Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης: Έχουμε πρωτιές! *** Δωρεάν διπλές προσκλήσεις! *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ e-books ή διαβάστε λογοτεχνικά κείμενα σε πρώτη δημοσίευση ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο –παρακολουθείτε όλα τα είδη– ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμ ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθοπλασίες: Η εφημερίδα της λέσχης των φαντασμάτων * Στο Camping: Πυρ, γυνή και θάλασσα * Ο άνεμος χορεύει ανάμεσα στις καλαμιές * Πέρα από το σύμπαν των χρωμάτων * Προς ομοίωσιν: Η Ερημούπολη των ονείρων, Μέρος 1ο * Η πρώτη συνάντηση * Το νησί και ο τελευταίος τουρίστας * Μια χαραμάδα στο όνειρο * Το μυστικό της αθανασίας * Το αμπέλι της θάλασσας * Οκτώ νέοι τίτλοι από τις εκδόσεις Ελκυστής * Η Αγάπη στο διαδίκτυο * Και τα σημάδια πού είναι; * Ο Χρυσόγλωσσος ** Πεζογραφίες: Ταμπουίνος * Η κοινοτοπία της βίας ** Αφηγήματα: Πεζοπορία στις νεφέλες ** Ποίηση: Ανθρακωρύχοι ψυχών * Θρυαλλίς εγένετο

Ο ρόλος των μουσείων στη διαχείριση τραυματικών υλικοτήτων

Νίκος Εγγονόπουλος [Ήρωας, λάδι σε μουσαμά]

Ο ρόλος των μουσείων στη διαχείριση τραυματικών υλικοτήτων είναι σημαντικός και αφορά την υπεύθυνη διαχείριση αντικειμένων, που συνδέονται με επώδυνες ή καταστροφικές ιστορικές και κοινωνικές εμπειρίες. Η διαχείριση των τραυματικών υλικοτήτων ενδέχεται να αφορά αντικείμενα, που συνδέονται με πολέμους, γενοκτονίες, μεταναστεύσεις ή άλλες κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις. Τα μουσεία δεν λειτουργούν απλώς ως χώροι φύλαξης, αλλά ως «μνημονικοί τόποι», που παρέχουν στους επισκέπτες την ευκαιρία να κατανοήσουν τις ιστορικές καταστάσεις, που δημιούργησαν αυτά τα τραύματα.

Η έννοια του τραύματος στην πολιτιστική κληρονομιά δεν αναφέρεται μόνο στις φυσικές φθορές αντικειμένων, αλλά κυρίως στις συλλογικές μνήμες, που φέρουν τα αντικείμενα με την ιστορία τους. Τραυματικές υλικότητες, όπως τεκμήρια πολέμου ή προσωπικά αντικείμενα εκτοπισμένων χρειάζονται όχι μόνο συντήρηση, αλλά και ηθική διαχείριση. Τα μουσεία αναπτύσσουν πολιτικές που προάγουν τη διαφάνεια, τον σεβασμό και την ενσυναίσθηση, αναγνωρίζοντας ότι η έκθεση τραυματικού υλικού μπορεί να λειτουργήσει ως πράξη μνήμης αλλά και ως πιθανή αναβίωση τραύματος.

Η ευθύνη των μουσείων επεκτείνεται και στην υλική προστασία αυτών των υλικών. Η σωστή συντήρηση είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της διατήρησης της ιστορίας τους για τις επόμενες γενιές. Τα μουσεία καλούνται να αντιμετωπίσουν τραυματικές υλικότητες, που συνδέονται με πολέμους, καταναγκαστικά έργα και άλλες καταστάσεις βίας και καταπίεσης. Η διαχείρισή τους απαιτεί μια ευαίσθητη προσέγγιση, ευαισθησία και σεβασμό, καθώς τα κειμήλια αυτά δεν είναι απλώς αντικείμενα, αλλά φορείς ιστορικών βιωμάτων και συναισθημάτων. Επομένως, έχουν τον ρόλο να λειτουργούν ως χώροι για τη μνήμη και τη δημόσια εκπαίδευση, μεταφέροντας το βάρος του τραύματος στους επισκέπτες με σεβασμό. Επίσης, καλούνται να διαχειριστούν αντικείμενα που συνδέονται με την εμπειρία της προσφυγιάς.

Κατά συνέπεια, τα μουσεία διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση τραυματικών υλικοτήτων, ως θεσμοί που όχι μόνο διαφυλάσσουν υλικές μαρτυρίες, αλλά και διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες θυμούνται και κατανοούν επώδυνα παρελθόντα. Για αυτό τον λόγο, ο ρόλος τους στη διαχείριση τραυματικών υλικοτήτων είναι πολυδιάστατος και απαιτεί όχι μόνο τεχνική και επιστημονική γνώση για τη συντήρηση των αντικειμένων, αλλά και συναισθηματική υπευθυνότητα. Ο σεβασμός στο ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο είναι απαραίτητος για την υπεύθυνη διαχείριση των τραυματικών ιστοριών, που κουβαλούν αυτά τα αντικείμενα.



Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε έργο του Νίκου Εγγονόπουλου [Ήρωας, λάδι σε μουσαμά]
Βιβλιογραφία:
Αξιώτη Ι. & Τζεμοπούλου Ε.Μ., Μαχά-Μπιζούμη Ν., 1922-2022: Κύματα προσφυγιάς, κράματα μνήμης: Ο νοηματικός-μουσειολογικός σχεδιασμός μιας επετειακής έκθεσης (2023, Κομοτηνή: Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)