.gif)
Τι προσφέρει η τέχνη στην κοινωνία; Πρόκειται για ένα ερώτημα που επανέρχεται συχνά στον δημόσιο λόγο, ιδιαίτερα όταν η συζήτηση στρέφεται γύρω από τα επαγγέλματα που δεν εγγυώνται σταθερό εισόδημα ή επαγγελματική ασφάλεια. Η τέχνη, και ειδικότερα οι εικαστικές μορφές της, αντιμετωπίζονται συχνά ως πολυτέλεια ή ως προσωπικό χόμπι, παρά ως ουσιαστικό και αναγκαίο κομμάτι της κοινωνικής ζωής.
Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία. Σε μια κοινωνία που δίνει προτεραιότητα στην οικονομική επιβίωση και στη χρηστική αξία των επαγγελμάτων, η τέχνη συχνά υποβιβάζεται σε κάτι «δευτερεύον». Όταν συγκρίνεται με επαγγέλματα που θεωρούνται πιο «σίγουρα», αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα ή και ειρωνεία. Ωστόσο, αυτή η οπτική παραβλέπει το γεγονός ότι η τέχνη δεν λειτουργεί αποκομμένα από την καθημερινότητα, αλλά τη διαπερνά σε πολλαπλά επίπεδα.
Η ιστορία των πολιτισμών, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, έχει διασωθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα από την τέχνη. Σπηλαιογραφίες, αγγεία, μνημεία, τοιχογραφίες, μουσικά έργα και λογοτεχνικά κείμενα αποτελούν βασικές πηγές γνώσης για την εξέλιξη των κοινωνιών. Μέσα από αυτά κατανοούμε τις αξίες, τις ανησυχίες και την κοσμοαντίληψη ανθρώπων που έζησαν αιώνες πριν. Παρ' όλ' αυτά, στη σύγχρονη κοινωνία η τέχνη συχνά αντιμετωπίζεται ως κάτι περιττό, ίσως επειδή η αξία της δεν μεταφράζεται άμεσα σε οικονομικούς όρους.
Το αποτέλεσμα αυτής της αντίληψης είναι πολλοί άνθρωποι με καλλιτεχνικό ταλέντο να δυσκολεύονται να βρουν τη θέση τους σε ένα σύστημα που δίνει έμφαση κυρίως στην παραγωγικότητα και στο κέρδος. Στην Ελλάδα, το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο. Παρά το πλούσιο πολιτισμικό παρελθόν της χώρας, η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία συχνά δεν υποστηρίζεται επαρκώς, με αποτέλεσμα αρκετοί δημιουργοί να αναζητούν αναγνώριση και ευκαιρίες στο εξωτερικό.
Η αλλαγή, ωστόσο, δεν προϋποθέτει μόνο κρατική παρέμβαση αλλά και κοινωνική μετατόπιση στη νοοτροπία. Η παροχή χώρων έκφρασης, η ενίσχυση των καλλιτεχνικών σχολών, η πρόσβαση σε πολιτιστικές δράσεις και η αναγνώριση της τέχνης ως επαγγελματικής επιλογής μπορούν να συμβάλουν σταδιακά σε μια πιο ουσιαστική αντιμετώπισή της. Η τέχνη δεν είναι απλώς διακόσμηση της ζωής· είναι μέσο κατανόησης, επικοινωνίας και συλλογικής ταυτότητας. Όταν αυτό γίνει αντιληπτό, μπορεί να αποκτήσει τη θέση που της αξίζει στην ελληνική κοινωνία.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε πίνακα του Τζέιμς Μπάρι (James Barry) Orpheus instructing a savage people in theology and the arts of social life (Ο Ορφέας διδάσκει έναν άγριο λαό στη θεολογία και τις τέχνες της κοινωνικής ζωής)
