Η πολυθρόνα - Θύμα ή θύτης;, είναι ο τίτλος του δεύτερου βιβλίου μου που εκδόθηκε το 2018, επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν και βρίσκεται σε δεύτερη έκδοση. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα-ψυχογράφημα ενός ανθρώπου που από θύμα έγινε θύτης. Ξεκίνησε σαν ένα διήγημα για τις ρωγμές-πληγές των κτηρίων, οι οποίες έγιναν πληγές στα σώματα των ανθρώπων και με κάποιο τρόπο εμφανίστηκε η πολυθρόνα και η ξύλινη καρέκλα και με παρέσυραν στη δίνη τους.
Με δυσκόλεψε αρκετά η συγγραφή του καθώς ουδεμία σχέση έχω με τον ήρωά μου. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που κατέληξε απάνθρωπος μόνο και μόνο από αντίδραση. Που κουβαλά μέσα του την καταπίεση και τα απωθημένα των παιδικών του χρόνων. Που δεν ένιωσε ποτέ χαρά, δεν επέτρεψε στα συναισθήματά του να εκδηλωθούν και μεταμορφώνεται σε τέρας. Όλο αυτό είχε ως αποτέλεσμα να κακοποιεί τους ανθρώπους της ζωής του, κυρίως τις γυναίκες.
Και ήρθε η ώρα που ξέρασες όλο το γάλα που σε είχε ταΐσει το αγαπημένο στήθος, αλλά σε λάθος ανθρώπους. Σε ανθρώπους που σε αγάπησαν και σου επέτρεψαν να εισβάλεις στη ζωή τους, στο μυαλό τους, στην ψυχή τους. Και έγινες παράσιτο, ξενιστής, τους κακοποίησες, όπως κακοποιήθηκες κι εσύ ως παιδί, έφηβος, ενήλικος. Η κάθε κακοποίηση προς τους άλλους έγινε μία πληγή στο σώμα σου. Το έκανες ασυναίσθητα άραγε; Όχι· και εδώ είναι το πρόβλημα. Ήθελες να νιώσεις την ικανοποίηση του θύτη, παρότι ήξερες ακριβώς πώς νιώθει το θύμα. Θύμα και θύτης συνάμα στο θέατρο του παραλόγου που επέλεξες να πρωταγωνιστήσεις, στο θέατρο της ζωής σου.
Αναλύω το δίπολο θύτη - θύματος, πώς εναλλάσσονται οι ρόλοι και την αλληλεξάρτηση που υπάρχει μεταξύ τους. Κοινό χαρακτηριστικό τους αποτελεί το ότι τους είναι οικείο αυτό που βιώνουν, το ψυχολογικό τους τραύμα, και νιώθουν ασφάλεια ακολουθώντας αυτές τις συμπεριφορές. Ο ήρωας ακροβατεί μεταξύ αυτών των δύο ρόλων. Για πόσο όμως είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να αντέξει αυτούς τους δύο ρόλους; Μπορεί θύμα και θύτης να συνυπάρξουν στο ίδιο κορμί;
Νιώθεις σαν εκκρεμές, μέχρι και τον ήχο του ακούς μέσα στο κεφάλι σου. Τικ τακ, τικ τακ, τικ θύμα τακ θύτης, τικ θύμα τακ θύτης. Παράλληλες καλοκουρδισμένες ζωές μέσα στο ίδιο κορμί.
Για να επουλώσει τις πληγές του κάθεται στην αγαπημένη του μοναδική πολυθρόνα και ξεσπά ανελέητα στα θύματά του. Μόνο αυτός κάθεται πάνω της, τα θύματα του βολεύονται σε μία ξύλινη καρέκλα, στην οποία αυτός δεν κάθεται ποτέ. Η πολυθρόνα αποτελεί τον μοναδικό του σύμμαχο, ανέχεται τα πάντα, δεν αντιδρά και δεν τον κατακρίνει. Θύτης αυτός, θύτης και αυτή, έτσι πιστεύει. Το ίδιο και η ξύλινη καρέκλα του, θύματα φιλοξενεί, θύμα είναι και αυτή. Φοβόντουσαν να αντιδράσουν και δεν συμμάχησαν ποτέ εναντίον του.
Αχ, αυτός ο φόβος. Αχ, αυτό το βόλεμα που καταστρέφει τις ζωές μας. Επαναπαυόμαστε και πορευόμαστε δυστυχείς μια ζωή.
Ζει σε μια ανήλιαγη κάμαρα και πορεύεται μόνος και θλιμμένος, χωρίς διάθεση για οτιδήποτε άλλο πέρα από το να βλάπτει τους ανθρώπους και να τους βλέπει να πονάνε και να βασανίζονται όπως και αυτός.
Και αυτό ήταν που σου προσέφερε τη μεγαλύτερη ικανοποίηση. Θα έμεναν μόνοι τους, όπως μόνος θα έμενες κι εσύ.
Διαλέγει προσεχτικά τα θύματά του, γυναίκες αδύναμες που κουβαλούν το δικό τους τραύμα και αποτελούν εύκολη λεία. Φροντίζει να αποκτά την εμπιστοσύνη τους και την κατάλληλη στιγμή τις κακοποιεί, ψυχολογικά και σωματικά. Νιώθει λύπηση μα δεν επέτρεψε ποτέ στον εαυτό του να την εξωτερικεύσει.
Δεν ταιριάζουν συγγνώμες σε έναν θύτη, σκέφτηκες. Πρέπει να κρατήσω χαρακτήρα, να μην παρασυρθώ. Δεν ταιριάζουν συναισθηματισμοί και απολογίες όταν τα πράγματα έχουν φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Ζει μέσα στις ενοχές, βλέπει εφιάλτες και οι εσωτερικοί του δαίμονες παίρνουν μορφές που τον καταδιώκουν. Μυθικά πλάσματα εμφανίζονται εμπρός του και προσπαθούν να τον κάνουν να συνειδητοποιήσει το αποτρόπαιο των πράξεών του.
Η μητέρα του είναι συνεχώς παρούσα, με διάφορους τρόπους και μορφές. Μόλις πεθαίνει όλα αλλάζουν εντός του. Θεωρεί ότι τον αγαπούσε –δεν κινδυνεύουμε από τους νεκρούς– και αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για τη σωτηρία του.
Ώρες ώρες σκέφτομαι ότι ο πιο ασφαλής τόπος των ανθρώπων, ή τουλάχιστον κάποιων ανθρώπων, ενδέχεται να είναι η μήτρα της μάνας τους.
Μια τυχαία συνάντηση και η Πολυθρόνα που πλέον αρχίζει να αναλαμβάνει ενεργό ρόλο δείχνοντας ότι δεν είναι ούτε θύμα ούτε θύτης. Είναι άψυχη τελικά η αγαπημένη του πολυθρόνα και πώς θα συμβάλλει στη λύτρωσή του;
Όλοι οφείλουμε μια καλή ανάσταση στον εαυτό μας, εν ζωή. Η ανάσταση του ήρωα, η συνειδητοποίηση του τι ήταν και τι θέλει να είναι, θα έρθει απροσδόκητα.
Και κάπως έτσι, με αφορμή μία αιώρηση από το ταβάνι της κάμαράς σου, άρχισε η νέα σου ζωή. Και κάπως έτσι, μετά την οριστική αυτοκτονία των σκέψεων και των απροσδιόριστων φωνών που διέλυαν και αποπροσανατόλιζαν τόσα χρόνια το μυαλό σου, άρχισαν να κλείνουν οι πληγές σου, ακόμα και αυτές που δεν μπορούσες να δεις. Μέσα από έναν συνειδητό θάνατο, κατά τον οποίο απαγχονίστηκε το παρελθόν.
Μαρία Σταυροπούλου
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
