koukidaki: Ο μεθυσμένος πόλεμος των κομμάτων, με λικέρ μέντας...

Ιουλίας Λυμπεροπούλου

Πιο πολλούς τοίχους συναντούσε μπροστά της παρά δρόμους η Ερατώ. Διακόπτονταν οι πορείες, κόβονταν σε νοερά «τετράγωνα», που μπορεί και να μην ήταν καν τετράγωνα, γιατί κάποιοι τοίχοι θύμιζαν το Σινικό. Όχι σε πάχος. Σε έκταση. Χανόταν η άκρη τους για το βλέμμα, δίνοντας τη θέση της η πραγματικότητα σε μία, κατά κυριολεξία, τρομερή φαντασία. Κάθε τοίχος και εγωισμός. Ήταν το σημείο στο οποίο σταματούσε ο άλλος να την ακούει. Ακόμα και να τη βλέπει, σαν να του είχε δώσει με τα λόγια ή τη στάση της, απουσία πρόθεσης, μία δυνατή μπουνιά στο στομάχι, να τον ταρακουνούσε κι ύστερα εκείνος κάκιωνε. Πέτρωνε το πρόσωπο. Γινόταν ανέκφραστο και χανόταν κι εκείνη από προσώπου Γης για τον συνομιλητή της. Εμείς και εσείς. Εμείς και οι άλλοι. Εγώ και εσύ, ήταν σαν να της έλεγε. Πάνε να βρεις αλλού διέξοδο.

Και εκείνη περπατούσε, περπατούσε κι άκρη δεν έβρισκε. Έπιαναν πολύ χώρο αυτοί. Διευρύνονταν, απλώνονταν, χωρίς απαραίτητα να εξελίσσονται. Απλώς υπήρχαν στον χώρο σαν παλιοί Ανατολίτες. Ξάπλωναν, έκαναν τον χώρο τεκέ από τη θολούρα και τα περίμεναν όλα στο χέρι από φανταστικά δουλικά. Αν δεν τους έβγαινε αλλιώς, μουντζούρωναν. Είναι μία τέχνη και αυτή! Η μουντζούρα. Όπως και η αντιγραφή βέβαια, ιδίως όταν προσπαθεί κάποιος να μην προδίδεται, διοχετεύοντας εκεί όλη την ενέργεια, που, σε άλλη περίπτωση, θα μπορούσε να είναι δημιουργία. Και λες, τι οξύμωρο! Τι πήγε στραβά; Τι δεν έγινε κατανοητό τη στιγμή που έπρεπε να γίνει;

Αυτά σκεφτόταν η Ερατώ ένα φθινοπωρινό βράδυ, επιστρέφοντας βιαστικά σπίτι, καθώς η ψύχρα τής πιρούνιαζε τα κόκαλα. Φορούσε και μία λεπτή, κοντή λαδί καμπαρντίνα, με καρό υφασμάτινη επένδυση, δεμένη σφιχτά στη μέση, που άφηνε τα πόδια της ακάλυπτα. Ευτυχώς οι ψηλές καφέ μπότες της έκαναν δουλειά κάτω από την ανάλογου χρώματος μάλλινη φούστα! Διαφορετικά, θα πήγαινε χοροπηδώντας σπίτι και όχι απλώς περπατώντας ορμητικά. Δεν το σκέφτηκε καλά, έπρεπε να είχε πάρει μαζί της κάτι παραπάνω, ένα λεπτό πουλοβεράκι έστω και να το έχωνε στην τσάντα της. Τι τις κουβαλούσε τόσο μεγάλες μετά, για να τα χωρούν όλα; Τσαντάκι του Σπορτ Μπίλι το έλεγε η φίλη της. Τα είχε όλα. Πιθανά και απίθανα: σημειωματάρια, χαρτομάντιλα, νερό, φακό, μαρκαδόρους. Τι να τους έκανε τους μαρκαδόρους, θα αναρωτιόταν κάποιος! Σε κάτι αναπάντεχες αναμονές, όταν τύχαινε να στήνεται μπροστά από θλιβερούς τοίχους, τους χρωμάτιζε.

Αυτοί οι τοίχοι όλο προβλήματα της δημιουργούσαν. Ο τοίχος, τα τείχη, το κόμμα και τα Κόμματα. Όπως ξεφουρνίζονται από το μυαλό οι φράσεις με προβληματική στίξη σε ένα φύλλο χαρτί, δημιουργώντας αυτές τις φαινομενικά ανυπέρβλητες διαχωριστικές γραμμές, κάπως έτσι και τα Κόμματα έκοβαν τα δικά τους κομμάτια από την πίτα, με λάθος τρόπο, στον λάθος χώρο, στην κοινωνική σούπα. Σούπα και πίτα, πίτα και σούπα. Και την ώρα που η Ερατώ έκανε τέτοιες σκέψεις, ξελιγωμένη από την πείνα, πάνω σε αυτή την αντιστοιχία κομμάτων με μικρό, Κομμάτων με κεφαλαίο και κομματιών πίτας βουτηγμένων κατά προτίμηση στη σούπα, έπιασε μία δυνατή βροχή με αέρα, που παραλίγο να της μουσκέψει κάθε απομεινάρι αντοχής, στα κρόσσια των τελευταίων απείραχτωννεύρων της. Κι ό,τι έλεγε πως, αν χρειαζόταν, θα τους γκρέμιζε, θα έσκαβε τούνελ για να τους υποσκελίσει ή θα τους σκαρφάλωνε για να δει όποια άλλη πλευρά εκείνοι επισκίαζαν, βρήκε ανύποπτα, στην παραζάλη, την ανοιχτή πόρτα ενός μικρού μπαρ και χώθηκε στην αγκαλιά του, γιατί ούτε την ομπρέλα της πήρε, φεύγοντας απ' το σπίτι το πρωί.

Ευτυχώς ήταν άδειο, απόγευμα καθημερινής, κι έτσι απέφυγε τα αδιάκριτα βλέμματα, που θα ξεψάχνιζαν, μάλλον από αυτοματισμό, την ξαφνική εισβολήτης στον χώρο. Μαζεύτηκε, με τα νοτισμένα πόδια της και τα μουσκεμένα ρούχα της, σε μια γωνιά, σ' ένα στρογγυλό τραπεζάκι, κοντά στην είσοδο, παρατηρώντας κι άλλους κυνηγημένους απ' την τρελή βροχή. Το μικρό βαζάκι, στο κέντρο, φιλοξενούσε ένα γαρύφαλλο με μακρύ κοτσάνι, λίγο πριν το τέλος της διαδρομής του στη ζωή, που είχε γίνει ίδιος Νάρκισσος καθρεφτιζόμενο στη γυαλάδα του τραπεζιού.

Άφησε πάνω του το καπελάκι της, με το πλατύ γείσο και την εμπριμέ κορδέλα και απελευθέρωσε στην πλάτη τις πλούσιες καστανές μπούκλες της, που ακόμα έσταζαν μετά την ξαφνική επίθεση του νερού. Ένιωθε σαν γατούλα κατσιασμένη, που, ενώ λικνίζει μεθυστικά τις θελκτικές καμπύλες της κάνοντας ανύποπτη περαντζάδα στο πεζοδρόμιο, καταβρέχεται απρόσμενα από διερχόμενο αυτοκίνητο, χάνοντας στη στιγμή τη λάμψη της μαζί με την ονειρική ηρεμία της ρέμβης.

«Τι θα θέλατε;»

Την αιφνιδίασε ο σερβιτόρος.

Δεν είχε προλάβει να συμβουλευτεί τον κατάλογο ή να σκεφτεί, μόνο κοίταξε κοφτά την κάβα. Χρειαζόταν κάτι να τη ζεστάνει αλλά και να την ταξιδέψει ευχάριστα συνάμα. Την προσοχή της τράβηξε ένα μπουκάλι με πράσινο υγρό, στο πρώτο ράφι. Ταίριαζε συμπτωματικά και με τα μεγάλα πράσινα αμυγδαλωτά της μάτια. Πόσο περίεργα δέσποζε ανάμεσα στα άλλα συνήθη χρώματα, σαν φίλτρο μάγισσας, έτοιμο να εκτοξεύσει τον κάθε δοκιμαστή σε όσα θα άντεχε να συναντήσει στο επιδιωκόμενο αλλού. Παρήγγειλε τρία ποτηράκια από το μαγικό αυτό φίλτρο και βρέθηκε να πίνει λικέρ μέντας. Αψέντι με φαντασία, κλωθογύρισε στον νου της, που αμέσως έτρεξε στους καταραμένους ποιητές. Αυτοί κι αν γνώριζαν κάτι από τοίχους, αλλά και ανοίγματα... Άφησε τη γλυκιά κάψα του να της γαργαλίσει τον λαιμό και ξεφύλλισε νοερά τα γεγονότα της ημέρας, που της είχαν κουδουνίσει το μυαλό και μαζί τη διάθεση.

Σκάλωσε στην τελευταία συνομιλία με έναν συνεντευξιαζόμενο και στο κονταροχτύπημα με τη στίξη, η οποία όριζε τη σύνταξη, άρα τα νοήματα και, ουσιαστικά, το περιεχόμενο του λόγου. Την είχε κουράσει αυτή η διαδικασία, με το κοντό και το μακρύ και το βιολί του καθενός. Χανόταν όλη η ψίχα μες σε κόρα δύστροπη, σκληρή και αφιλόξενη, για τέτοια δουλειά. Χωρίς την τρυφερή διαφύλαξη για όσα θες να ξεχυθούν στο στόμα, μετά την πρώτη μπουκιά, χωρίς να ταλαιπωρηθούν τα δόντια και χωρίς να γονατίσει η υπομονή σου ώσπου να φτάσετε στο ζουμί του πράγματος.

Οι διακοπές στο ζουμί δεν αφορούν πάντα τη φόρμα ή την τεχνική απόδοσή τους. Και πώς να εξηγούσε πως το κόμμα κόβει, παρατάσσει, λειτουργεί εμφατικά, μπορεί και να ενώνει. Αλλά μάλλον κατέληγε στο ότι πιο πολύ έπεφτε σε κενά, ένα απύθμενο τρομακτικό κενό, όπου το κόμμα για τον άλλο γινόταν σκήπτρο, στέμμα, μανδύας μαγικός και άντε να τον πείσεις να το αποχωριστεί ή να του αλλάξει θέση! Αυτονομείται, αποκτά δική του πνοή στο μυαλό και χρίζεται συμβουλάτορας και πρωτοσφουγγοκωλάριος της Αυλής, όπως λέμε πρωτοσπαθάριος, πρωτοσύγκελος κ.ο.κ., για να καλύπτει τις άμεσες ανάγκες του αυτοκράτορα. Όπου γης και πατρίς, όπου κενό και κόμμα. Το κόμμα γινόταν άθελά του έτσι άλλος ένας τρελός του βασιλιά, διασφαλίζοντας τη δημιουργία μικρών οπών από τις οποίες θα τρύπωνε ή θα ξετρύπωνε πιο πολύς αέρας. Σε κάθε ανασφάλεια μπροστά, τσουπ το κόμμα και όλα γιαούρτι γίνονταν, μέχρι την επόμενη μάχη...

Η Ερατώ άρχισε να ρίχνει ένα ένα τα κόμματα με τα οποία της είχαν βγάλει το λάδι στο ποτηράκι με το λικέρ. Έκαναν έναν ήχο, σαν να αδειάζει ένα κενό μέσα στο νερό, και ύστερα διέγραφαν μία αργή, σταθερή κάθοδο στο πηχτό υγρό, μέχρι τον πάτο του ποτηριού. Όταν συνωστίστηκαν αρκετά και τα υπόλοιπα αιωρούνταν χωρίς να καταλήγουν στον πάτο, άδειασε μονορούφι το ποτηράκι, για να πάρει πάραυτα τη σειρά του το επόμενο.

Δεν τελειώνουν αυτά, συλλογίστηκε, θυμίζουν τις νευρώσεις. Απαλλάσσεσαι από μία, έρχεται άλλη, σεινάμενη κουνάμενη, να γεμίσει το κενό. Λες και πρόκειται για θέσεις εργασίας στο κραχ. Και να 'ταν μόνο τα κόμματα! Είναι όλα τα σημεία στίξης και άλλα πολλά, σαν μικρά θαυματουργά σκουλήκια, που δίνουν νόημα σε ένα γραπτό, αλλά, με το γλωσσικό ζήτημα στη χώρα της, η γλώσσα είχε ταλαιπωρηθεί τόσο που το γραπτό ξεδίπλωμα της σκέψης γινόταν πλέον περιπέτεια στην Άγρια Δύση.

Και εκείνη είχε μάθει τον κώδικα, ο οποίος έδινε ελευθερία κυρίως στο τι γράφεις, καθώς το πώς το γράφεις συχνά δεν συμβαδίζει με τον προφορικό λόγο, αλλά έτσι είχαν μάθει στο σχολείο. Που τόσα χρόνια βασικής εκπαίδευσης αν είχαν συμπυκνωθεί στα μισά, σε ένα πιο ανοιχτό σύστημα και λιγότερος χρόνος θα είχε χαθεί και πιο ενδιαφέρουσα θα ήταν η πορεία, ίσως και με ηπιότερες αναγκαστικές προσγειώσεις στη συνέχεια. Βαριόταν το σχολείο και τη στρέσαρε όταν ήταν μικρή. Πάντα θα ήθελε να βρίσκεται κάπου αλλού, ενώ είχε ήδη αφήσει κάτι στη μέση, φεύγοντας από το σπίτι. Γιατί έκανε διπλή ζωή. Κι ενώ θα προτιμούσε να υπήρχε ένα σχολείο με θέατρο, χορό, δημιουργική γραφή, κινηματογράφο και εικαστικά, όπου τα μαθηματικά, η φυσική, η χημεία, το κάθε μάθημα θα μπορούσαν να τεθούν σε πρακτική εφαρμογή μέσα από τα ενδιαφέροντα των μαθητών του. Και τότε θα γίνονταν σαν παιχνίδι!

Φυσικά, για να παίζεις, δεν είναι ανάγκη να είσαι παιδί. Το παιχνίδι είναι άχρονος παιδαγωγός. Μέσα από αυτό δημιουργεί κανείς και απολαμβάνει τη διαδικασία, αλλιώς γίνεται αγγαρεία, διεκπεραίωση, ένας μικρός θάνατος. Κάθε πρέπει κυοφορεί έναν μικρό θάνατο. Αντιπροσωπεύει το κοστούμι, το dress code, που αντικαθιστά όσες κατάλληλες λέξεις χάθηκαν στον δρόμο, όταν θα βοηθούσαν στην ομαλή, ίσως και ευχάριστη, χώνεψη και κατανόηση μίας ιδέας. Αλλά αυτό χρειάζεται φαντασία και υπομονή, θέληση, αναπόφευκτα και σκέψη δημιουργική. Το μαύρο πρόβατο στα συμβατικά συστήματα, που, ενώ την απορρίπτουν αρχικά, την απαιτούν στη συνέχεια, χωρίς να έχουν συμβάλει στην καλλιέργειά της. Οξύμωρο; Όσο η ζωή. Δεν υπάρχει μαγικό κουμπί. Για να φτιάξεις ομελέτα, σπας το αβγό.

Ένα βασικό συστατικό, όμως, είναι η φαντασία. Πολλοί της έλεγαν τελευταία ότι δεν είχαν φαντασία και περίμεναν από αυτήν να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Πώς γίνεται κάποιος να μην έχει φαντασία; Δεν την είχε ποτέ ή χάθηκε στην πορεία; Μπορεί και να το 'βαλε στα πόδια! Ήθελε να βρει τη χώρα της Χαμένης Φαντασίας, με όσες φαντασίες παιδιών είχαν τώρα μεγαλώσει και όχι μόνο την είχαν χάσει, αλλά ούτε θυμούνταν την ύπαρξή της ούτε τους απασχολούσε η απώλεια. Αυτό την πίκραινε πιο πολύ, η αδιαφορία. Πώς ζει κάποιος χωρίς φαντασία! Μοιάζει με παραίτηση από τη ζωή. Η άρνηση ή το πείσμα υποδηλώνουν κάποια προσπάθεια, άποψη έστω, αλλά η αδιαφορία;

Είναι σαν να σου τραβάνε το χαλί κάτω από τα πόδια. Είναι σαν να σου λέει κάποιος δεν σε αγαπάω και να το εννοεί. Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα εκεί. Εκεί, αρχίζει ο αγώνας της αποδοχής μιας ιδέας που σε ξεβολεύει, σε δυσαρεστεί, σε εξοργίζει, σε συγχύζει, άπειρα τα ρήματα με ανιούσα συναισθηματική έξαρση. Αλλά το «δεν έχω φαντασία» χώριζε σε στρατόπεδα: εσείς και εμείς, εσείς οι λίγοι και εμείς, οι περισσότεροι, που καταφέραμε να δούμε τον κόσμο με το σωστό βλέμμα. Οι προσγειωμένοι, οι τετράγωνοι, που ορθοποδήσαμε σε μοτίβα ζωής αναμενόμενα και αποδεκτά. Πήραμε την πεπατημένη. Γιατί βέβαια δεν υπάρχουν άλλα. Το διαφορετικό τρομάζει και ενοχλεί.

Μήπως έπρεπε ν' αρχίσει να γκρεμίζει μέσα στο ποτήρι με το λικέρ από το μυαλό της και τις μεσαίες παύλες, τις τελείες, τις παρενθέσεις; Ήθελε πιο πολλή σκέψη αυτό. Βλέπεις, το κόμμα είναι σαν τα βασικά εργαλεία του συγγραφέα, του διορθωτή - επιμελητή και όσων συνεργάζονται με τη γλώσσα στενά, όπως είναι το χαρτί και το μολύβι ή πλέον ο υπολογιστής. Έχει πάρα πολλές χρήσεις, γι' αυτό είναι και το πιο δύσκολο στη διαχείριση, αλλά το πιο εύκολο στον εντοπισμό. Κάτι σαν την Ακρόπολη για όσους μένουν στην Αθήνα, τη θεωρούν δεδομένη· είναι πάντα εκεί και θα την επισκεφτούν κάποια μέρα.

Αυτή η οικειότητα είναι η μεγαλύτερη παγίδα. Φέρει παραγνώριση, υποτίμηση, αποκρυσταλλώνει ένα ψευδές αίσθημα σιγουριάς. Είναι σαν να κρατάς το εισιτήριο της βαρεμάρας στα χέρια σου, μες σε ατέρμονη αναβολή, απουσία φαντασίας. Και πώς να μη βαριέσαι έτσι! Καταπονείς τον εαυτό σου πρακτικά για να αισθανθείς πως πέρασε παραγωγικά η μέρα, με μία ανελέητη αυτομαστίγωση, ενώ φανταστικά διακτινίζεσαι χωρίς να το κουνήσεις ρούπι. Όχι ότι κάποιον θα έπρεπε να τον πιάνει σπαρίλα από το καθισιό, σκεφτόταν η Ερατώ, αλλά να χρειάζεται να δίνουμε κομματάκι φροντίδα και αγάπη σε ό,τι κάνουμε, για να χρωματίζεται, να παίρνει μία πνοή, μπορεί στο τέλος να παράγει και τον δικό του ήχο, τη δική του μουσική. Διαφορετικά, κρύβεσαι πίσω από διαταγές ή λεγόμενα και πεπραγμένα άλλων, δεν προτάσσεις τη δική σου γευστική εμπειρία, αλλά μόνο τις εντυπώσεις από όσα διάβασες, άκουσες, είδες, δεν φαντάστηκες κ.λπ. Βγάζεις μπροστά την «εξουσία», στο μυαλό σου πάντα, της ισχύος των προγενέστερων, των άλλων και τέλεψες, δεν χρειάζεται να σκεφτείς παραπέρα. Αναμασάς, αναπαράγεις, επαναπαύεσαι σε καναπέδες, νοερούς και μη, άρχοντας, που λένε. Κι αυτά πολλά είναι!

Η Ερατώ αποφάσισε στην επόμενη γουλιά να καταπιεί, για να ξεχάσει, τα αποσιωπητικά, τα θαυμαστικά και τα ερωτηματικά. Ιδίως μετά από όποια πρόταση της απηύθυναν υπονοώντας ότι δεν γνωρίζει καλά τη δουλειά της, απλώς γιατί εκείνοι αγνοούσαν τα βασικά. Κάνοντας επιπλέον ανόητα σχόλια και περιττές ερωτήσεις, που την έφερναν στη δύσκολη θέση τού να κάνει στους άλλους μάθημα για τη χρήση των κομμάτων και των σημείων στίξης γενικότερα. Και η ίδια έγραφε, άλλωστε. Όχι ότι τη ρώτησε ποτέ κανείς. Και, αν έβρισκε και κάποιον να συνεννοηθούν στα απλά και βασικά –το πιο δύσκολο και καθόλου δεδομένο− θα έκανε κάτι με όλο το υλικό που είχε φτιάξει από χρόνια την πιο σύγχρονη εκδοχή των πυραμίδων της Γκίζας, στα ηλεκτρονικά της συρτάρια. Αλλά τούτοι 'δώ τη δουλειά τους κοιτούσαν και γύρω έρημος. Δεν υπήρχε άνθρωπος από την άλλη μεριά, μόνο ένα μηχάνημα που θα πρόβαλε τη δική τους δουλειά, λειτουργώντας ως αυτοπροβολή. Ένας σχεδόν καθρέφτης, χωρίς προσωπικότητα ή άλλη συμβολή. Ενώ ορισμένοι γίνονταν εξαιρετικά υπεροπτικοί και δυσάρεστοι στη διαδικασία, καθώς το απόσταγμα των ιερών τους λόγων αποτυπωνόταν στην ηλεκτρονική σελίδα, ύψιστη προσφορά στην ανθρωπότητα.

Πού να φαντάζονταν το πόσα φαίνονται μέσα σε μια γραμμή, προφορική ή γραπτή! Εδώ η φαντασία θα έκανε πάρτι. Μόνη της. Ξύλινες λόγιες φράσεις, για να αποδίδουν επισημότητα που κατέληγε σε κωμική σοβαροφάνεια, μισοκοιτούσαν με ανασηκωμένο φρύδι όσες αραδιασμένες φράσεις μύριζαν προφορικότητα, με ανύπαρκτη ή άστοχη στίξη να τις στριμώχνει ανάρμοστα ή να τις χωρίζει σε άλλη περίπτωση, προστατεύοντας ακόμα –ίδιος θεματοφύλακας– τη διαφορετικότητά τους, λες και αριστοκράτες και πόπολο είχαν αναγκαστεί να επιβιβαστούν στο ίδιο λεωφορείο, συμμετέχοντας σε μια απίθανη κούρσα συγχυσμένων εντυπώσεων.

Το μέσα αναποδογύριζε έξω και άρχιζε το πανηγύρι. Ένα θέατρο παραλόγου, που τύφλα να 'χουν τα θεατρικά, εδώ κι αν έβγαινε όλο το ασυνείδητο στη φόρα και δίχως εκπτώσεις. Αν γινόταν συνειδητά, το παράδοξο θ' αποκτούσε νόημα, ένα κάποιο ενδιαφέρον! Ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε, για παράδειγμα, πρόσεχε σαν τα μάτια του τις νευρώσεις του, προκειμένου να παραμείνει αλώβητη η δημιουργικότητά του, όπως πίστευε.[1] Αλλά εκείνος έπαιζε μαζί τους και τις απογείωνε με τρόπο χρήσιμο και για τους άλλους, ίσως και να τις θεράπευε, διασκεδάζοντάς τες. Ποιος ξέρει! Εδώ, όμως, η Ερατώ γινόταν θεατής και αναγκαστικά συμμέτοχος σε έναν ανούσιο, μεθυσμένο πόλεμο κομμάτων, απουσία σύμπνοιας ανάμεσα στους εμπλεκόμενους και χωρίς την παραμικρή απόλαυση. Αλίμονο!

Η απόλαυση, σκεφτόταν, πίνοντας αργά και το τρίτο ποτηράκι λικέρ μέντας, έτοιμη να φύγει, καθώς η βροχή είχε για λίγο μουλώξει πίσω από τα βαριά σύννεφα, χωρίς ακόμα να 'χει εκτονώσει όλη της την οργή. Θα έφευγε, για να τη βρει το επόμενο ξέσπασμα στο σπίτι της τουλάχιστον. Στη ζώνη της δικής της ασφάλειας, που σήμαινε επικοινωνία, στη φαντασία της, χωρίς τοίχους να διακόπτουν την πορεία, με αμοιβαίο σεβασμό, εμπιστοσύνη στις δυνατότητες του άλλου και αλληλοαποδοχή ανάμεσα στα μέλη της ομάδας. Και δύο άνθρωποι άλλωστε φτιάχνουν μία πολύ δυνατή ομάδα, αρκεί να αφήσουν απέξω όσους τους τριβελίζουν το μυαλό. Καθαροί. Από την υποκειμενική οπτική των άλλων. Των όποιων άλλων. Ζωντανών ή νεκρών. Με το κριτήριο σε εγρήγορση για το τι κρατάς, το τι αφήνεις και σε τι στο τέλος επιτρέπεις να καταλάβει χώρο μέσα. Και εκεί ανεμίζει την παντιέρα της ελευθερίας το προσωπικό στοιχείο, στο είδος των ναι και των όχι που λέει κανείς.

Η Ερατώ πλήρωσε στο μπαρ, χαιρέτισε, μαζί και το γαρύφαλλο-Νάρκισσο, που στοχαζόταν τις τελευταίες του στιγμές, και, με τη γεύση μέντας να της γαργαλάει με τη φρεσκάδα της ουρανίσκο και μυαλό, ξαναβγήκε στο μουσκεμένο «χαλί» του δρόμου. Όλα τώρα φαίνονταν πιο ήρεμα, χωρίς να είναι. Η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα της αναμενόμενης καταιγίδας μαγνήτισε τη σκέψη ότι ακόμα και τα κόμματα κρύβουν ένα είδος συμπυκνωμένης πολιτικής στη μικρή τους ύπαρξη. Πού να φανταστεί κανείς τι αναμπουμπούλα μπορεί να φέρει η ύπαρξη ή η απουσία ενός κόμματος, όταν αφήνει όλο το περιθώριο στην αυθαιρεσία να κάνει τη διαφορά. Ακόμα και να φανερώσει την ακαταστασία ή τον πλούτο, στο φωτισμένο σκοτίδι του νου, που νομίζει πως οι «κομματικές» μάσκες με επιτηδευμένη επιμέλεια καμουφλάρουν επιτυχώς τις προθέσεις. Το κόμμα και τα Κόμματα, μπλεγμένα σε ένα καρναβάλι ασυνειδήτου, που εκτελεί άθελά του σε κάθε αναταραχή τον χορό της βροχής, διακινδυνεύοντας το κεραυνοβόλημα από τον μέσα ουρανό, με άπειρα άστοχα ναι και όχι...

Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου

Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε illustration της Ιουλίας Λυμπεροπούλου [Ο χορός των ποτηριών, ψηφιακή hand-drawn τέχνη, 2026]

1η έκδοση της πρώτης μορφής του διηγήματος στον βραχύβιο ιστότοπο Εύπολις τον Νοέμβριο του 2014. Το κείμενο κατέβηκε από το διαδίκτυο με το κλείσιμο του ιστότοπου.

[1] If my devils are to leave me, I am afraid my angels will take flight as well (η φράση ανήκει στον Αυστριακό ποιητή Rainer Maria Rilke)