Το παιδί της φωτιάς

Ελένης Σταθοπούλου

Ηταν ένα μικρό παιδί. Καθόταν στην άμμο σταυροπόδι. Είχε χάσει τη μιλιά του. Του μιλούσε ο Μάρκος κι αυτό τον κοιτούσε με μάτια άδεια, χωρίς ν' απαντά.

— Κωνσταντή μου, πες κάτι. Ναι, το ξέρω ότι τώρα είσαι κι εσύ άμοιρος, όπως ήμουν εγώ κάποτε. Μα, έχει ο Θεός. Ναι, είμαστε βρεγμένοι, αλλά θα στεγνώσουμε γρήγορα. Ευτυχώς, που είναι καλοκαίρι και δεν κρυώνουμε σε τούτη την ξερή σπιθαμή γης που βγήκαμε. Η παλιόβαρκα, που μας βάλανε μέσα, ανάθεμα στους απάνθρωπους ανθρώπους, ήταν τρύπια και θα βούλιαζε. Μα, έβγαλα τις σανίδες από τα καθίσματα και μαζί τους πέσαμε στη θάλασσα. Με αυτές και το καλό κολύμπι, που ξέραμε, τα καταφέραμε να βγούμε εδώ. Χαλάλι τα μαθήματα που σου έκανα, στην πατρίδα, στις Κυδωνίες. Δεν ξέρω πού είμαστε. Γύρω μας έχει σκοτάδι και μόνο ίσκιοι ψηλών βράχων διακρίνονται στο φως των αστεριών. Μην φοβάσαι, μικρέ μου. Έχεις μένα κοντά σου. Μπορεί να μην έχουμε κάτι να φάμε, ούτε νερό να πιούμε, αλλά αύριο θα τα βρούμε όλα. Πιο πέρα η φωτιά, που κατάφερε ο Μάρκος σου ν' ανάψει, τρίβοντας δυο πέτρες που τις βρήκε ψαχουλεύοντας στα βράχια, και ρίχνοντας κάτι ξερόχορτα, που τα ξερίζωσε ένα γύρω χωρίς να βλέπει σε τι πάνω ήταν φυτρωμένα, στεγνώνει τα ρούχα που μας φόρεσαν και καίει την πρώτη χοντρή σανίδα μας. Γείρε στο χέρι μου, καλό μου, και κλείσε τα μάτια να κοιμηθείς, να ονειρευτείς τον άγγελό σου, αυτόν που έσωσε σένα και μαζί σου και μένα από το μαχαίρι!

Ο Ηρακλής Τριανταφυλλίδης και τα βιβλία του: Σαράντα χρόνια μουσικής, φιλίας και δημιουργίας

(Ο Ηρακλής, η Λερναία Ύδρα, ο Ονειροταξιδευτής και ο Μπαλονάς)

Με τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη γνωριζόμαστε από το 1986. Εποχή ΜΟΥ.ΣΥΝ.Κ.Α και Rodeo. Σαράντα ολόκληρα χρόνια. Γνωριστήκαμε μέσα από τη μουσική, που ήταν και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους δεσμούς μας. Συνεργαστήκαμε μουσικά, μοιραστήκαμε σκέψεις, ιδέες, αγωνίες και όνειρα, συζητήσαμε αμέτρητες φορές για τη μουσική και τους ανθρώπους της, για τη δημιουργία και για τη ζωή. Και κάπου μέσα σε όλα αυτά, χωρίς τυμπανοκρουσίες και μεγάλες δηλώσεις, γεννήθηκε μια φιλία που άντεξε στον χρόνο. Σαράντα χρόνια είναι πολλά. Είναι σχεδόν μια ολόκληρη ζωή. Είναι αρκετά για να δεις έναν άνθρωπο να αλλάζει, να δοκιμάζεται, να επιμένει, να αναζητά, να δημιουργεί. Να τον γνωρίσεις όχι μόνο μέσα από όσα κάνει, αλλά και μέσα από όσα ονειρεύεται. Και είναι αρκετά για να καταλάβεις πως πίσω από έναν καλλιτέχνη υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος πολύ πιο σύνθετος από την εικόνα που μπορεί να έχει σχηματίσει το κοινό του.

Καϊπιρόσκα!

Μετά τον Πάουλο Κοέλιο, τον Χόρχε Αμάντο ή όποιον άλλο Λατινοαμερικανό έχετε διαβάσει, ακόμα ένα σπουδαίο μυθοπλαστικό έργο, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν, είναι και το Καϊπιρόσκα! της Σίντια Μάρκες. Η βραζιλιάνικη λογοτεχνία πάντα μας ενδιαφέρει καθώς περιέχει το ηχόχρωμα ενός λαού που μας αρέσει και μια εξωτική, ιδιαίτερη αύρα που μας συνεπαίρνει όπου κι αν τη βρούμε: σε βιβλία, μουσικά άλμπουμ, ταινίες κ.ο.κ.

Αυτό το μυθιστόρημα όχι μόνο δεν εξαιρείται από τα παραπάνω αλλά έρχεται να κατοχυρώσει μια ισχυρή θέση ανάμεσα στα αγαπημένα μου βιβλία κι εδώ, παρακάτω, σας λέω γιατί.

Καταρχάς είναι η αφηγηματική τεχνική της συγγραφέως του που με κερδίζει. Αν και πρόκειται για πολυσέλιδο πόνημα καταφέρνει να μην κουράσει ούτε για μια στιγμή προσφέροντας συνεχώς μια άνετη και διασκεδαστική αναγνωστική εμπειρία που γίνεται και λίγο εθιστική από ένα σημείο και μετά. Τι κι αν η ιστορία του διαδραματίζεται μέσα σε λίγες ημέρες, τα γεγονότα που περιέχει είναι τόσο πολλά και οι εξελίξεις συνεχείς με ανατροπές που, παρά την απλότητα της υπόθεσης, καταφέρνει και εξάπτει το ενδιαφέρον μου όλη την ώρα ενώ ακόμα και στα πιο «ήρεμα» μέρη του –όπως όταν δίνει μία παραδοσιακή συνταγή ή όταν απλώς περιγράφει μια πλατεία– προσφέρει εκείνο το «κάτι» που γοητεύει, συναρπάζει και με συμπαρασύρει στον κόσμο του.

Τζένη Ζαχαροπούλου

Γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1941.

Ηλέκτρα

Χαίρομαι όταν ανοίγω ένα βιβλίο και η ιστορία του με παρασέρνει στη δύνη της. Χαίρομαι όταν οι ήρωές του μου εμπιστεύονται τα μυστικά τους. Χαίρομαι όταν οι λέξεις του μου απλώνουν το χέρι και χωρίς δεύτερη σκέψη ανταποκρίνομαι στο κάλεσμά τους. Χαίρομαι, γιατί η Ηλέκτρα ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μου και μου χάρισε ένα όμορφο αναγνωστικό ταξίδι.

Η όμορφη Ηλέκτρα, στα 38 της χρόνια είναι παντρεμένη με έναν αρκετά μεγαλύτερό της άνδρα, τον Σωτήρη, και έχει δυο κόρες, τη Δανάη και τη Νεφέλη. Ο αυστηρός και ηθικός Σωτήρης λατρεύει τη γυναίκα του και η Ηλέκτρα ναι μεν τον σέβεται αλλά η αγάπη της για εκείνον δεν έχει διόλου ερωτική χροιά.

Λυπάται ο έρωτας

Ευαγγελίας Αλιβιζάτου

Και τώρα πονάς για τον χαμένο έρωτα...

Βαλαντώνεις την

ψυχούλα σου,

την γιομίζεις θλίψη και σπαραγμό.

Δεν σκέφτηκες στιγμή

Δεύτερη φωνή II: Δηλήδονες

3

Όστρακα ανέλπιστων συνειρμών

υφαίνουν αρμούς λογισμού

σε χορό τρυφερών κανιβάλων με

συνοδεία εξευγενισμένων μαινάδων

των τροφών του σπινθήρα που

κροταλίζει στα σωθικά μου

κεντώντας περσίδες αστεριών

υπό το βλέμμα άπλετων κελαρισμών.

Δεν μου αρκεί το φυσιολογικό, το βλέπω πολύ βαρετό και σε τελική ανάλυση δεν είναι παρά ο μέσος όρος των στατιστικών μελετών επομένως στην πραγματικότητα ανύπαρκτο. Αντίθετα αυτό που με ωθεί είναι να θέλω τον διπλανό μου να τον δοκιμάσω, όποιος και να είναι αυτός, συγγενής, φίλος, γνωστός, ερωμένη, περαστικός, μια τάση να τον προκαλέσω και να τον φτάσω στα όριά του να δω τι κρύβει μέσα του και την ιδιαιτερότητά του ως προσωπικότητα. Σκαρφίζομαι ό,τι μπορείτε να φανταστείτε και είναι τόσο αυθόρμητος και φυσικός ο τρόπος μου που αποτελεί συστατικό στοιχείο της προσωπικότητάς μου. Δίχως αυτό δεν ζω, είναι το δαιμόνιό μου και πάντα το δοκιμάζω πρώτα σε μένα και μετά στους άλλους. Είμαι ένας ρομαντικός προβοκάτορας ενάντια στον εφησυχασμό, στην ασφάλεια. Στην εποχή του βολέματος και της υπεκφυγής, της εσκεμμένης ανακολουθίας λόγων και πράξεων για καθαρά κερδοσκοπικούς στόχους, του εκφυλιστικού ηδονισμού και του παρτάκια, για μένα, αυτό το δαιμόνιο ορίζει τη διαδικασία της αυτοεκγύμνασής μου και της αξιολόγησης των άλλων.

Στενεύουν τα περιθώρια

Χρήστου Ντικμπασάνη

Στενεύουν τα περιθώρια του χρόνου

Τα οράματά μου για ευωδιαστούς παραδείσους

έπεσαν θύματα της κλιματικής αλλαγής

Οι καμπάνες των εκκλησιών χωρίς ήχο

Ψίθυροι απ' το χάος ξεπηδούν

μέσα απ' τα ματωμένα μου χείλη

Μιαρά βλέμματα με κοιτούν στο δρόμο για το μέλλον

Σπαράγματα

Μαριανίνας Βεντούρη

Ξέρει άραγε η θάλασσα από Χριστό;

Ή έχει μόνο θύμηση

από τα βήματά Του;

*

Γεννώ με οξύ τοκετό

Ένα πρόωρο ποίημα:

Ποιήματα απ' τη Βικτώρια

Έχετε ζήσει ποτέ στην Αθήνα των συνοικιών έξω από το ιστορικό κέντρο και γενικότερα το εμπορικό, καλλιτεχνικό και τουριστικό κέντρο, εκεί όπου οι κάτοικοι δεν ανήκουν σε κάποια προνομιούχα τάξη, ίσως να έχουν έρθει κι ως μετανάστες από αλλού, ίσως να μην καλοξέρουν και τη γλώσσα, ίσως να είναι φοιτητές που, ελλείψει χρημάτων, αναζητούν ό,τι πιο οικονομικό για να τη βγάλουν ή που παλεύουν νυχθημερόν μόνο και μόνο για να επιβιώσουν στη μεγαλούπολη, που πηγαινοέρχονται με τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο –δηλαδή το τρένο του ΗΣΑΠ, όπως το λέγαμε προτού μας έρθει το Μετρό– και που πνίγουν όλη αυτή την πνιγερή τους καθημερινότητα σε μια ελπίδα για κάτι καλύτερο μαζί με καφέδες, καπνό και φθηνό αλκοόλ; Ε, αν έχετε ζήσει ποτέ στα Εξάρχεια, στα Πατήσια ή στην Κυψέλη, για παράδειγμα, ή αν περνάτε από τα μέρη αυτά, έχετε όλη την εικόνα της μελαγχολίας που διακρίνει κανείς στα βλέμματα, στα κουρασμένα πρόσωπα, στα πονεμένα κορμιά, στις βασανισμένες ψυχές... Κι αν σας αρέσει να μετακινήστε με τον ηλεκτρικό τότε είναι βέβαιο ότι η πρώτη εντύπωση του εν λόγω βιβλίου, με τον σταθμό της Βικτώριας στο εξώφυλλο, είναι ακριβώς αυτή η αίσθηση των περιοχών αυτών και των ανθρώπων τους.

Την Μαρία Πηνελόπη Σταυριανού, που έγραψε την ποιητική συλλογή Ποιήματα απ' τη Βικτώρια που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κονιδάρη, την γνώρισα στο διαδίκτυο. Ξέρετε, στα κοινωνικά δίκτυα που σου προσφέρουν την ευκαιρία να γνωριστείς με χιλιάδες άλλους χωρίς να σημαίνει ότι τους μαθαίνεις ουσιαστικά. Όμως τη συλλογή της είναι σαν να την ξέρω ήδη. Και είναι ένα ιδιαίτερο συναίσθημα να ξέρεις από πριν τι θα βρεις μέσα σε ένα πόνημα, να ξέρεις, δηλαδή, τον κώδικα, τις αποχρώσεις, τα εναύσματα, τις εντυπώσεις... ή να έχεις τις εικόνες.