Θάνατος παλικαριού

Κωστή Παλαμά

Στο Θαλασσοχώρι, τη νύχτα της Μεγάλης Παρασκευής, αγόρια και κορίτσια, άντρες και γυναίκες περιμένουν τον Επιτάφιο. Πίνουν, χορεύουν, ανάβουν φωτιές και βεγγαλικά. Μέσα στη βουή και την έξαψη, ο Μήτρος θα χτυπήσει το πόδι του. Μπορεί αυτό να αλλάξει τη ζωή του για πάντα; Γιατροί, γιατρολόγοι και γιάτρισσες, μάγοι, μάγισσες και μάντισσες επιστρατεύονται για να τον γιάνουν, για να του δώσουν πίσω την τέλεια μορφή του.

Έναν καθρέφτη, μάνα, έναν καθρέφτη.

Σε μια εποχή που η εικόνα γίνεται μέσο ύπαρξης, που φωτογραφίες και stories μας χαρακτηρίζουν, μας κατακλύζουν και μας καταναγκάζουν, το κείμενο του Κωστή Παλαμά, διαχρονικό και σύγχρονο, ανοίγει δρόμους για να αισθανθούμε και να κατανοήσουμε τη σημερινή μας συνθήκη. Τι είναι ομορφιά; Τι είναι δύναμη; Τι αντιπροσωπεύει το κοινωνικά αποδεκτό; Τι σημαίνει να είσαι «παλληκάρι»;

Μπορούμε τελικά να βρούμε την αλήθεια μας μέσα από το βλέμμα των άλλων;

Το διήγημα Θάνατος παλληκαριού αποτελεί ένα έξοχο δείγμα της ποιητικής του Παλαμά, που συνυφαίνει το φανταστικό με το ρεαλιστικό. Τα πρόσωπα αποκαλύπτονται μέσα από τα γεγονότα γεμάτα αντιθέσεις, αντιφάσεις και εμμονές. Στην παράσταση καθημερινότητα και τελετουργία συνυπάρχουν, πραγματικό και μεταφυσικό συμπλέκονται σε ένα διαχρονικό εδώ και τώρα.

Ο Παλαμάς δημοσιεύει το 1891, το διήγημα Θάνατος παλληκαριού στο περιοδικό Εστία και το εκδίδει το 1901. Στο διήγημα, με ξεχωριστή πλαστικότητα, παρουσιάζει τον νεαρό ήρωα Μήτρο Ρουμελιώτη και την πορεία του προς τον θάνατο. Τα έργο εντάσσεται στο κλίμα της ηθογραφίας του 19ου αιώνα, την οποία ο Παλαμάς θεωρούσε «επισταμένη μελέτη του πραγματικού» και εξυμνεί τη λεβεντιά που συνδέεται με την ελληνικότητα. Η πίστη του εικοσιπεντάχρονου νέου στη λεβεντιά του σώματος αποτελεί έναν ύμνο στην ομορφιά με έναν τρόπο εξίσου σημερινό. Μέσα στο διήγημα δίνονται ήθη, έθιμα, παραδόσεις, δεισιδαιμονίες μιας εποχής που μοιάζει μακρινή, αλλά που στοιχεία της επιβιώνουν και στις μέρες μας. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η παράσταση, γιατί το έργο έχει επιλεγεί από το Υπουργείο Παιδείας να διδάσκεται ολόκληρο στο Γυμνάσιο.

Συντελεστές:

Κείμενο, δραματουργία: Λίλυ Αλεξιάδου, Μιχαέλα Αντωνίου 

Σκηνοθεσία: Μιχαέλα Αντωνίου, Βάσια Σκιαδά 

Σκηνογραφία, ενδυματολογία: Μαρία Κονομή

Μουσική: Δημήτρης Κλεισαρχάκης

Επιμέλεια κίνησης, χορογραφία: Αγγελική Λανάρα

Φωτισμοί, φωτογραφίες παράστασης: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Φωτογραφίες promo, αφίσας & teaser: Στρατής Δάνος

Βοηθοί σκηνοθετών: Αλεξάνδρα Γαϊδατζή, Αγγελική Ριάμποβα

Βοηθός σκηνογράφου: Ζωή Κελέση

Οργάνωση παραγωγής & σχεδιασμός μάρκετινγκ: Κωνσταντίνα Λαμπροπούλου

Παιδαγωγική σύμβουλος: Πολυξένη Κ. Μπίστα 

Παίζουν (αλφαβητικά): Μιχαέλα Αντωνίου, Δημήτρης Αρβανίτης, Ίλια Γιακουμάκη, Κωνσταντίνα Οικονόμου, Σίμος Στυλιανού

Στους ψαλμούς ακούγεται η φωνή του Αχιλλέα Χαλδαιάκη

Δημόσιες σχέσεις, επικοινωνία: Νταίζη Λεμπέση

Παραγωγή: Αλάβαστρον Ομάδα Δράσης ΑΜΚΕ

Διάρκεια παράστασης: 80'

Από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός κάθε Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 18.00, για 15 παραστάσεις

Ο Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε το 1959 στην Πάτρα από γονείς Μεσολογγίτες. Στην τρυφερή ηλικία των 6 ετών έμεινε πεντάρφανος και ανέλαβαν την ανατροφή του συγγενείς στο Μεσολόγγι, όπου μεγάλωσε. Πολυσχιδής προσωπικότητα, με πλούσιο και σημαντικό ποιητικό έργο, στο οποίο υιοθέτησε τη δημοτική γλώσσα. Από τα έργα του ενδεικτικά αναφέρονται: Ασάλευτη ζωή (1904), Ο δωδεκάλογος του γύφτου (1907), Η φλογέρα του βασιλιά (1910), Οι καημοί της λιμνοθάλασσας και Η πολιτεία και η μοναξιά (1912). Σπουδαίος μελετητής και κριτικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας, μας έχει αφήσει ένα ογκωδέστατο κριτικό έργο, το οποίο, χάρη στις προσπάθειες του Ιδρύματος Παλαμά, εκδίδεται σταδιακά. Το πεζογραφικό του έργο περιορίζεται σε λίγα διηγήματα, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει το Θάνατος παλικαριού (1891/1901) και το θεατρικό Τρισεύγενη (1903). Πέθανε το 1943 στην Αθήνα, μέσα στη γερμανική Κατοχή και η κηδεία του μετατράπηκε σε μια παλλαϊκή αντιστασιακή εκδήλωση.