Η θέση της τέχνης στην ελληνική κοινωνία

Τι προσφέρει η τέχνη στην κοινωνία; Πρόκειται για ένα ερώτημα που επανέρχεται συχνά στον δημόσιο λόγο, ιδιαίτερα όταν η συζήτηση στρέφεται γύρω από τα επαγγέλματα που δεν εγγυώνται σταθερό εισόδημα ή επαγγελματική ασφάλεια. Η τέχνη, και ειδικότερα οι εικαστικές μορφές της, αντιμετωπίζονται συχνά ως πολυτέλεια ή ως προσωπικό χόμπι, παρά ως ουσιαστικό και αναγκαίο κομμάτι της κοινωνικής ζωής.

Marissa Nadler, New Radiations (Bella Union, Αύγουστος, 2025)

Για κάποιον παράξενο λόγο, η μικρή λεπτομέρεια της ανατροφής της Marissa Nadler στη μικρή πόλη Needham της Μασαχουσέτης προσθέτει μια ιδιαίτερη βαρύτητα στο αιθέριο ύφος των εσωστρεφών folk περιπλανήσεών της. Ανήκοντας σε μία από τις δεκατρείς αρχικές αποικίες της γέννησης των ΗΠΑ τον 18ο αιώνα, οι οικείοι ηχητικοί κόσμοι της Nadler μοιάζουν αυθεντικά συνδεδεμένοι με το φασματικό υπόλειμμα που παραμένει θαμμένο στα μακρόβια φαντάσματα και τις εμφανίσεις της Ανατολικής Ακτής, με την ίδια υποβλητική ενέργεια που λάμπει στα έργα του Edgar Allan Poe ή στην άκαρπη απειλή που στοιχειώνει το Sleepy Hollow.

Λόλα

Λόλα, στο Παλλάς, σε διασκευή και σκηνοθεσία Χρήστου Σουγάρη.

Η θρυλική ηρωίδα της Τρούμπας έρχεται μετά από έξι δεκαετίες και για πρώτη φορά στο θεατρικό σανίδι. Ως ταινία έκανε τεράστια επιτυχία κόβοντας 313.822 εισιτήρια. Στην ταινία τους ρόλους υποδύθηκαν ο Νίκος Κούρκουλος, η Τζένη Καρέζη και ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, αντίστοιχα.

Άγιος Νεόπλουτος

Διάλογος με τον Πεσσόα
Απέναντι στο βιβλίο της ανησυχίας

Γιάννη Σμίχελη

Εμαθα να ξεγυμνώνομαι, δεν είναι καθόλου εύκολο να προχωράς ανάμεσα στους ανθρώπους γυμνός, όντας ντυμένος κάθε φορά κι άλλη ενδυμασία γύμνιας, γιατί δεν έχουμε ποτέ το ίδιο δέρμα, μήτε και παρόμοιο πρόσωπο, όχι, έχουμε πάντα διαφορετικά πρόσωπα, δεν υπονοώ τα προσωπεία, αδιαφορώ για τους αλλοτριωμένους υποκριτές, όχι, μιλώ για την υποκριτική την απορρέουσα από το φυσικό είναι του κάθε ανθρώπου, από το τούτο του, το κατιτίς του, κοινότυπα η αυθεντικότητα και πρωτοτυπία, η μοναδικότητα έτσι κι αλλιώς ορίζεται με όλα τα κριτήρια της τέχνης, του αυθόρμητου και του κώλου, βαρέθηκα πια την ψυχολογική πιπίλα περί της ατομικής ιδιαιτερότητας του καθενός, άλλωστε και οι ναζί, οι στρατόκαυλοι, οι προδότες, οι δωσίλογοι μοναδικοί κι ανεπανάληπτοι ο καθείς στον τρόπο που εγκληματούσαν και αμετανόητα θα συνέχιζαν αν δεν τους βαράγανε. Δεν γράφω για να βρω την ταυτότητά μου, μήτε να ανακαλύψω τον εαυτό μου, δεν έχω τα λεκτικά εργαλεία για να κάνω λιανά την ουσία μου, όλες οι θεωρίες, προσεγγίσεις, μέθοδοι, τρόποι έκφρασης είναι ξεπερασμένοι, η τέχνη όπως την μάθαμε είναι τελειωμένη, οι γλώσσες –οποιαδήποτε– έχουν φτωχύνει και δεν είμαστε ώριμοι για να γράψουμε σε μια κοινή ευρωπαϊκή γλώσσα, δεν μιλώ για την διεθνή ορολογία των επιστημών, αλλά για την καθημερινή επικοινωνία στο πλαίσιο της ρουτίνας, της επικοινωνίας στις επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες της ημέρας, στις κουβεντούλες του πεζοδρομίου, των μαγαζιών, της διασκέδασης, του εμπορίου, των καυγάδων, του φλερτ και των φιλικών συναναστροφών, στο κρεβάτι, στον καναπέ, στην πολυθρόνα, σε μεσημεριανό, βραδινό, πρωινό γεύμα, στο καφεδάκι. Η προφορική γλώσσα, η καθομιλουμένη, η δημοτική, αυτή που εκφέρεται και διατυπώνεται από τους ανθρώπους στις απλές τους στιγμές κι ενασχολήσεις. Το να τονίζουμε την έλλειψη κοινωνικότητας,

Λήθη vs Θύμηση: Δοκιμή Πόε

Ιδανικός εκπρόσωπος της performance που δομείται από θεατρικά στοιχεία δράματος, εικαστικά και σύγχρονα οπτικοακουστικά ερεθίσματα αποτελεί η Λήθη vs Θύμηση με τις Μίκα Στεφανάκη, Κατερίνα Χάσκα και Ραφαέλα Καβαζαράκη σε σκηνοθεσία Κατερίνας Χάσκα.

Μία δημιουργική κατασκευή, στο κέντρο της σκηνής, λειτουργεί ως ομφαλός από όπου γεννιούνται τα άφυλα πλάσματα της παράστασης ή από όπου βγαίνουν στο φως. Ίσως να είναι και μια μήτρα ή το κέλυφος ενός αβγού, ένας κρατήρας ή ένα ρήγμα... όλες οι συνδέσεις που μπορεί να κάνει κάποιος οδηγούν στον ίδιο παρονομαστή.

Άβατο

Γιώργου Αλεξανδρή

Στη γωνιά που εναπόθετε

μ' ευλάβεια και κατάνυξη

την ομορφιά της μοναξιάς της

και τολμούσε να πλάθει όνειρα

μ' ανθρώπινη διάσταση,

στη γωνιά που αναπολούσε

Η φόνισσα

Η φόνισσα, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, στο θέατρο Χώρος, από την ομάδα Φάος, σε σκηνοθεσία και διασκευή Θοδωρή Αμπαζή.

Η Χαδούλα, η ρημαγμένη Φραγκογιαννού, αυτή η σκοτεινή φιγούρα όπου σαν μεσσίας λυτρώνει τα κορίτσια από τη μαύρη τους μοίρα, την κακή τους τύχη που γεννήθηκαν γυναίκες. Μια ύπαρξη βασανισμένη, ένα σκληρό πλάσμα που δεν ένιωσε ποτέ χάδι πάνω του.

Μέγα δωροθεσία των εκδόσεων Ελκυστής

Γνωρίστε οκτώ νέες εκδόσεις από τον Ελκυστή και διεκδικήστε δωρεάν αντίτυπα, που προσφέρει ο εκδότης σε ισάριθμους τυχερούς αναγνώστες – ένα βιβλίο έκαστος. Συμμετοχή στην κλήρωση, που θα γίνει μετά την 1η Μαΐου 2026, σημαίνει αποδοχή των όρων οπότε διαβάστε τους όρους και στη συνέχεια κλικάρετε εδώ και συμπληρώστε τη φόρμα. Τα βιβλία θα αποσταλούν/παραδοθούν στους τυχερούς από τον εκδότη με τυχαία σειρά. Αυτή η δωροθεσία είναι πανελλήνια.

Άσπρα άλογα (Ρόσμερσχολμ)

Ένα στολίδι στην καρδιά της Κυψέλης είναι το θέατρο Εκάτη που έχει δημιουργήσει η Βαλεντίνη Λουρμπά, ένας θεατράνθρωπος, μια σπουδαία σκηνοθέτης που επέλεξε πριν από σχεδόν 20 χρόνια αυτό τον χώρο για να στεγάσει την μεγάλη αγάπη που έχει για την τέχνη του θεάτρου, με πολύ εξαιρετικές παραστάσεις μεγάλων συγγραφέων. Δεν κρύβει, βεβαίως, την ιδιαίτερη αγάπη που έχει για τον Χένρικ Ίψεν έχοντας σκηνοθετήσει σχεδόν όλα του τα έργα με εξαιρετική επιτυχία.

Η Μαργαρίτα Καρατόλιου και Το αμπέλι της θάλασσας

Πώς σας ήρθε η ιδέα;

Μαργαρίτα Καρατόλιου: Η ιδέα προέκυψε από το ενδιαφέρον μου για την ελληνική και την κλασική λογοτεχνία. Από νωρίς με γοήτευαν στοιχεία όπως οι ίδιοι οι χαρακτήρες και ο τρόπος που, παρά τους αιώνες που μας χωρίζουν, οι ήρωες αυτοί εξακολουθούν να προκαλούν ταύτιση. Αυτό το ένιωσα κυρίως μέσα από τις αρχαίες τραγωδίες αλλά και τη λογοτεχνία του 19ου αιώνα. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη να συνδυάσω τα αγαπημένα μου αυτά στοιχεία και να τα μεταφέρω σε μια ιστορία με τη δική μου ματιά.

Πού γράψατε το βιβλίο σας;

Μ.Κ.: Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου γράφτηκε στο Word του κινητού μου. Πολλές φορές η έμπνευση ερχόταν ξαφνικά, για μια σκηνή ή έναν διάλογο, και το κινητό ήταν ο πιο άμεσος και βολικός τρόπος να τα καταγράψω, ειδικά όταν ήμουν εκτός σπιτιού ή χωρίς πρόσβαση σε υπολογιστή. Όταν το κείμενο έφτανε σε ένα πρώτο στάδιο, το περνούσα στον υπολογιστή, όπου γινόταν η τελική επεξεργασία.