.gif)
Οι παραστάσεις αρχαίων τραγωδιών στην αρχαιότητα διέφεραν –όπως είναι φυσικό– πολύ από τις σημερινές, όχι μόνο στην σκηνοθεσία και τη μουσική, αλλά σε όλη την σύνθεση για την παρουσίαση της τραγωδίας.
Οι υποκριτές φορούσαν έναν μακρύ χιτώνα. Είχε ποικιλία από χρώματα και ήταν πιο διακοσμημένος απ' ότι οι χιτώνες που φορούσαν στην καθημερινή τους ζωή οι Αθηναίοι. Άλλαζε βέβαια η σχεδίαση του ενδύματος από τραγωδία σε τραγωδία και από ρόλο σε ρόλο. Το ένδυμα έπρεπε να αντικατοπτρίζει την κοινωνική θέση του τραγικού ήρωα και την κατάσταση στην οποία βρισκότανε. Σύμφωνα με έρευνες, στα πρώτα ανεβάσματα των αρχαίων τραγωδιών, η περιγραφή του ενδύματος ήταν ένας μακρύς και φαρδύς χιτώνας, που κάλυπτε σχεδόν όλο το σώμα του ηθοποιού. Επίσης, υπήρχε και το ιμάτιο που και αυτό διέφερε από τον άλλων υποκριτών και ο λόγος και εδώ είναι για την κοινωνική διάφορα και για την ψυχολογική κατάσταση που είχαν οι ήρωες.
Στην περίπτωση του Χορού, τα μέλη που τον απαρτίζανε είχαν το ίδιο ακριβώς ένδυμα, όχι ως ξεχωριστό πρόσωπο αλλά ως ενιαίο σύνολο.
Τα υποδήματα, επίσης, των υποκριτών στην αρχαία τραγωδία ήταν φαρδιές μπότες και αρκετά μαλακές, για να μπορεί ο υποκριτής να κινηθεί ελεύθερα επί σκηνής. Έτσι, γίνεται σαφές ότι προτεραιότητα ήταν η σκηνική άνεση όλων των υποκριτών και στα ενδύματα και στα υποδήματα για να μπορέσουν να παραστήσουν σωστά και απόλυτα λειτουργικά τον ρόλο που τους είχε δοθεί.
Η σκηνογραφία στην αρχαιότητα ήταν λιγότερο διαφορετική από την σημερινή, αν σκεφτεί κανείς ότι ο φυσικός χώρος ήταν και εξακολουθεί να είναι αναπόσπαστο κομμάτι για την παρουσίαση της αρχαίας τραγωδίας. Εντούτοις, βέβαια, όλες οι άλλες διαφορές είναι πολλές από εκείνη την εποχή μέχρι σήμερα. Λιτά τα σκηνικά για να μπορεί ο υποκριτής να κινείται με άνεση επί σκηνής. Σκοπός δεν ήταν τα πολλά και ογκώδη σκηνικά που θα δυσκόλευαν την κίνηση των υποκριτών και κυρίως του Χορού αλλά να ήταν αφαιρετικά –όπως γίνεται και τώρα κάποιες φορές– για να μπορεί να κινείται με απόλυτη άνεση ο υποκριτής-ηθοποιός επί σκηνής. Η σκηνογραφία όμως μπορούσε να αποδώσει την ατμόσφαιρα και το κλίμα που ήθελε ο τραγικός ποιητής. Αυτό ήταν ζητούμενο κι έτσι γινόταν. Στις πρώτες αυτές παραστάσεις υπήρχε μια θύρα για τις εισόδους και εξόδους των υποκριτών και του Χορού, ενώ λίγα χρόνια αργότερα έγιναν τρεις. Υπήρχαν επίσης και κάποιες κατασκευές, σύμφωνα με τις ανάγκες του έργου, όπως μνήματα και θυσιαστήρια.
Η σκηνογραφία όπως και η ενδυματολογία διέφεραν μεταξύ τους ανά θεατρικό είδος. Έτσ,ι διαφορετικές ήταν στην αρχαία τραγωδία απ' ότι στην αρχαία κωμωδία και αλλιώς στο σατιρικό δράμα.
Αυτό που γίνεται αντιληπτό και στην ενδυματολογία και στην σκηνογραφία, στις τραγωδίες που ανέβαιναν στην αρχαιότητα, είναι ότι ο ηθοποιός υπήρξε το κύριο στοιχείο μαζί με τον τραγικό ποιητή κι ότι προστάτευαν την σκηνική του άνεση μέσα σε σκηνογραφίες λιτές αλλά και με ενδύματα που θα του έδιναν την ευκαιρία να κινηθεί και να δράσει με ευκολία επί σκηνής.
Ο σκοπός της ενδυματολογίας και της σκηνογραφίας ήταν να κάνει τον εκάστοτε υποκριτική να κινηθεί με άνεση μέσα στον σκηνικό χώρο και να αποδώσει όσο καλύτερα μπορούσε τον ρόλο του.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από το ετήσιο περιοδικό Θέατρο του Θεόδωρου Κρίτα καθώς επίσης και από το περιοδικό Θέατρο του Κώστα Νίτσου.
Η συνοδευτική φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου.
