Κάποιοι θρύλοι του rock 'n' roll δεν περιμένουν καν να κρυώσει το βινύλιο για να γεννηθούν. Σκάνε κατευθείαν σαν φήμες που ξέρεις ότι δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα, αλλά δεν θέλεις και να τις χαλάσεις. Και όταν μιλάμε για τους Pink Floyd, τέτοιες ιστορίες μοιάζουν σχεδόν αναπόφευκτες, γιατί οι Floyd δεν ήταν απλώς ένα γκρουπ.
Οι Floyd ήταν διάθεση, ήταν σύμπαν και αυτό το ξέρεις πολύ καλά. Από την εποχή που ο Syd Barrett έστηνε κόσμους, που έμοιαζαν μισοί όνειρο και μισοί παραισθήσεις, είχε ήδη μπει ο σπόρος για τέτοιους μύθους και κάπως έτσι φτάνουμε σε ένα από τα πιο παράξενα –και ταυτόχρονα γοητευτικά– φαινόμενα της pop κουλτούρας: το λεγόμενο Dark Side of the Rainbow.
Η ιδέα είναι απλή: Πατάς το play στο Dark Side of the Moon τη στιγμή που ξεκινάει το Wizard of Oz –εκεί που βρυχάται το λιοντάρι της MGM– και… αρχίζει να συμβαίνει κάτι. Οι εικόνες και η μουσική αρχίζουν να κουμπώνουν. Όχι τέλεια, όχι μαθηματικά, αλλά αρκετά ώστε να σε κάνουν να ανασηκώσεις το φρύδι και να πεις: «Όπα! Τι γίνεται εδώ ρε παιδιά;».
Η Dorothy τρέχει και κάπου εκεί ακούγεται no one told you where to run από το Time. Ο David Gilmour ψιθυρίζει home, home again τη στιγμή που της λένε να επιστρέψει στο Κάνσας. Ο Roger Waters τραγουδάει για loonies on the path, ενώ το Scarecrow χορεύει στον yellow brick road. Και ξαφνικά, δεν είσαι σίγουρος αν βλέπεις σύμπτωση ή κάτι που όντως «δουλεύει», αλλά πριν καν προλάβεις να αναρωτηθείς, έρχεται η κορύφωση. Το Great Gig in the Sky στροβιλίζεται μαζί με τον ανεμοστρόβιλο, η πόρτα ανοίγει στον έγχρωμο κόσμο, ξεκινάει το Money και στο τέλος, οι καρδιακοί παλμοί σβήνουν τη στιγμή που η Dorothy ακουμπάει το στήθος του Tin Man. Εκεί κάπου λες ξανά: «Όπα παιδιά! Όπα!».
Το θέμα είναι πως κανείς από τους ίδιους τους Floyd δεν τα υιοθετεί όλα αυτά. Ο μηχανικός του ήχου Alan Parsons λέει ότι δεν υπήρχε κανένας τεχνικός τρόπος τότε για να κάνουν τον συγχρονισμό, ο Nick Mason λέει ότι πρόκειται για αστείο, ο Waters το αρνείται κατηγορηματικά και ο Gilmour το αποδίδει σε αποκυήματα φαντασίας κάποιου που απλώς είχε πάρα πολύ ελεύθερο χρόνο.
Ναι, αλλά εσύ… το βλέπεις και δυσκολεύεσαι να το απορρίψεις τελείως. Ε, δυσκολεύεσαι, πώς να το κάνουμε;
Ίσως, όμως, η εξήγηση να είναι πολύ πιο απλή και πολύ πιο ανθρώπινη. Λέγεται apophenia: η τάση μας να βρίσκουμε μοτίβα εκεί που δεν υπάρχουν. Να ενώνουμε τελείες επειδή δεν αντέχουμε να τις αφήσουμε ασύνδετες ή ίσως –και εδώ είναι το ωραίο– δεν έχει τόση σημασία.
Και θα μου πεις τώρα: «Μα, καλά, είσαι σοβαρός; Μας λες τόση ώρα όλα αυτά, για να μας πεις μετά ότι δεν έχει σημασία;». Έχεις δίκιο βέβαια να μου το πεις αυτό, αλλά το λέω επειδή τόσο το Dark Side of the Moon όσο και το Wizard of Oz είναι έργα αρκετά ανοιχτά ώστε να χωρέσουν μέσα τους τις δικές μας ερμηνείες και δεν υπάρχει αντίρρηση σ' αυτό. Έτσι δεν είναι; Ο καθένας μας ερμηνεύει όπως μπορεί και παίρνει ό,τι μπορεί να πάρει, από το όποιο δημιούργημα, είτε πρόκειται για μουσική, είτε για ταινία, είτε για ζωγραφικό πίνακα ή ό,τι άλλο. Έτσι λοιπόν το DSOTM, δεν «κουμπώνει» επειδή σχεδιάστηκε για να κουμπώνει με το WOO, αλλά κουμπώνει επειδή εμείς θέλουμε να κουμπώνει. Ε, λοιπόν, πίστεψέ με: κάπου εκεί είναι όλη η μαγεία.
Οπότε ναι!
Προτείνω: Μάζεψε τους φίλους σου, παράγγειλε πίτσες και μπίρες, χαμήλωσε τα φώτα, βάλε την ταινία και το άλμπουμ, πάτα play τη στιγμή που βρυχάται το λιοντάρι… και μετά πες μου: είναι σύμπτωση αυτό που ακούς και αυτό που βλέπεις να κουμπώνει μπροστά στα μάτια σου; Ε;
Jack Whatley
Μετάφραση: Γιώργος Μπιλικάς
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Πηγή: Far Out
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε στιγμιότυπο της ταινίας Ο μάγος του Οζ και το εξώφυλλο του άλμπουμ Dark Side of the Moon.
