Μισή πατρίδα

Μισή πατρίδα, στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός. Κείμενο: Φίλια Δενδρινού και Κώστια Κοντολέων. Σκηνοθεσία και ερμηνεία Φίλια Δενδρινού.

Η λουτράρισσα των χαμάμ της Σμύρνης, η Ραχήλ. Έχουν ακούσει τα αφτιά της χιλιάδες ιστορίες από εκείνη την αποφράδα ημέρα της καταστροφής της.

Μνήμες, γεγονότα, που έχουν μείνει ανεξίτηλα στις ψυχές όλων.

Ο διωγμός των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, σφαγές με τη θάλασσα να βάφεται κόκκινη. Πτώματα καταμεσής του δρόμου να ποδοπατούνται ανελέητα, κραυγές απελπισίας, ξεριζωμός, αβάσταχτος πόνος.

Ένας μονόλογος βασισμένος στο βιβλίο της Κώστιας Κοντολέων από τις εκδόσεις Έναστρον (2017), με τίτλο Σιγανά ποτάμια, όπου κυριαρχούν οι αληθινές μαρτυρίες γυναικών που έζησαν τις συνταρακτικές εκείνες στιγμές.

Η Φίλια Δενδρινού γίνεται η φωνή όλων αυτών των προσώπων.

Θρύλοι, μνήμες γίνονται ένα στην εξιστόρησή της. Άλλοτε με πόνο βουβό κι άλλοτε με τραγούδι, κουνώντας ρυθμικά τα δάχτυλα των χεριών της, δίνει έμφαση στην περιγραφή. Μάτια υγρά, χείλη ξερά και μια λεκάνη με νερό να ξεπλένει τον πόνο και τις πληγές. Η απώλεια γίνεται ένα με τη δύναμη της επιβίωσης. Η ευγνωμοσύνη απέραντη σε όσους τους συνέτρεξαν.

Τρανό παράδειγμα το ιαπωνικό πλοίο Τοκέι Μαρού, όπου ο καπετάνιος πέταξε το πανάκριβο φορτίο μεταξιού που κουβαλούσε για να περισυλλέξει περίπου 825 άτομα σώζοντάς τους από βέβαιο πνιγμό.

Όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσες φορές κι αν ακούσουμε αυτές τις ιστορίες όλο και κάτι νέο θα μάθουμε, όλο και πιο πολύ θα νιώσουμε το τι πέρασαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι.

Δεν ξεχνάμε. Αυτή η μισή πατρίδα ήταν τα πάντα για εκείνους και τα έχασαν μέσα σε μια στιγμή.

Νατάσα Ανωγειανάκη

Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου