Ο Νίκος Εγγονόπουλος υπήρξε από τους σπουδαιότερους Έλληνες· καθηγητής του Ε.Μ. Πολυτεχνείου σκηνογράφος, ποιητής και ζωγράφος.
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπρόσωπους της Γενιάς του '30 που είχε ως αποτέλεσμα να είναι ένας από τους κύριους εκφραστές του υπερρεαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα.
Γεννήθηκε το 1907 στην Αθήνα και ολοκλήρωσε τις σπουδές του ως εσωτερικός σε λύκειο του Παρισιού.
Το 1907 εκπλήρωσε τα στρατιωτικά του καθήκοντα και όταν απολύθηκε έπιασε εργασία ως μεταφραστής σε τράπεζα και γραφέας στο Πανεπιστήμιο.
Το 1930 έγινε ο διορισμός του στο Υπουργείο Δημοσίων Έργων με την ιδιότητα του σχεδιαστή στη διεύθυνση σχεδίων πόλεων.
Σε όλο το διάστημα για τις σπουδές του στη ζωγραφική, ο Εγγονόπουλος, παρέμεινε στην εργασία του στο Υπουργείο και το 1934 πήγε στην τοπογραφική υπηρεσία όπου μετά από έξι συνεχόμενα έτη έγινε μόνιμος με τον βαθμό του σχεδιαστή τάξεως.
Το 1937 έγινε η εγγραφή του στη Σχολή Καλών Τεχνών όπου σπούδασε κοντά στον Κωνσταντίνο Παρθένη ενώ συγχρόνως έκανε μαθήματα για τη βυζαντινή τέχνη στο εργαστήριο των Α. Ξυγγόπουλου και Φώτη Κόντογλου μαζί με τον Γιάννη Τσαρούχη.
Σπούδασε σε Βιέννη, Ιταλία, Παρίσι και Μόναχο.
Παρέδιδε μαθήματα ζωγραφικής, ιστορία της τέχνης και σκηνογραφία στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π.
Από το 1938 ήταν ως επιμελητής μόνιμος και τακτικός καθηγητής.
Την ίδια χρονική περίοδο γνώρισε προσωπικά σπουδαίους και εξίσου σημαντικούς καλλιτέχνες εκ των οποίων ήταν ο Ανδρέας Εμπειρίκος, ο Γιάννης Μόραλης και ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο.
Το 1938 παρουσίασε τα πρώτα δείγματα ζωγραφικής στην έκθεση τέχνη της νεοελληνικής παράδοσης και τα οποία αποτελούσαν έργα που έδειχναν, κατά κύριο λόγο, παλαιά σπίτια της Δυτικής Μακεδονίας.
Την ίδια χρονιά έγινε η είσοδός του στα ελληνικά γράμματα με τη δημοσίευση μεταφράσεων σε ποιήματα του Τριστάν Τζαρά και λίγο πιο μετά, τον Ιούνιο του 1938, κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τον τίτλο Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν.
Το 1939 έγινε η έκδοση για τη δεύτερη ποιητική του συλλογή Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους πραγματοποιήθηκε η πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής στην οικία του Νίκου Καλαμάρη.
Την ίδια περίοδο έπιασε εργασία για την παράσταση της Ηλέκτρας του Σοφοκλή στο θέατρο Κοτοπούλη όπου σχεδίαζε τις ενδυμασίες των ηθοποιών και συμμετείχε σε ομαδική έκθεση Ελλήνων καλλιτεχνών στη Νέα Υόρκη.
Το 1945 αποσπάστηκε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ως βοηθός για την έδρα του ελεύθερου σχεδίου και διακοσμητικής την οποία θέση είχε μέχρι το 1956.
Το 1949 συμμετείχε στην ίδρυση του καλλιτεχνικού ομίλου Αρμός με σκοπό να προωθήσει μια σύγχρονη πρόταση στον ελληνικό χώρο μαζί με άλλα πρόσωπα στα οποία περιλαμβάνονται οι ζωγράφοι Μόραλης, Τσαρούχης και Χατζηκυριάκος-Γκίκας.
Έπιασε εργασία στο Υπουργείο Οικισμού και Αποικοδόμησης όπου και σύναψε συνεργασία με την αρχιτεκτονική ομάδα του Δημήτρη Πικιώνη· σχεδίαζε νέα κτήρια.
Τα επόμενα χρόνια συμμετείχε σε αρκετές ομαδικές εκθέσεις ενώ το 1954 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 27η Μπιενάλε της Βενετίας για το σύνολο του έργου του.
Την ίδια χρονική περίοδο έγινε η εκλογή του ως μόνιμος επιμελητής του Πολυτεχνείου όταν και δήλωσε παραίτηση από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων.
Το 1958 έλαβε το Α' Κρατικό Βραβείο Ποίησης του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας για τη ποιητική συλλογή Εν ανθηρώ Έλληνι λόγω ενώ το 1966 έγινε η τίμησή του για το ζωγραφικό του έργο από τον Βασιλιά Κωνσταντίνο Β' με το παράσημο του Χρυσού Σταυρού του Γεωργίου Α'.
Για δεύτερη φορά θα του απονεμηθεί το Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1979 καθώς και το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικος.
Ποιήματα του Εγγονόπουλου είναι μεταφρασμένα στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και σε πολλές άλλες γλώσσες.
Ποίηση: Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν (1938), Η επιστροφή των πουλιών (1946), Εν ανθηρώ Έλληνι λόγω (1957) καθώς και πολλά άλλα.
Πεζά: Ο Καραγκιόζης: Ένα ελληνικό θέατρο σκιών (1981), Πεζά κείμενα (1987).
Επίσης, ο Νίκος Μαμαγκάκης και ο Αργύρης Κουνάδης τον έχουν μελοποιήσει· ο δεύτερος ανέλαβε τη μουσική επιμέλεια στο ποίημα Μπολιβάρ για τον δίσκο της εταιρείας Διόνυσος όπου απαγγέλει ο ίδιος ο Εγγονόπουλος.
Έφυγε από τη ζωή το 1985.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από Σχέδια και χρώματα (επιμέλεια Εριέττα Εγγονόπουλου εκδ. Ύψιλον, 1996) καθώς και από Οι άγγελοι στον παράδεισο μιλούν ελληνικά: Συνεντεύξεις, σχόλια και γνώμες (εκδ. Ύψιλον, 1999).
