Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Μέρι Άντερσον (;)

Δυστυχώς, ελάχιστα προσωπικά στοιχεία απέφερε η έρευνα για την Μέρι Άντερσον και το διάστημα που έζησε. Γνωρίζουμε όμως πως τον Νοέμβριο του 1903, η γυναίκα αυτή από την Αλαμπάμα, κατοχύρωσε την πατέντα για τον Μηχανισμό καθαρισμού τζαμιών αυτοκινήτου, μετά από ένα ταξίδι που έκανε την προηγούμενη χρονιά στην Νέα Υόρκη.

Χιόνιζε τότε και κάθε φορά που έπαιρνε το τρόλεϊ, η Μέρι διαπίστωνε πόσο δυσκολευόταν ο οδηγός εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Έπρεπε κάθε τόσο να βγάζει το χέρι απ' το παράθυρο για να παραμερίσει το χιόνι από το παρμπρίζ, ενώ υπήρχαν φορές που σταματούσε εντελώς για να βγει έξω και να καθαρίσει το τζάμι. Εκτός της επικινδυνότητάς του λόγω έλλειψης ορατότητας, το πράγμα αυτό ήταν πολύ εκνευριστικό, λόγω της καθυστέρησης που προκαλούσε όλη αυτή η διαδικασία.

Δεύτερη φωνή II: Δηλήδονες

4

Στην πλάτη καθρέπτη

σφοδρής καταιγίδας

στέκουν σβησμένα πρόσωπα

προηγούμενων

που χάθηκαν στον λαβύρινθο

των εντοσθίων τους

χαρίζοντας σε μας

αλλοτρίωση

Οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι ήταν ο καθρέπτης του εαυτού μας στον οποίο η γενιά που γεννήθηκε μέσα ή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήθελε να μην κοιτάξει στον καθρέπτη του. Κατά βάθος δεν είχαν πρόσωπο και ποτέ δεν τα πήγα καλά με τ' άντερά τους γι' αυτό και έχτισαν έναν κόσμο που κάθε ελπίδα εξαρχής την είχε χαντακωμένη και χαμένη. Πατάγανε πάνω στο πιο ελάχιστο έδαφος που υπάρχει, το στενό ατομικό συμφέρον, την καριέρα και την αυτοπροβολή.

Από πού κι ως πού Ερέτρια, Κύμη, Αλιβέρι και Αυλωνάρι;

Από πού κι ως πού Ερέτρια;

Σήμερα θα κάνουμε εντατικά μαθήματα για ένα ολυμπιακό άθλημα που μας έχει χαρίσει πολλά μετάλλια και μεγάλες στιγμές. Την κωπηλασία ή αλλιώς ερεσία, που είναι η τέχνη των κωπηλατών να κινούν τις λέμβους μέσω των κουπιών. Ερέτης είναι ο κωπηλάτης, αυτός που τραβάει την κώπη, δηλαδή το κουπί.

Αν οι κώπες είναι δύο μιλάμε για δίκωπο, αν είναι τέσσερις έχουμε τετράκωπο και στις οκτώ οκτάκωπο.

Αν τώρα υπάρχει κι ένας φωνακλάς τύπος που κάθεται πίσω και κοιτάζει κατάφατσα τους κωπηλάτες ουρλιάζοντας παραγγέλματα τότε μιλάμε για κωπηλασία μετά πηδαλιούχου. Στην αντίθετη περίπτωση το άθλημα ονομάζεται άνευ πηδαλιούχου παρότι θα μπορούσε να λέγεται απηδαλιούχητη κωπηλασία που είναι πολύ πιο κουλ.

Οι λαμνόκοποι

Χρήστου Ντικμπασάνη

Κοιτάξαμε στα κάτοπτρα της Δημιουργίας

τη δική μας ζωή

Δεν υπήρχαν παρά ξεθωριασμένα είδωλα

Στον ιριδισμό των φώτων της πραγματικότητας

αντικρίσαμε την απληστία μας

Λοξοδρομήσαμε εδώ κι αιώνες

απ' τον δρόμο του Θεού

Οργισμένα νιάτα

Γιώργου Αλεξανδρή

Από γενεά σε γενεά, ήθη, έθιμα και παραδόσεις

τηρούνται ως αγίασμα κοινωνικής συνοχής και λειτουργίας,

προσκύνημα ευλαβικό σε αναγνώσματα και παρακαταθήκες,

αναγνώριση και δέσμευση με ομόφωνες υποσχέσεις,

να είναι η ζωή γαλούχημα με προγονικές μαρτυρίες,

αίτημα και πρόταξη αρχών και αξιών αδελφοσύνης.

Νίκος Καρούζος

Ο Νίκος Καρούζος υπήρξε από τους σημαντικότερους και πολυγραφότατους Έλληνες ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς.

Γεννήθηκε το 1926 στο Ναύπλιο.

Οι γονείς του συνέβαλαν στο να διαμορφώσουν την προσωπικότητά του, αλλά πρωταρχικό ρόλο κυρίως είχε ο παππούς του, ο οποίος ήταν δάσκαλος που διέθετε μια πολύ μεγάλη βιβλιοθήκη, και ο ιερέας.

Το παιδί της φωτιάς

Ελένης Σταθοπούλου

Ηταν ένα μικρό παιδί. Καθόταν στην άμμο σταυροπόδι. Είχε χάσει τη μιλιά του. Του μιλούσε ο Μάρκος κι αυτό τον κοιτούσε με μάτια άδεια, χωρίς ν' απαντά.

— Κωνσταντή μου, πες κάτι. Ναι, το ξέρω ότι τώρα είσαι κι εσύ άμοιρος, όπως ήμουν εγώ κάποτε. Μα, έχει ο Θεός. Ναι, είμαστε βρεγμένοι, αλλά θα στεγνώσουμε γρήγορα. Ευτυχώς, που είναι καλοκαίρι και δεν κρυώνουμε σε τούτη την ξερή σπιθαμή γης που βγήκαμε. Η παλιόβαρκα, που μας βάλανε μέσα, ανάθεμα στους απάνθρωπους ανθρώπους, ήταν τρύπια και θα βούλιαζε. Μα, έβγαλα τις σανίδες από τα καθίσματα και μαζί τους πέσαμε στη θάλασσα. Με αυτές και το καλό κολύμπι, που ξέραμε, τα καταφέραμε να βγούμε εδώ. Χαλάλι τα μαθήματα που σου έκανα, στην πατρίδα, στις Κυδωνίες. Δεν ξέρω πού είμαστε. Γύρω μας έχει σκοτάδι και μόνο ίσκιοι ψηλών βράχων διακρίνονται στο φως των αστεριών. Μην φοβάσαι, μικρέ μου. Έχεις μένα κοντά σου. Μπορεί να μην έχουμε κάτι να φάμε, ούτε νερό να πιούμε, αλλά αύριο θα τα βρούμε όλα. Πιο πέρα η φωτιά, που κατάφερε ο Μάρκος σου ν' ανάψει, τρίβοντας δυο πέτρες που τις βρήκε ψαχουλεύοντας στα βράχια, και ρίχνοντας κάτι ξερόχορτα, που τα ξερίζωσε ένα γύρω χωρίς να βλέπει σε τι πάνω ήταν φυτρωμένα, στεγνώνει τα ρούχα που μας φόρεσαν και καίει την πρώτη χοντρή σανίδα μας. Γείρε στο χέρι μου, καλό μου, και κλείσε τα μάτια να κοιμηθείς, να ονειρευτείς τον άγγελό σου, αυτόν που έσωσε σένα και μαζί σου και μένα από το μαχαίρι!

Ο Ηρακλής Τριανταφυλλίδης και τα βιβλία του: Σαράντα χρόνια μουσικής, φιλίας και δημιουργίας

(Ο Ηρακλής, η Λερναία Ύδρα, ο Ονειροταξιδευτής και ο Μπαλονάς)

Με τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη γνωριζόμαστε από το 1986. Εποχή ΜΟΥ.ΣΥΝ.Κ.Α και Rodeo. Σαράντα ολόκληρα χρόνια. Γνωριστήκαμε μέσα από τη μουσική, που ήταν και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους δεσμούς μας. Συνεργαστήκαμε μουσικά, μοιραστήκαμε σκέψεις, ιδέες, αγωνίες και όνειρα, συζητήσαμε αμέτρητες φορές για τη μουσική και τους ανθρώπους της, για τη δημιουργία και για τη ζωή. Και κάπου μέσα σε όλα αυτά, χωρίς τυμπανοκρουσίες και μεγάλες δηλώσεις, γεννήθηκε μια φιλία που άντεξε στον χρόνο. Σαράντα χρόνια είναι πολλά. Είναι σχεδόν μια ολόκληρη ζωή. Είναι αρκετά για να δεις έναν άνθρωπο να αλλάζει, να δοκιμάζεται, να επιμένει, να αναζητά, να δημιουργεί. Να τον γνωρίσεις όχι μόνο μέσα από όσα κάνει, αλλά και μέσα από όσα ονειρεύεται. Και είναι αρκετά για να καταλάβεις πως πίσω από έναν καλλιτέχνη υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος πολύ πιο σύνθετος από την εικόνα που μπορεί να έχει σχηματίσει το κοινό του.

Καϊπιρόσκα!

Μετά τον Πάουλο Κοέλιο, τον Χόρχε Αμάντο ή όποιον άλλο Λατινοαμερικανό έχετε διαβάσει, ακόμα ένα σπουδαίο μυθοπλαστικό έργο, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν, είναι και το Καϊπιρόσκα! της Σίντια Μάρκες. Η βραζιλιάνικη λογοτεχνία πάντα μας ενδιαφέρει καθώς περιέχει το ηχόχρωμα ενός λαού που μας αρέσει και μια εξωτική, ιδιαίτερη αύρα που μας συνεπαίρνει όπου κι αν τη βρούμε: σε βιβλία, μουσικά άλμπουμ, ταινίες κ.ο.κ.

Αυτό το μυθιστόρημα όχι μόνο δεν εξαιρείται από τα παραπάνω αλλά έρχεται να κατοχυρώσει μια ισχυρή θέση ανάμεσα στα αγαπημένα μου βιβλία κι εδώ, παρακάτω, σας λέω γιατί.

Καταρχάς είναι η αφηγηματική τεχνική της συγγραφέως του που με κερδίζει. Αν και πρόκειται για πολυσέλιδο πόνημα καταφέρνει να μην κουράσει ούτε για μια στιγμή προσφέροντας συνεχώς μια άνετη και διασκεδαστική αναγνωστική εμπειρία που γίνεται και λίγο εθιστική από ένα σημείο και μετά. Τι κι αν η ιστορία του διαδραματίζεται μέσα σε λίγες ημέρες, τα γεγονότα που περιέχει είναι τόσο πολλά και οι εξελίξεις συνεχείς με ανατροπές που, παρά την απλότητα της υπόθεσης, καταφέρνει και εξάπτει το ενδιαφέρον μου όλη την ώρα ενώ ακόμα και στα πιο «ήρεμα» μέρη του –όπως όταν δίνει μία παραδοσιακή συνταγή ή όταν απλώς περιγράφει μια πλατεία– προσφέρει εκείνο το «κάτι» που γοητεύει, συναρπάζει και με συμπαρασύρει στον κόσμο του.

Τζένη Ζαχαροπούλου

Γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1941.