Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Δωρεάν διπλές προσκλήσεις! *** Φωνή τέχνης *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ή διαβάστε λογοτεχνικά κείμενα σε πρώτη δημοσίευση ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμ ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Για πάντα δική σου * Το ξεχασμένο φυλαχτό * Ο φάρος του Κένεμπεκ * Το ματωμένο παρελθόν * Ο κώδικας του αυτοκράτορα * Λέγε με Στράτο * Ματωμένος κάκτος * Ονείρου σκιές * Στο σύμπλεγμα της αράχνης ** Ποίηση: Εγκέφαλος Ψάρι * Στην αμφιλύκη της αγρύπνιας * Σκοτεινή κουκκίδα ** Διηγήματα: Μέχρι να δω τον Άλκη * Ξιπασμένες νοικοκυρές ** Άλλα: Τέσσερις τίτλοι των εκδόσεων Ελκυστής * Τρεις τίτλοι των εκδόσεων Βακχικόν ** Νουβέλες: Το μεγάλο φάσμα των εκδοχών * Η μέρα του καρναβαλιού * Οι μπρούτζινοι κύβοι ** Αυτοβελτίωση: Η συνταγή της ευτυχίας σε επτά ημέρες ** Παιδικά: Οι τρεις μικροί αϊ-Βασίληδες * Κυκλαδίτικα παραμύθια

Κώστας Μουσούρης

Κώστας Μουσούρης

Ο Κώστας Μουσούρης ήταν Έλληνας ηθοποιός και θιασάρχης. Γεννήθηκε το 1903 και έφυγε από τη ζωή το 1976. Είχε παντρευτεί, σε πρώτο γάμο, την επίσης ηθοποιό, Αλίκη Θεοδωρίδου και μαζί είχαν φτιάξει το θέατρο Αλίκη που αργότερα –μετά τον χωρισμό τους– πήρε το όνομα Μουσούρη. (Το γνωστό θέατρο που βρίσκεται στην πλατεία Καρύτση.) Μα ας αρχίσω από την αρχή...

Το Οκτώβριο του 1918, παιδί ακόμα μα τόσο παθιασμένο με το θέατρο, πηγαίνει και βρίσκει τον Μιλτιάδη Λιδωρίκη, που εκείνο το διάστημα ήταν διευθυντής της Εταιρείας Ελληνικού Θεάτρου. Ξαφνιάστηκε ο Λιδωρίκης από το πολύ νεαρό της ηλικίας του, έπρεπε να είχε πάει με τους γονείς του, παρόλα αυτά βλέποντας σε αυτόν το μεγάλο του πάθος για το θέατρο του είπε να περάσει σε δύο ημέρες για να γραφτεί και να δώσει εξετάσεις. Ήταν η αρχή του ηθοποιού μέσα στον χώρο του θεάτρου που θα κράταγε μέχρι την έξοδό του από τη ζωή στις 7 Δεκεμβρίου του 1976.

Ο Κώστας Μουσούρης στο καμαρίνι του

Η Εταιρεία των Συγγραφέων ήταν μια ιδέα που έγινε πράξη χάρη στον Λιδωρίκη και σε άλλους ανθρώπους πνευματικού επιπέδου που αγκάλιασαν με θέρμη την πρωτοβουλία του. Αυτοί οι άνθρωποι του πνεύματος ήταν οι: Φώτος Πολίτης, Παύλος Νιρβάνας, Μπάμπης Άννινος, Γιώργης Τσοκόπουλος, Πολύβιος Δημητρακόπουλος, Νίκος Λάσκαρης, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Γιώργος Βλάχος, Σπύρος Μελάς, Διονύσιος Κόκκινος, Χρήστος Δαραλέξης, Κωστάκης Αθανασιάδης κ.α. Διευθυντής ο Μιλτιάδης Λιδωρίκης, γραμματέας ο Γεώργιος Βλάχος και σκηνοθέτης ο Φώτος Πολίτης.
Τον χειμώνα του 1918 αρχίζει η λειτουργία της Δραματικής Σχολής, ο Λάσκαρης δίδασκε ιστορία θεάτρου, ο Ξενόπουλος αισθητική και ο Μίλτος Λιδωρίκης υποκριτική.
Το καλοκαίρι του 1919 παρουσιάζουν τον «Οιδίποδα Τύραννο» στα Ολύμπια. Μετάφραση και πρώτη σκηνοθεσία του Φώτου Πολίτη. Η παράσταση σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Ακολουθούν τα έργα: Γκόγκολ «Ο επιθεωρητής», Λόταρ «Ο Αρλεκίνος», Ξενόπουλου «Οι φοιτηταί», Μελά και Κόκκινου «Η φλόγα». Ο Κώστας Μουσούρης έμεινε δύο χρόνια στην Εταιρεία Ελλήνων Συγγραφέων παίζοντας μικρούς ρόλους.
Ο ίδιος ο Μουσούρης είχε πει: «Σπούδασα μέσα από τις παραστάσεις της Εταιρείας Ελληνικού Θεάτρου, στην πιο σπουδαία Δραματική Σχολή που υπήρξε ποτέ στην Ελλάδα. Μόνο να βλέπω τον Βεάκη να παίζει από τραγωδία μέχρι κωμωδία, να μεταδίδει το ρίγος και το γέλιο με το ταλέντο του, δώρο Θεού, ήταν για μένα τύχη αγαθή. Με καθήλωνε επίσης η εκρηκτική διδασκαλία του Μελά και με γοήτευε η φινέτσα και το γούστο του Λιδωρίκη. Ρουφούσα σαν σφουγγάρι πώς οργανώνεται ένα θέατρο και μια παράσταση.».
Σε αυτή τη σχολή πέρασαν μαθητές που δόξασαν το ελληνικό θέατρο και έγραψαν ιστορία: ο Δημήτρης Ροντήρης, ο Κώστας Μουσούρης, ο Αντρέας Παντόπουλος και ο Βάχλας.

Το 1923 επιστρέφοντας στην Ελλάδα από τον Μικρασιατικό Πόλεμο, συμμετείχε στον θίασο της Κυβέλης και της κόρης της Αλίκης (Θεοδωρίδου), στο θέατρο Λουξ. Ερμήνευσε τον ρόλο του Πέτρου στην «Αννιέζα» του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Η γνωριμία του με την Αλίκη σημάδεψε αποφασιστικά, λίγο αργότερα, τα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του.
Το 1924 δημιουργήθηκε ο πρώτος θίασος των νέων στο Παγκράτι. Επρόκειτο για ένα πετρελαιοφωτισμένο συνοικιακό θεατράκι, με ηθοποιούς είκοσι χρόνων. Το εναρκτήριο έργο του θιάσου ήταν «Οι φοιτηταί» του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Την
παράσταση παρακολούθησε ο Σπύρος Μελάς ο οποίος και πρότεινε στον θίασο να
σκηνοθετήσει τον «Πλούτο» του Αριστοφάνη. Πράγματι από την άλλη μέρα άρχισε την σκηνοθεσία. Αυτά ήταν τα πρώτα βήματα στον χώρο του θεάτρου για τον σπουδαίο θεατράνθρωπο Κώστα Μουσούρη.

Κώστας Μουσούρης, Άγγελος Αντωνόπουλος, Τζένη Ρουσσέα

Μερικά από τα θεατρικά έργα που έπαιξε στα επόμενα χρόνια: Όσκαρ Ουάιλντ «Σαλώμη» (Νέος Σύρος), Σπύρου Μελά «Μια νύχτα, μια ζωή» (Μίλτος), Γρηγορίου Ξενόπουλου «Πειρασμός» (Δρόγκας). Το 1925 πάλι με τον Θίασο των Νέων ερμήνευσε τον Δημητρό στα «Αρραβωνιάσματα» του Μπόγρη και τον ποιητή Διονύσιο Σολωμό στην «Φαρμακωμένη».
Τη χειμερινή περίοδο 1926 ανήκει στον θίασο Κυβέλης και το 1926 συνιδρύει τον τρίτο Θίασο των Νέων όπου έπαιξε μεταξύ άλλων στο «Τζιοκόντα» του Ντ' Αννούντσιο και στο έργο του Λουίτζι Πιραντέλο «Σκέψου το καλά, Τζακομίνο» κ.α. Στο τέλος του 1926 έπαιξε για λίγο στο θέατρο Αλάμπρα με τον Αιμίλιο Βεάκη. Το 1927 επαναλειτουργεί ο Θίασος των Νέων αυτή την φορά στο θέατρο Απόλλων.

Η Αλίκη Θεοδωρίδου με τον Κώστα Μουσούρη όταν ξεκινούσαν την θιασαρχική τους σταδιοδρομία (1929 - 1939)Ο Κώστας Μουσούρης με την Κυβέλη στην κωμωδία του Βερνέιγ Η αδελφή μου και εγώ (1928)

Κατόπιν ο Κώστας Μουσούρης επανέρχεται για τρίτη φορά στον θίασο Κυβέλης και παραμένει μέχρι το 1929. Τα έργα που έπαιξε αυτό το διάστημα είναι τα εξής: «Νόρα» του Ίψεν (Ρανκ), «Η αδελφή μου και εγώ» του Βερνέιγ.
Αξίζει να αναφερθεί για την ερμηνεία του αυτή η κριτική που έγραψε ο Άλκης Θρύλος: «Ξεπέρασε την μονοτονία του και την ψυχρότητα του, οι οποίες απειλούσαν να καταπνίξουν το ταλέντο του, για να εμφανιστεί πάλι, με τα ίδια σημαντικά προσόντα τα οποία έδειχνε την εποχή που έδινε άπειρες ελπίδες.».

Και ενώ στον επαγγελματικό τομέα ο Μουσούρης κέρδιζε συνεχώς με πολύ πείσμα, λατρεία και πάθος και ωρίμαζε υποκριτικά στα προσωπικά του είναι κάπως παράξενα τα πράγματα και αποφασίζει να «κλέψει» την αγαπημένη του, την Αλίκη Θεοδωρίδου. Η μητέρα της δεν ήταν ενάντια στο αίσθημα του παιδιού της προς τον νέο ηθοποιό, ο πατέρας της όμως ήταν εντελώς αρνητικός και είχε τεράστια δύναμη στον θεατρικό χώρο... Η κόρη της Κυβέλης και του Κ. Θεοδωρίδη είχε σπουδάσει θέατρο στο Παρίσι, ήταν πολύγλωσση, με ταλέντο, μόρφωση και πνευματικότητα... δυστυχώς όμως και αυτή όπως και ο Μουσούρης είχαν «αποκλειστεί» από το θεατρικό γίγνεσθαι.

Μετά από αναζήτηση θεατρικής στέγης που δεν βρέθηκε πουθενά, πηγαίνουν περιοδεία στην Αίγυπτο μαζί με τον Αιμίλιο Βεάκη και τον Χριστόφορο Νέζερ (1929). Την επόμενη χρονιά το 1930 ο θίασος της Αλίκης παίζει στο θέατρο Κοτοπούλη. Το 1933 δημιουργούν το θέατρο Αλίκης (θερινό), στην οδό Ιουλιανού. Εναρκτήριο έργο «Η ευτυχία» του Μπερνστάιν.

Παπαφλέσσας στο θέατρο Αλίκης στις 22 Μαρτίου 1937Θέατρο Αλίκης το 1934

Στο θέατρο Αλίκης παίζουν για τελευταία φορά το καλοκαίρι του 1937. Μετά η Αλίκη φεύγει για την Αμερική και ο Μουσούρης για να μπορέσει να ξεχρεώσει, θα υπενοικιάσει το θέατρο του στον επιχορηγούμενο θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη, για να το χρησιμοποιήσει ως δεύτερη σκηνή. Θα παίξει και ο ίδιος στο «Τιμόνι στον έρωτα» του Π. Καγιά, στο «Ξύπνημα» του Α. Λιδωρίκη, στο «Άνθρωπος είμαι και εγώ» του Ν. Τσεκούρα, στο «Αγώνας για το τομάρι» του Τζον Γκάλσγουορθ.

Τον Ιούνιο του 1943 ανοίγει το θερινό θέατρο Κώστα Μουσούρη με πρωταγωνίστρια την Μαίρη Αρώνη.

Αργότερα ο Μουσούρης θα φύγει για την Αμερική όπου θα κάτσει εκεί γύρω στους είκοσι μήνες, θα δει πολλές παραστάσεις και θα «κατακτηθεί» από το αμερικάνικο θέατρο, από την ηθοποιία, την σκηνογραφία, την σκηνοθεσία κ.ο.κ.

Θέατρο Κώστα Μουσούρη το 1960

Από το 1949 μέχρι το 1975 θα ανεβάσει στο θέατρό του τα έργα: Μαρσέλ Ασάρ «Μιγκό», Φρέρεντς Μόλναρ «Λίλιομ», Μολιέρου «Φιλάργυρος», Λέον Τολστόι «Το κράτος του ζόφου», Μπ. Σω «Αγία Ιωάννα», Ρ. και Α. Γκαιτς[1] «Η κληρονόμος», Μάνερς «Πέγκ, καρδούλα μου», Ζορζ Ονέ «Ο αρχισιδηρουργός» (διασκευή του ίδιου και του Ιάκωβου Καμπανέλλη), Σίλλερ «Λουίζα Μίλλερ» (Πρόεδρος), Μπ. Σω «Ωραία μου κυρία», Πίτερ Ουστίνοφ «Φώτο φίνις», Τσέχοφ «Οι τρεις αδελφές». Τα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του ερμήνευσε και τον Ιάγο στον «Οθέλο» του Σαίξπηρ.

Το λογότυπο του θεάτρου Κώστα Μουσούρη. Φιλοτεχνήθηκε από τον σπουδαίο ζωγράφο Νίκο Νικολάου

Στον κινηματογράφο εμφανίστηκε το 1927, στην ταινία «Έρως και κύματα», και το 1929 στην «Αστέρω» του Δημ. Γαζιάδη, με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Θεοδωρίδου.

Ο Κώστας Μουσούρης είχε οργανωτικές ικανότητες, πρόβαλε πολύ τους Έλληνες θεατρικούς συγγραφείς και πέρασαν από το θέατρό του πολλά νέα ταλέντα που αργότερα έγραψαν την δική τους μεγάλη ιστορία.
Δίδαξε επί σειρά ετών την υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Έγραψε ποιήματα και ταξιδιωτικές εντυπώσεις. Ίδρυσε την Πανελλήνια Ένωση Ελεύθερου Θεάτρου (ΠΕΕΘ) και υπήρξε πρόεδρός της από το 1950 μέχρι το 1964. Τιμήθηκε με τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Γεωργίου Α' και τον Ταξιάρχη του Φοίνικος. Του είχαν απονεμηθεί επίσης το Αργυρό Κλειδί της Πόλης των Αθηνών και το Αργυρό Μετάλλιο του Συλλόγου Αθηναίων.



Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από την εγκυκλοπαίδεια του Θεόδωρου Έξαρχου, Έλληνες ηθοποιοί: Αναζητώντας τις ρίζες - Έτος γέννησης από το 1900 μέχρι το 1925, τόμος δεύτερος (Α-Μ)
Κάποιες πληροφορίες και το φωτογραφικό υλικό προέρχονται από το βιβλίο του Μίλου Α. Λιδωρίκη, Πάθος θεάτρου, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη

[1] Σημ. επιμ.: Αλλού το επώνυμο αναγράφεται ως Γκετζ ενώ μέχρι σήμερα δεν κατάφερα να ταυτοποιήσω τους συγγραφείς

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Το ματωμένο παρελθόν: Η αφορμή, Βασίλη ΛινάρδουΟνείρου σκιές, Πελούσας ΤσαντάκηΤέσσερις τίτλοι από τις εκδόσεις ΕλκυστήςΛέγε με Στράτο, Χρυσούλας Σ. ΓεωργούλαΟ φάρος του Κένεμπεκ, Σόνιας ΣαουλίδουΜατωμένος κάκτος, Μαρίνας ΧρόνηΣτην αμφιλύκη της αγρύπνιας, Ελένης Τζιώγα
Σκοτεινή κουκκίδα, Γιάννη ΣμίχεληΗ μέρα του καρναβαλιού, Μαριλένας ΠαππάΟ κώδικας του αυτοκράτορα, Νίκου ΚυριαζήΤο μεγάλο φάσμα των εκδοχών, Θεμιστόκλειας ΜωετζήΚυκλαδίτικα παραμύθια, Θάνου ΚωστάκηΟι τρεις μικροί αϊ-Βασίληδες, Γιώργου ΤσιβελέκουΛευκοί νάνοι, Η μαντική μηχανή και Η αντάρα
Το ξεχασμένο φυλαχτό, Λένιας ΤσιάνουΓια πάντα δική σου, Δήμητρας ΔεληλίγκαΜέχρι να δω τον Άλκη, Τίτσας ΔιαμαντοπούλουΞιπασμένες νοικοκυρές, Έφης ΚαραμπάΗ συνταγή της ευτυχίας σε επτά ημέρες, Στέλλας ΣιδεράτουΣτο σύμπλεγμα της αράχνης, Ελευθερίας Καραδήμου
Οι μπρούτζινοι κύβοι, Χρυσάνθης Πρωτοψάλτου