Ποιος θέτει τους τίτλους των ένοχων ή των αθώων;
Πώς μπορεί η εκάστοτε εξουσία να χαρακτηρίσει καθημερινούς ανθρώπους σε εχθρούς της ομαλότητας;
Και τι άραγε σημαίνει ομαλότητα;
Πόσες πορείες ξεκίνησαν ειρηνικά και η αστυνομία προκάλεσε σύγκρουση μετά από εντολές από τα υψηλά κλιμάκια;
Τι ρόλο παίζει εν τέλει ο τύπος είτε πρόκειται για εφημερίδες είτε για τηλεόραση, ραδιόφωνο, ίντερνετ;
Πόσο εύκολο είναι, εν τέλει, η κατασκευή ενόχων, αναρχικών, τρομοκρατών, αντιδραστικών;
Τι σημαίνει πολίτες β' κατηγορίας;
Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη φορά που παίχθηκε στην Ελλάδα το υπέροχο έργο του Brian Friel Πολίτες β' κατηγορίας αναβιώνει και πάλι στο θέατρο Καρέζη, πάντα επίκαιρο, σε σκηνοθεσία της Τζένης Κόλλια με τους ηθοποιούς επί σκηνής: Χρήστο Σαπουντζή, Βασιλική Διαλυνά, Γιάννη Λατουσάκη, Παναγιώτη Παπαϊωάννου, Αργύρη Λάμπρου και τον Τίτο Μακρυγιάννη.
Αφιερωμένο σε έναν σπουδαίο καλλιτέχνη και αγωνιστή της αλήθειας και της δικαιοσύνης μέχρι το τέλος της ζωής του, τον Κώστα Καζάκο.
Το έργο βασίστηκε σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στο 1972 στο Ντέρι της Ιρλανδίας όταν μία ειρηνική διαδήλωση μετατράπηκε σε λουτρό αίματος που οι πιο παλιοί θα το θυμούνται ως Bloody Sunday. Ανεξάρτητα όμως από εκείνο το γεγονός, αυτό το έργο προβάλει την ανάγκη του ανθρώπου να φωνάξει για το ύψιστο δικαίωμα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της αλήθειας...
Πολλά τα κοινά σημεία με διάφορες μορφές καθεστώτων είτε πρόκειται για δικτατορίκα, μοναρχίες, βασιλείες, κομουνιστικά καθεστώτα, σοσιαλιστικά, δημοκρατικά ή όχι, αφού δεν τους είναι αρεστή καμία συγκέντρωση με απαιτήσεις τέτοιας μορφής και πολλές φορές την προκαλούν με τη δύναμη του στρατού και της αστυνομίας για να μπορέσουν ύστερα να προβούν σε χαρακτηρισμούς ένοχων τρομοκρατών και άλλων που προβάλουν για την επιρροή της κοινής γνώμης.
Έτσι και σε αυτή την ιστορία, τρεις καθημερινοί άνθρωποι, άνθρωποι της διπλανής πόρτας, που τόλμησαν να συμμετέχουν σε μια διαδήλωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καταφεύγουν κατά λάθος στο δημαρχείο της πόλης στην ανάγκη τους να προστατευθούν από τη βία που έχει ξεκινήσει η αστυνομία και ο στρατός για να παύσει την πορεία.
Τρεις άνθρωποι, που ποτέ δεν έβλαψαν κανέναν, στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλον λέγοντας με απλά καθημερινά λόγια την δική τους αλήθεια –την αλήθεια που κάποιοι θέλουν να τους στερήσουν– τύπου εξομολογήσεων. Η εξουσία θα τους ονομάσει τρομοκράτες εύκολα απλά επειδή μπορεί. Η τελευταία πράξη είναι η εξόντωση των τριών ανθρώπων μόλις βγουν με ψηλά τα χέρια, με την αιτιολογία στρατού και αστυνομίας ότι κρατούσαν όπλο και ξεκίνησαν πρώτοι τους πυροβολισμούς. Έτσι θα οριστούν ως τρομοκράτες τόσο από την επιτροπή όσο και από την εκκλησία που αναφέρει ότι παρασύρθηκαν.
Η δολοφονία εύκολα γίνεται τρομοκρατική ενέργεια που αντιμετωπίστηκε επιτυχώς. Όλοι εμείς, το κοινό που το παρακολουθούμε όλο αυτό, σίγουρα θα θυμηθούμε μνήμες του παρελθόντος είτε δικές μας είτε όχι, όπου ακολουθήθηκε η ίδια τακτική για να στερήσει την αλήθεια και να κατασκευάσει αυτούς τους πολίτες σε β' κατηγορίας, όπως τους βλέπουν κάποιοι.
Εάν πάλι δεν μας θυμίσει τίποτα, μήπως να ξαναπάμε λίγο πίσω σε κάποια παρόμοια γεγονότα που και εμείς πιστέψαμε τους χαρακτηρισμούς που τότε αποδόθηκαν στους γνωστούς-άγνωστους;
Μήπως δεν ήταν έτσι;
Ένα εξαιρετικό κείμενο σε ένα έργο-σταθμός που αναβιώνει εξαιρετικά με πολύ καλές ερμηνείες από αυτό το εξαιρετικό καστ και την άψογη σκηνοθετική ματιά της Τζένης Κόλλια που το προσεγγίζει με τον σωστό τρόπο.
Κάποια έργα στο θέατρο δίνουν μαθήματα ζωής, κάποια άλλα απλά διασκεδάζουν και χάνονται στην ανυπαρξία και στη λήθη. Το Πολίτες β' κατηγορίας δεν ξεχνιέται, παρουσιάζει καυστικά αληθινά τον τρόπο που μας χειρίζονται. Τον πολιτικό κυνισμό που συνθέτει και παρουσιάζει μόνιμη διαστρέβλωση της αλήθειας θέλοντας να παύσει οποία έκφραση ελευθερίας και δικαιοσύνης από την ρίζα της.
Για σκεπτόμενους θεατές που αναζητούν το κάτι διαφορετικό μέσα από την θεατρική τέχνη.
Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως την Μαρίκα Αρβανιτοπούλου, που έχει αναλάβει την επικοινωνία σε αυτή την ξεχωριστή δημιουργική παράσταση, για τη διάθεση των προσκλήσεων και, τέλος, να δώσω τα συγχαρητήριά μου σε όλους τους συντελεστές για αυτό το πολύ δυνατό έργο.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
