Μία ακόμα κινηματογραφική ταινία σε σκηνοθεσία και εκτέλεση από την Ελπίδα Αμίτση παρακολούθησα στο όμορφο θέατρο ΕΝ-Α σε μια αποκλειστική προβολή που μου προσέφερε η Ελπίδα και αυτό με τιμά ιδιαιτέρως.
Όλα τα έργα της, είτε κινηματογραφικά είτε θεατρικά, έχουν μια προσωπική αφήγηση και μια ξεχωριστή δημιουργική διάθεση και όλα ανεξαιρέτως προβάλουν πολλαπλά μηνύματα απευθυνόμενα σε κοινό που μπορεί να τα ανιχνεύσει.
Το έργο που παρακολούθησα έχει τίτλο Το σεντούκι του παππού μου, που αποτελεί κομμάτι του βιβλίου του συγγραφέα Αλέξανδρου Αδαμόπουλου με τίτλο Ο κύκλος που δεν κλείνει, ένα από τα πολλά διηγήματά του που έγιναν βιβλία και μερικά από αυτά παίχτηκαν και στο θέατρο, όπως Ο Σιμιγδαλένιος ή το λιμπρέτο Οι δαιμονισμένοι που παίχθηκε στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Ένας εξαιρετικός συγγραφέας που ο τρόπος γραφής του είναι ιδιαίτερος, καυστικός και αποδίδει την αλήθεια όπως είναι με το ασυμβίβαστο πνεύμα που διαθέτει.
Το σεντούκι του παππού μου είναι ένα έργο που χωρίζεται σε 10 διαφορετικά θέματα με αφηγήτρια αυτών την Ελπίδα Αμίτση που επί της ουσίας ερμηνεύει τη ζωή του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου μέσα από τα βιώματά του και τις διαπιστώσεις που όπλισαν το χέρι του για να γράψει το υπέροχο κείμενο. Κάθε παράγραφος έχει μια ιστορία να αφηγηθεί, με τον τίτλο να δίνει μια αίσθηση για το τι πρόκειται να ακολουθήσει.
Η ιστορία ξεκινά με το Εις εαυτόν I που ξεκινά με μια συνέντευξη που δίνει μια συγγραφέας και αφηγείται περίπου πέντε χρόνια στιγμές σε ιστορίες που έζησε.
Ο κύκλος που δεν κλείνει είναι η εισβολή στην Κύπρο που επέτρεψε η δικτατορία στην Ελλάδα να συμβεί αλόγιστα. Παραμένει μια ανοιχτή πληγή και αγκάθι που ματώνει, ακόμα και 50 χρονιά μετά, την ιστορίας της νεότερης Ελλάδας.
Μετά μας αφηγείται το ρουσφέτι, μια λέξη που αθώα χρησιμοποίησε μικρή για κάτι που δεν κατανοούσε αλλά που ακόμα και σήμερα υπάρχει στο στόμα πολλών ανθρώπων σε μια κοινωνία που δεν μπορεί να λειτουργήσει αξιοκρατικά.
Η έναρξη του ΟΓΑ αναφέρεται σαν μεγάλο επίτευγμα που αργότερα δηλητηριάστηκε από τα ρουσφέτια και από την κακή λειτουργία του κράτους που χρόνο με τον χρόνο καταστρέφει ό,τι καλό έφτιαξε ποτέ αυτός ο λαός· το ελληνικό κράτος που πεθαίνει σταδιακά εάν δεν διαπράξει μια συντονισμένη αλλαγή πορείας. Εάν δεν σταματήσουμε την κατηφόρα που έχουμε πάρει αφού έχουμε κάνει την Ελλάδα μας ένα μεγάλο ξενοδοχείο που δεν παράγει τίποτα πέρα από τουρισμό. Τις πόλεις που έχουν χάσει τον χαρακτήρα τους και έχουν χτιστεί άναρχα. Με την επαρχία να αργοπεθαίνει μένοντας μόνο οι ηλικιωμένοι όλο τον χρόνο και να αποκτά πρόσκαιρη ζωή μόνο για δύο μήνες τον χρόνο. Με κλειστά σχολεία και όλους να έχουν μαζευτεί στις μεγάλες πόλεις για μια καλύτερη ζωή που δήθεν μπορεί να τους προσφέρει.
Μας μιλά για τις επενδύσεις που δεν έγιναν, για την παιδεία που δεν μαθαίνει παρά ελάχιστα, για τα χωράφια που δεν οργώνονται πια και τις επιδοτήσεις που έγιναν μπουζούκια, αυτοκίνητα και δεν επενδύθηκαν στη γη. Για την υποκρισία που υπάρχει στην πολιτική, για τις ψεύτικες υποσχέσεις, για την ανωτερότητα που έχουμε κληρονομήσει, που δεν γνωρίζουμε πια αλλά υπάρχει. Για το παρελθόν μας που έχει εσκεμμένα κρυφτεί, για μια Ελλάδα που σβήνει το παρελθόν της και δημιουργεί ένα μέλλον που δεν της πρέπει.
Πόσο πολλά μηνύματα έχει αυτό το έργο, δεν μπορώ να σας τα περιγράψω! Όμως, ενώ έχει τόσα βραβεία όλα είναι από το εξωτερικό, εμείς εδώ, σαν τον Κρόνο, τρώμε τα παιδιά μας κυρίως όταν έχουν κάτι να προσφέρουν. Το σεντούκι του παππού μου πρέπει να προβληθεί σε κάθε σχολείο και τουλάχιστον στην δημόσια τηλεόραση μήπως και μας ξυπνήσει. Όμως δυστυχώς δεν θέλουν να μας ξυπνήσουν από τον λήθαργό μας.
Η Ελπίδα, σε πολλές στιγμές, θυμώνει με όλα αυτά, αγανακτεί διότι βλέπει μια πορεία που κατευθύνεται σε σίγουρο γκρεμό.
Λίγο πριν το φινάλε, που κλείνει με το τέλος της συνέντευξης όπως άρχισε, υπάρχει το πιο συγκλονιστικό αφήγημα από όλα, το Monique όπου εκεί η Ελπίδα κάνει μια φανταστική και εμπνευσμένη ερμηνεία που μένει αξέχαστη.
Ο Δημήτρης Παριανός ντύνει με τη μουσική του όμορφα το έργο και η σκηνοθεσία της Ελπίδας είναι άριστη.
Ένα έργο που λέει πολλά από έναν πολύ καλό συγγραφέα και μια εξαιρετική πολύπλευρη προσωπικότητα που προσφέρει την ψυχή της στην τέχνη όπως λίγοι μπορούν, την Ελπίδα Αμίτση, που είναι μεγάλη μου τιμή που την γνώρισα.
Θα πω πρώτος ένα φρέσκο νέο ότι η Monique θα γίνει σύντομα ένας μονόλογος που θα παρουσιάσει η Ελπίδα στο θέατρο ΕΝ-Α και θα το περιμένω με ανυπομονησία να το δω τη σεζόν 2026-2027. Μέχρι τα μέσα του Ιουνίου του 2026, το Κάποτε ένα πυροβολισμός, έργο της Ελπίδας, φυσικά, θα σβήσει για λίγο τη διψά μου για τις εξαιρετικές της δημιουργίες.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Δελτίο τύπου:
Μέσα από σπαρακτικά κείμενα που αγγίζουν άμεσα την ψυχή του κάθε θεατή και με τη δική της έντιμη ματιά, η ηρωίδα αφηγείται γεγονότα από τη ζωή της, που καθρεφτίζουν την Ελλάδα των τελευταίων πενήντα χρόνων και δείχνουν άμεσα και ξεκάθαρα το γιατί δεν πάει τίποτε καλά στη μικρή αυτή γωνιά της γης.
Μια ταινία κοινωνικού προβληματισμού, με θέματα σχετικά με τη μόνιμη πια, ενδημική νεοελληνική παρακμή, που όμως αφορούν και κάθε σύγχρονη δυτική κοινωνία, όπου κυριαρχεί η γενική διαφθορά, η έλλειψη αξιών, ο νεποτισμός, η αδιαφορία για τα κοινά, η επιφανειακή τυπολατρία και η έλλειψη πίστης και ιδανικών σε μια εποχή που γκρεμίζονται όλα συθέμελα.
Η ταινία είναι εξ ολοκλήρου βασισμένη σε κείμενα από το βιβλίο του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου Ο κύκλος που δεν κλείνει, εκδόσεις Οδός Πανός.
Το σεντούκι του παππού μου, σε σκηνοθεσία Ελπίδας Αμίτση, κέρδισε το Α' βραβείο στην κατηγορία της στα παρακάτω Διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου:
International Gold Awards (Νέα Υόρκη) 5 Αυγούστου 2023,
Sweet Democracy Film Awards (Κάννες) 11 Αυγούστου 2023,
Frida Film Festival (Παρίσι) 11 Αυγούστου 2023,
New York Neorealism Film Awards (Ρώμη) 10 Αυγούστου 2023,
8 & Halfilm Awards (Ρώμη) 11 Ιουλίου 2023,
Black Swan International Film Festival (Καλκούτα, Ινδία) 23 Ιουνίου 2023,
Golden Fern Film Awards (Δυτική Βεγγάλη, Ινδία) 25 Μαΐου 2023,
Tagore International Film Festival (Ινδία) 29 Αυγούστου 2023,
Athens International Monthly Art Film Festival (Αθήνα) τιμητική αναφορά,
Seven wonders international film fest (Νέο Δελχί) Νοέμβριος 2023,
Florence film awards (Φλωρεντία) Ιούνιος 2024.
Λοιποί συντελεστές:
Μετάφραση: Simone Salmont
Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιώργος Κλήμης
Μουσική: Δημήτρης Παριανός
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Μουσίκας
Κοστούμια: Άρτεμις Λογαρά
Μοντάζ: Χρήστος Μπέκος
Επεξεργασία ήχου: Ερμής Βογιατζής
Μακιγιάζ: Αμαλία Αυγουστάκη
Κομμώσεις: Χριστόφορος Δουκουμόπουλος, Αναστασία Καντζούρη
