Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης *** 1ος Διαγωνισμός Παραμυθιού koukidaki: Κυκλοφορεί ήδη το συλλογικό έργο, με κείμενα που διαγωνίστηκαν, από τις εκδόσεις Δερέ. *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Χαμένες ημέρες μιας μαύρης ηπείρου * Πάροδος * Μέτοικοι καιροί * Στην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις * Η ανταλλαγή * Η ζωή αλλιώς * Η αλήθεια μου... η μισή * Μαθήματα εμπιστοσύνης ** Ποίηση: Cyborg Sapiens * Αβινιόν * Ευτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες ** Διηγήματα: Βραχέα ρήματα: Επτά μικρές ιστορίες * Ξιπασμένες νοικοκυρές ** Άλλα: Ψίθυροι από μια άλλη ζωή * Μπίτερ λοβ & μαύρες γάτες * Συνοικία Αγία Φωτεινή * Έξι τίτλοι των εκδόσεων Εκλυστής * Οδηγός βικτωριανής απόλαυσης * Ο Κεκλημένος ** Νουβέλες: Η μέρα του καρναβαλιού * Οι πυγολαμπίδες θα λάμπουν στο σκοτάδι (για πάντα) * Διαμέρισμα με αριθμό 7 * Τα κόκκινα παπούτσια * Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία

Πέμπτη 12 Μαΐου 2022

Ο δρόμος του σπαραγμού

Ο δρόμος του σπαραγμού, Στέλλας Καλλέ

Την όμορφη αφηγηματικότητα της Στέλλας Καλλέ και τη διαισθητική της ματιά θυμάμαι από τη συλλογή διηγημάτων της, XL: ιστορίες αγάπης, την οποία είχα διαβάσει απνευστί καθώς με είχε παρασύρει με τις ανάγλυφες και ρεαλιστικές περιγραφές της. Η ίδια επανέρχεται στην ελληνική μυθοπλασία με ένα μυθιστόρημα, που βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία. Ο δρόμος του σπαραγμού, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έξη, είναι μια ιστορία προσφυγιάς και αγώνα επιβίωσης, ξεριζωμού και νέας αρχής σε έναν νέο τόπο.

Η συγγραφέας μάς ταξιδεύει στην ιστορία μιας οικογένειας Ελλήνων του Κάραγατς που, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα πάντα, να διαφύγουν σε ένα χωριό του Έβρου και να ξεκινήσουν τη ζωή τους από την αρχή. Κι αν ως εδώ σας φαίνεται γνώριμη η υπόθεση, μη βιαστείτε να πείτε πως πρόκειται για μία ακόμα περίπτωση προσφυγιάς. Βεβαίως και είναι. Είναι η ιστορία της Φανής που δεν ξέχασε ποτέ τη γενέθλια γη, το σημείο αναφοράς της, την απόλυτη ευτυχία που βίωσε με την οικογένειά της, τα αρώματα και χρώματα που τόπου της. Είναι η ιστορία μιας οικογένειας που, από μεγαλοκτηματίες, έφυγαν πεζοί και κυνηγημένοι έχοντας μόνο τα απολύτως απαραίτητα –όσα μπορούσαν να κουβαλήσουν– και πάλεψαν με την πείνα, τις αρρώστιες, την ανέχεια... Όμως είναι και η τραγική μοίρα ανθρώπων «κυνηγημένων» από κάτι άλλο, κάτι πέρα από την ύλη και τον φυσικό κόσμο.

Διαβάζοντας δεν μπορείς να μην σημειώσεις νοερά την ηθογραφία, τα ήθη και τα έθιμα, την εποχή και τον τόπο, που αναδεικνύονται με όλες τους τις «αποχρώσεις» και ζωντανεύουν το Θρακιώτικο στοιχείο. Δεν μπορείς να μη γοητευτείς από τις μικρές, διάσπαρτες αποκαλύψεις, εντέχνως εμβόλιμες ανάμεσα στις αφηγήσεις, που πυροδοτούν το ενδιαφέρον σου και σε κρατάνε υπ' ατμόν για τη συνέχεια. Δεν μπορείς παρά να αφεθείς να σε παρασύρει στον αγώνα για επιβίωση αυτών των ανθρώπων.
Οι φωτογραφίες αυτές [...] ήταν η μόνη απόδειξη για τη ζωή που θα έχαναν για πάντα.

Όλες οι ώρες είναι ίδιες όταν είσαι ξεριζωμένος.

Η λέξη «πόλεμος» άρχισε να αποκτά μέσα του πολύ μεγάλη έκταση και αναμείχθηκε με τις λέξεις τρόμος, αγωνία, θάρρος και γυρισμός.

...γι' αυτό υπάρχουν τα φυλαχτά, για να κρατάνε μέσα τους, με μαγικό τρόπο, την ελπίδα.
Θα λέγαμε πως πρόκειται για ένα οδοιπορικό ζωής –και με τη μεταφορική έννοια– και ανθρώπινου αγώνα απέναντι στον πόλεμο, τον εμφύλιο και τη φτώχεια. Η νέα γη και η νέα ζωή που «περιμένει» τους πρόσφυγες (άνθρωποι καλοβαλμένοι και τακτοποιημένοι στον τόπο τους, που τρέπονται σε άτακτη φυγή, χωρίς δεκανίκια) μόνο ειδυλλιακή δεν είναι. Η βασική ηρωίδα όμως, η Φανή, πρέπει να παλέψει και με άλλα «θηρία», από εκείνα που κανένας άνθρωπος δεν μπόρεσε ποτέ να τα βάλει μαζί τους. Πρέπει να αντέξει τον πόνο του θανάτου, την μοίρα (;), το ριζικό το δικό της και εκείνου της οικογένειάς της.

Θυμάμαι ακόμα και τώρα, που έχει ολοκληρωθεί το ταξίδι των λέξεων, τους  γκουγκουφτούρες (λαμπροκούλουρα), το παμίτ (ποικιλία σταφυλιού), την μπόζα (ποτό από σιτηρά με αλκοόλ), το πουσιουρτί (βρασμένο αλλαντικό από χοιρινό κρέας) και τόσα άλλα παραδοσιακά εδέσματα και φράσεις ντοπιολαλιάς. Εμμένω στο φαγητό καθώς, ως γνωστόν, οι οικογένειες που ήρθαν στον ελλαδικό χώρο από την Ανατολή, έφεραν μαζί τους πάρα πολλές μαγειρικές συνταγές –μεταξύ άλλων– που αποτελούν εξαιρετικές γευσιγνωστικές εμπειρίες και στοιχείο πολιτισμού. Γι' αυτόν τον λόγο, μα και για κάτι άλλο. Δεν είναι καθόλου τυχαία η φράση που συναντάμε σε ένα σημείο του βιβλίου: «Το φαγητό πάντα ενώνει τους ανθρώπους. Μια γεύση, μια μνήμη, ένα γέλιο, ένα μοίρασμα.». Πράγματι, το φαγητό ήταν υψίστης σημασίας για αυτούς τους πληθυσμούς, σχεδόν ιεροτελεστία, που δεν ξεκινούσε στο τραπέζι αλλά από το μαγείρεμα, και δικαίως βλέπουμε την κυρία Καλλέ να εμπλουτίζει το κείμενό της με πολλές αναφορές σε ό,τι έπιναν και έτρωγαν τότε (αλλά και τώρα ακόμα!).

Θα συναντήσετε και πολλές σοφιστείες, μικρές ρήσεις που λειτουργούν θετικά και συμβουλευτικά, ένα νοιάξιμο του ενός για τον άλλον, που σε αυτή την περίπτωση είστε (και) εσείς.
Οι άνθρωποι ξεχνάνε μόνο όσα τους πληγώνουν και όχι όσους αγαπούν.
Πρόκειται για φορτισμένη ιστορία. (απόσπασμα) Είναι ένα συγκινητικό μυθιστόρημα με συναισθηματικό φορτίο και ευκολοδιάβαστη γραφή. Διαθέτει πολλά σημεία που μένουν ως απόηχος και μετά την ανάγνωση και σίγουρα δε θα απογοητεύσει τους λάτρεις του είδους.
Και ξέρεις τι γίνεται στο τέλος; Όλοι οι δρόμοι καταλήγουν ακριβώς εκεί που θα 'πρεπε να είμαστε από την αρχή.

Γκιορουσμέκ ουζερέ (εις το επανιδείν).


ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Η ανταλλαγή, Νίκου ΤσουρλάκηΑβινιόν, Χρυσής ΓιάντσιουΣτην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις, Νέλλης ΣπαθάρηΈξι τίτλοι από τις εκδόσεις ΕλκυστήςCyborg Sapiens, Δημήτρη ΟρφανίδηΒραχέα ρήματα: Επτά μικρές ιστορίες, Παναγιώτη ΚωνσταντόπουλουΜέτοικοι καιροί, Νίκου Σκορίνη
Τα κόκκινα παπούτσια, Μαρίνας Ξένου-ΚασσιανούΟδηγός βικτωριανής απόλαυσηςΟ Κεκλημένος, Ελένης ΣέννοιαΜπίτερ λοβ & μαύρες γάτες, Γεωργίας ΣύκαΣυνοικία Αγία Φωτεινή, Κωνσταντίνου ΓρηγοριάδηΟι πυγολαμπίδες θα λάμπουν στο σκοτάδι (για πάντα), Θεόδωρου ΟρφανίδηΞιπασμένες νοικοκυρές, Έφης Καραμπά
Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία, Μαρίας ΑποστολάκουΗ αλήθεια μου... η μισή, Έλλη ΞυρούΕυτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες, Γιώργου ΚαριώτηΨίθυροι από μια άλλη ζωή, Αθανάσιου ΔαββέταΗ ζωη αλλιώς, Αναστασίας Ξενοφώντος-ΓαϊτάνουΔιαμέρισμα με αριθμό 7, Καίτης ΔροσίνηΜαθήματα εμπιστοσύνης, Φίλιππου Πισσαλίδη