Η φαντασία, πιστεύω, διακατέχει κάθε δραστηριότητα της καθημερινότητάς μας. Σε κάποιους ανθρώπους καλπάζει, ενώ κάποιοι άλλοι δεν ασχολούνται μαζί της. Την θεωρούν ως δεδομένο ότι ζει μέσα μας. Τι πραγματικά όμως είναι η φαντασία, πώς την απέκτησε ο άνθρωπος; Πώς σχετίζεται με τον χρόνο και το χώρο, με τη μνήμη, την εξελικτική μας πορεία διαμέσου των αιώνων; Αυτά ήταν μερικά από τα ερωτήματα που μ' απασχολούσαν εδώ και αρκετό καιρό. Οι ανησυχίες μου αναζωπυρώθηκαν όταν άρχισα να γράφω για το θέμα, χωρίς ωστόσο να επιθυμώ να εισέλθω στο φάσμα του φανταστικού με κάποιο μυθιστόρημα, αλλά με ιστορίες που θα «άγγιζαν» τον καθημερινό άνθρωπο.
Η Αίθουσα φαντασίας είναι μια συλλογή δεκαπέντε ετερόκλητων διηγημάτων, που κινούνται στον χώρο και τον χρόνο σαν ένα παζλ εικόνων που προσπαθεί να συνθέσει δύο κόσμους, τον πραγματικό και τον φανταστικό. Παρότι δεν είναι μια συλλογή επιστημονικής φαντασίας, με την κλασική έννοια του όρου, μπορεί να μας ταξιδέψει σε μέρη αλλοτινά και συνάμα να μας κάνει να φανταστούμε τον εαυτό μας πώς θα ήταν στο μακρινό παρελθόν ή στο απώτερο μέλλον. Οι ιστορίες της κινούνται ανάμεσα στην αναπόληση, την ενατένιση, τη φαντασίωση, την παραίσθηση, το όνειρο και την ενδοσκόπηση. Προσπάθησα να σκιαγραφήσω τις προσωπικές στιγμές του ανθρώπου, όταν εγκαταλείπουμε τον εαυτό μας στην αναπόληση και ο νους ανασύρει μνήμες του παρελθόντος, για να ανασυγκροτήσουμε καταπώς θέλουμε αυτά που ζήσαμε, ή όταν αφηνόμαστε στην ενατένιση επιμηκύνοντας τον χρόνο του μέλλοντος, για να φανταστούμε τα επερχόμενα γεγονότα.
Στα δεκαπέντε διηγήματα της συλλογής καλύπτονται όλα τα στάδια του ανθρώπου. Γέννηση, ακμή, παρακμή και θάνατος. Ο συνδετικός κρίκος βέβαια που συνδέει τα διηγήματα της συλλογής είναι η φαντασία. Ένα θέμα που με σαγηνεύει και μου δίνει έμπνευση.
Οι ιστορίες της συλλογής ολοκληρώθηκαν σε έξι περίπου μήνες. Πηγή έμπνευσης τα βιβλία, προσωπικά βιώματα κα εμπειρίες, αλλά και από την ίδια την καθημερινότητα. Για παράδειγμα, το ομώνυμο διήγημα, με το οποίο τιτλοφορείται η συλλογή, εκθειάζει την εικονική πραγματικότητα με ιδιαίτερο τρόπο. Το εμπνεύστηκα από άρθρο που είχα διαβάσει στο διαδίκτυο, αρκετά χρόνια πριν, για ηλεκτρονικές συσκευές που θα είχαν τη δυνατότητα να απεικονίζουν τρισδιάστατες εικόνες και βίντεο. Επίσης, Ο Τρελόγιαννος και το μιλένιουμ από άρθρο που μου υπενθύμισε τη φρενίτιδα της χιλιετίας. Το διήγημα Στη χώρα των θαυμάτων το εμπνεύστηκα από την εξεζητημένη πραγματικότητα του κόσμου των ναρκωτικών.
Κάθε διήγημα έχει τη δική του προσωπική στιγμή, τον χαρακτήρα του. Βέβαια, η επιλογή να χρησιμοποιήσω κοντινό, μακρινό ή απροσδιόριστο μέλλον δεν ήταν τυχαία. Στο διήγημα Οι Αρχοντάνθρωποι το έναυσμα ήταν η αναζήτηση πληροφοριών για την εξελικτική πορεία του ανθρώπου. Στο συγκεκριμένο διήγημα κάνω σύγκριση του υπαρκτού homo sapiens και του φανταστικού dominus sapiens.
Προσπάθησα να κατανοήσω (φυσικά με αρωγό τη δύναμη της φαντασίας), την εξελικτική πορεία του ανθρώπου –που δεν ξεπερνά τις διακόσιες χιλιάδες χρόνια– στο βάθος ενός ακαθόριστου χρόνου, που ουσιαστικά δεν υπάρχει, καθώς αποτελεί ανθρώπινο επινόημα. Σε κανένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας δεν υπάρχουν περιγραφές που να ξεπερνούν την ανθρώπινη μνήμη. Ο λόγος είναι απλός. Η φαντασία εξαρτάται απόλυτα από την εξελικτική πορεία του ανθρώπου.
Η Αίθουσα φαντασίας είναι η διαφυγή από την καθημερινότητα, το πέρασμα (συνειδητό ή μη) σ' έναν κόσμο διαφορετικό από αυτόν που ζούμε. Ταξίδι ενδοσκοπικό στον χώρο και τον χρόνο.
Γιάννης Μπούζας
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Η συλλογή διηγημάτων του Γιάννη Μπούζα Αίθουσα φαντασίας κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.
