Ο τελευταίος Γιάνκης

70 λεπτά φτάνουν και περισσεύουν για την παρουσίαση ενός έργου του Άρθουρ Μίλερ, από τα τελευταία του, με τίτλο Ο τελευταίος Γιάνκης. Μέσα σε αυτό τον χρόνο οι τέσσερις ηθοποιοί, που συμμετέχουν σε αυτή την παράσταση, μας παρουσιάζουν όλες τις πτυχές και τα νοήματα που επιθυμεί ο μεγάλος συγγραφέας με αυτό το καυστικό δράμα.

Η ιστορία ξεκινά σε έναν χώρο μιας δημοσίας ψυχιατρικής κλινικής όπου δύο άνδρες, δύο σύζυγοι περιμένουν υπομονετικά να συναντήσουν τις γυναίκες τους που βρίσκονται εκεί λόγω κατάθλιψης, για διαφορετικούς λόγους η κάθε μία.

Ούγκο Μπέτι

Από τους σημαντικότερους δραματουργούς του ιταλικού θεάτρου, ο Ούγκο Μπέτι γεννήθηκε το 1892 και κατέθεσε κάποια από τα σπουδαιότερα έργα του στην παγκόσμια σκηνή. Αν και αρχικά η μεγάλη του αγάπη υπήρξε το ποδόσφαιρο και ασχολήθηκε με αυτό με μεγάλη επιτυχία, δεν άργησε να το εγκαταλείψει για να αφοσιωθεί στην θεατρική συγγραφή όπου διέπρεψε.

Το πνεύμα που διαπνέουν τα έργα του χαρακτηρίζεται από ποίηση, λυρικότητα και συμβολισμό. Δυστυχώς όμως στα πρώτα ανεβάσματά τους, αξίζει να τονιστεί ότι, οι κριτικές υπήρξαν απογοητευτικές παρόλο που στις διανομές συναντάμε κάποια από τα μεγαθήρια της ελληνικής σκηνής. Την μεγάλη αναγνώριση, ως ένας προικισμένος θεατρικός συγγραφέας, την έλαβε λίγα χρόνια αφού είχε φύγει από τη ζωή. Έτσι, με το πέρασμα του χρόνου, θεωρείται ο πρώτος σημαντικός δραματουργός της Ιταλίας για τον 20ό αιώνα – μετά τον Λουίτζι Πιραντέλο.

Φώτα εκκίνησης

Χρήστου Ντικμπασάνη

Ανάβω τα φώτα του αστρόπλοιού μου

για ένα ταξίδι στους πλανήτες

Διασχίζω έτη φωτός μέσα σε ουράνιες μητροπόλεις

αλλόκοσμων πολιτισμών

Mae Powell, Making Room for the Light (Karma Chief Records, Αύγουστος 2025)

Ή αλλιώς: Ένα κομψό, διαχρονικό σκίτσο για το καλοκαίρι

Το να χαρακτηρίσεις κάτι ως «καλοκαιρινό album» είναι, ίσως, ένα υπερβολικά χρησιμοποιημένο κλισέ στη μουσική δημοσιογραφία και συζήτηση. Συνήθως συνοδεύει δίσκους ανάλαφρους, φωτεινούς και αισιόδοξους, που ταιριάζουν με μεγάλες, ηλιόλουστες μέρες. Από αυτή την άποψη, ο νέος, δεύτερος δίσκος της Mae Powell, είναι άριστος υποψήφιος για «καλοκαιρινό album», αλλά αυτή η απλοϊκή ετικέτα δεν αρκεί για να αποδώσει τη διαχρονική ομορφιά του υλικού της.

Κόκκινα φανάρια

Κόκκινα φανάρια στη σκηνή Brecht-2510, σε σκηνοθεσία Βασίλη Πλατάκη με μια πλειάδα ηθοποιών: Ελένη Ροδά, Πάνος Κορδαλής, Μαρία Συμεών, Τίσσα Βαϊλάκη, Χρίστος Γεωργίου, Τίνα Κοχυλά, Νίκος Μπουρνιάς, Αλέξης Μαρτζούκος, Δημήτρης Πρωτογεράκης, Δέσποινα Χαριάτη, Σπύρος Κατηφόρης, Κυριάκος Καρκάλης και στην πρώτη της θεατρική εμφάνιση η Χρυσή Ολυμπιονίκης 2004 Αθανασία Τσουμελέκα.

Τρούμπα, εποχή 1944-1967 όπου οι οίκοι ανοχής ανθίζουν με τα κορίτσια τους να εργάζονται σε ένα σκληρό περιβάλλον.

Η Ορτανσία Πέτρογλου και Η Ντομινίκ στο Παρίσι

Πώς σας ήρθε η ιδέα;

Ορτανσία Πέτρογλου: Η ιδέα για την «Ντομινίκ στο Παρίσι» ήρθε όταν πλησίαζα στο τέλος του πρώτου βιβλίου με ηρωίδα την Ντομινίκ, «Η Ντομινίκ και το ανατολικό δάσος». Λίγο πριν το τελειώσω άκουσα την επιθυμία της ηρωίδας μου η οποία ήθελε να ταξιδέψει και να γνωρίσει νέες χώρες και νέες περιπέτειες. Έτσι, με αφορμή το βιβλίο που παραλαμβάνει ως δώρο Χριστουγέννων από τον Ιούλιο Βερν, που αφορά στο Παρίσι του μέλλοντος, θέλησα και εγώ μέσω των γονιών της να της κάνω δώρο το πρώτο της ταξίδι που δεν είναι άλλο από το Παρίσι.

Πού γράψατε το βιβλίο σας;

Ο.Π.: Στο σπίτι και στο γραφείο. Σε ανύποπτο, όμως, χρόνο έρχονταν οι ιδέες.

Η Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή και το Τάμα ψυχής: Οδοιπορικό στις ρίζες

Το Τάμα ψυχής αποτελεί έργο ζωής. Συγγραφείς του η μητέρα μου Βαρβάρα Αποστόλοβνα Τεκμιτσέβα Κοζάκου, ποντιακής καταγωγής από την Τραπεζούντα, που γεννήθηκε στο Σουχούμ της Γεωργίας, και εγώ.

Από μικρές ακούγαμε τη μητέρα μας να μας διηγείται ιστορίες για την καταγωγή της και τα χρόνια που έζησε στον Καύκασο και στην Ελλάδα, σε περιόδους δύσκολες, γεμάτες δοκιμασίες. Με προτροπή δική μου και της αδελφής μου, άρχισε να γράφει για τη ζωή της, ενώ συγχρόνως ασχολείτο και με την ποίηση, που τη συντρόφευε από τα νεανικά της χρόνια. Φεύγοντας το 1997, μας άφησε ένα πολύτιμο θησαυρό, ένα χειρόγραφο 186 σελίδων με την αυτοβιογραφία της και αρκετά ποιήματα, όλα στη ρωσική γλώσσα. Μια πρώτη περίληψη στα ελληνικά και μετάφραση κάποιων από τα ποιήματα της, έγινε από την Λαρίσσα Παρτζίλη, και γι' αυτό την ευχαριστώ θερμά!

Πτήση/Κόσοβο

Πτήση/Κόσοβο, στο θέατρο Nous, του Γιετόν Νεζίραϊ, σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολλάρι. Παίζουν: Αγγελική Καρυστινού, Κυριάκος Κοσμίδης, Απόστολος Μαλεμπιτζής, Γιάννης Ντάσιος, Ένκε Φεζολλάρι.

Η τελευταία παράσταση για το 2025, μας επιφύλασσε μια ευχάριστη έκπληξη. Προσδεθήκαμε στις θέσεις μας για μια πτήση στα Βαλκάνια και συγκεκριμένα στο Κόσοβο, γεμάτη γέλιο, κέφι, χορό, τραγούδι και άφθονη ρακή.

Άγιος Νεόπλουτος

Διάλογος με τον Πεσσόα
Απέναντι στο βιβλίο της ανησυχίας

Γιάννη Σμίχελη

Ναι, στον τόπο των νεόπλουτων γνώρισα το τι εστί έρωτας και θάνατος κυριολεκτικά, γιατί η Ανδρομάχη μ' έμπλεξε σε μια ιστορία με τον πιο θανατηφόρα χαριτωμένο, εκστασιακό και πανηγυρτζίδικο τρόπο που μόνο στα σητειακά γνωρίζουν, σ' αντίθεση με τα δυτικά του δωρικού ύφους όπου το βαρύ κι ασήκωτο, αν είναι μόνο αυστηρό, γίνεται και κουλτουριάρικο. Ήταν σαν να συνάντησα τον θηλυκό εαυτό μου εκεινής της εποχής, τον χαμένο και πυροβολημένο, σαλταρισμένος μια φορά μα εκείνη ήταν ήδη δυο. Κι αφού ακόμα τα φράγκα έρρεαν και η κρίση δεν είχε τσικνίσει για να μυρίσει, όλα ήταν μια χαρά, εφόσον το μυαλό επουδενί με επιχειρηματική δράση, λελογισμένο τρόπο ζωής, ρυθμισμένη ιδιοτελή συμπεριφορά να συντονιστεί. Πράγματι, η Ανδρομάχη όταν εμφανίστηκε, λες και γύρισε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι. Μούρλα με κουζουλάδα και τρέλα στα όρια της σχιζοφρένειας και να φανταστείτε πως εγώ φαινόμουν ως ο λογικός. Τρία πουλάκια κάθονταν, το τέταρτο τα σούβλιζε κι αυτά εφιδοπίνανε. Ναι, πίναμε πολύ. Μαύρα, ρακές, κρασιά και ούζα, με πολλά σεκλέτια σε ύφος σκέρτσου. Τέτοια κωμωδία μόνο ως σάτιρα των ανυποψίαστων με το τσιγάρο στο στόμα, τα χάχανα να βήχουν από την καπνιά και ο χάροντας χαζοβιόλικα να μας κάνει χαΐρι και με απόχη έτοιμος να μας αρπάξει από τους γκρεμούς. Εργαζόταν στα ΕΛΤΑ, μόλις είχαν ιδιωτικοποιηθεί κάποια τμήματά τους και εκείνη ήταν υπεύθυνη για τη διαφήμιση των επιχειρήσεων μέσω έντυπου υλικού το οποίο ο μηχανισμός του ταχυδρομείου θα μοίραζε παράλληλα με την αλληλογραφία. Έτσι, ανέλαβε και την προβολή της ανακαινισμένης επιχείρησής μου. Ειδικά εκείνη την χρονιά το μαγαζί είχε σαρώσει γιατί αν και με νέα εμφάνιση δεν είχα αυξήσει τις τιμές και είχαμε βελτίωση στην ποικιλία και ποιότητα των φαγητών.

Οι τέσσερις Ηλέκτρες

Αν κοιτάξει κανείς σε όλες τις αρχαίες τραγωδίες, που έχουν διασωθεί, θα βρει ότι ο ρόλος της Ηλέκτρας υπάρχει σε τέσσερις τραγωδίες. Είναι διαφορετικά γραμμένος ο χαρακτήρας τους και βλέπουν τις εξελίξεις με άλλη ματιά.

Για πρώτη φορά, η ηρωίδα αυτή παρουσιάζεται στην Ορέστεια του Αισχύλου, συγκεκριμένα στις Χοηφόρες. Μάλιστα είναι η πρώτη και μοναδική φορά που ηρωίδα αρχαίου δράματος εισέρχεται στην σκηνή με τον χορό. Η δεύτερη φορά, που υπάρχει σε αρχαία τραγωδία, είναι στην Ηλέκτρα του Σοφοκλή, ακολουθεί η Ηλέκτρα του Ευριπίδη και ο Ορέστης του Ευριπίδη. Το σημαντικό είναι ότι δεν έχουν γραφτεί με τον ίδιο τρόπο, δεν σκέφτεται η μία όπως η άλλη και είναι εντελώς διαφορετικές ως θεατρικοί χαρακτήρες.