Εκκωφαντικές σιωπές αγοριών και μοναξιά σε πολύπλευρες διαστάσεις.
Απόρριψη αλλά και γνωριμία με τη σεξουαλική ταυτότητα.
Σχολικό εκφοβισμό και στον αντίποδα άγνοια ανηλίκων.
Άνυδρες οικογενειακές σχέσεις και έλλειψη στοργής και ανθρώπινης επαφής.
Μακρινές αναμνήσεις και νεανικούς έρωτες.
Η φιλία και η αδικία.
Η εκδίκηση και η νοσταλγία της αθωότητας.
Η ηδονή, τα ανικανοποίητα όνειρα και η έντονη ψυχολογική πίεση.
Η ενσυναίσθηση και οι απατηλές υποσχέσεις.
Η απώλεια και η θλίψη.
Η αποδοκιμασία και η ανακούφιση.
Οι τύψεις και οι αυτομαστιγώσεις.
Η αρρώστια και η έλλειψη φίλων.
Η επαγγελματική σταδιοδρομία και το τάλαντο της υιοθεσίας.
Οι κλειστές πόρτες και ένα φλιτζάνι σαλέπι ξέχειλο μελαγχολία.
Η ανεμελιά και η αμφιβολία.
Η εκδίκηση της γονικής υπερηφάνειας και το χάσμα γενεών.
Τα κοινωνικά «πρέπει» και οι κλειστές πόρτες.
Τα μυστικά που επιβάλλεται να μείνουν αθέατα από φλογοβόλα βλέμματα και η ανθρώπινη υπόσταση που μπορεί να υπομένει και να υπομένει.
Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο του Νικόλαου Μερεντίτη, ένα σύντομο βιογραφικό του οποίου θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:
Ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο υπάρχει μια βιβλιοθήκη.
Οι ιστορίες έχουν δώρα να προσφέρουν στον αναγνώστη. Αν και το βιβλίο είναι αρκετά μεγάλο σε έκταση για συλλογή διηγημάτων, μπορεί να αποτελέσει πρόσφορο έδαφος για καλλιέργεια συναισθημάτων, μπορεί να συνοδεύσει τις ώρες χαλάρωσης και περισυλλογής και, επιπλέον, μπορεί να αναδείξει πολλά καταπιεσμένα βαρίδια τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Η επιλογή είναι δική σας. Η ανάγνωση ενδείκνυται είτε επιδερμικά είτε εις βάθος αποκομίζοντας ένα απύθμενο πηγάδι φόρτισης και προβληματισμού. Θα σας πρότεινα τον δεύτερο τρόπο ανάγνωσης. Σίγουρα θα βρείτε στις ιστορίες ήρωες που θα συμπάσχετε μαζί τους, σίγουρα θα θυμώσετε με τις πράξεις τους και φυσικά θα νιώσετε την αύρα της αυγουστιάτικης πνοής να σας τυλίγει.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κομνηνός.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:
ΑύγουστοςΓια τους περισσότερους, διακοπές και ανεμελιά. Για άλλους, χρόνος ενδοσκόπησης κι ανασυγκρότησης. Σε αυτό το μεταίχμιο, ακροβατούν οι δεκαοχτώ ιστορίες της συλλογής. Ιστορίες παιδιών, εφήβων και ανδρών, αντιμέτωποι όλοι με ζητήματα μετάβασης, απώλειας, διαχείρισης και ταυτότητας. Ξεχωριστά η καθεμία διαρρέει τους νόμους της μαρξιστικής διαλεκτικής, φωτίζοντας τις αντιφάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης σε κάθε της περίοδο. Όλες μαζί ωστόσο, μέσα από έναν στοχαστικό και άμεσα βιωματικό λόγο, διαμορφώνουν ένα ενιαίο σύνολο. Μία οντότητα που κινείται σε ένα διαρκές όριο: ανάμεσα στο παιδικό και το ώριμο, στο προσωπικό και το συλλογικό, στο παλιό και το καινούργιο.Ένα ψηφιδωτό εαυτών που γίνονται άνθρωποι, όχι μόνο μέσα από τη μοναξιά τους, αλλά και μέσα από την αναμέτρηση με τους άλλους, με τον χρόνο, με τη γενιά τους και τις προηγούμενες. Μια συλλογή διηγημάτων, μία πραγματεία ή ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα που αγγίζει τις φάσεις της ζωής και της ψυχής μέσα από ιστορίες που διασταυρώνονται αθέατα τον Αύγουστο.
Ο Νικόλαος Μερεντίτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία στη Φιλοσοφική του Ε.Κ.Π.Α. Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Τ.Ε.Α.Π.Η. του Ε.Κ.Π.Α., όπου πλέον είναι υποψήφιος διδάκτορας στους τομείς της Ειδικής Εκπαίδευσης, της Εκπαιδευτικής Πολιτικής και των Σπουδών στην Αναπηρία. Από το 2015 έχει εργαστεί σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές παροχής ειδικής εκπαίδευσης κι ένταξης σε μαθητές προσχολικής, πρώτης σχολικής, σχολικής κι εφηβικής ηλικίας με ειδικές και γενικευμένες μαθησιακές δυσκολίες και αναπηρίες.
