18ος αιώνας
Υπάρχει ένα μεγάλο ιστορικό κενό μεταξύ των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων και του 18ου αιώνα όπου ξαναβλέπουμε καταγραμμένες εφευρέτριες και υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι' αυτό.
Κοινωνικοί περιορισμοί: Οι γυναίκες, περιορισμένες στους παραδοσιακούς, οικιακούς τους ρόλους, είναι αποκομμένες από τη μηχανική και τη βιομηχανία.Αποκλεισμός από την εκπαίδευση: Δεν έχουν πρόσβαση σε πανεπιστήμια, συντεχνίες και επιστημονικές εταιρείες, οι οποίες ήταν αποκλειστικά ανδρικό προνόμιο.
Αυτά τα αποτρεπτικά χαρακτηριστικά, μιας μακράς χρονικής περιόδου, είναι πρόβλημα για την ιστορική καταγραφή, εννοείται, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες κάθονταν με σταυρωμένα χέρια όλο αυτό το διάστημα. Πολλές ανακαλύψεις-εφευρέσεις στην καθημερινή ζωή, τη γεωργία, την υφαντική ακόμα και την ιατρική, έγιναν από γυναίκες αλλά δεν κατοχυρώθηκαν ποτέ, ή καταγράφηκαν με το όνομα του άνδρα της οικογένειας. Οι ευρεσιτεχνίες των γυναικών, άργησαν πολύ να αναγνωριστούν στο όνομά τους, μέχρι την θέσπιση νεότερων νόμων, μόλις τον 19ο αιώνα.
Παρ' όλα αυτά, έχουμε κάποιες λίγες καταγραφές κατά τον 18ο αιώνα. Θα αναφερθώ ενδεικτικά σε τρεις από αυτές.
↭
Σιμπίλα Μάστερς (1676-1720)
Η πρώτη καταγεγραμμένη Αμερικανίδα εφευρέτρια (έζησε στην Φιλαδέλφεια), η οποία το 1712 εφηύρε μια μηχανή καθαρισμού και επεξεργασίας καλαμποκιού. Την εποχή εκείνη, το καλαμπόκι αποτελούσε βασικό προϊόν της καθημερινής διατροφής του πληθυσμού και η Σιμπίλα, παρακολουθώντας τις γυναίκες στην σκληρή δουλειά της άλεσής του με μυλόπετρες, κατάφερε να εφεύρει έναν μύλο με σφυριά, που διευκόλυνε τη διαδικασία. Επίσης, εργάστηκε με άχυρα και palmetto (φύλλα εισαγόμενα από τις Δ. Ινδίες) και βρήκε έναν τρόπο να κατασκευάσει με αυτά καπέλα και σκούφους.
Η ευρεσιτεχνία της μηχανής άλεσης κατοχυρώθηκε τρία χρόνια αργότερα, το 1715, στο όνομα του συζύγου της και το 1716 ήρθε η δεύτερη κατοχύρωση για τα καπέλα από φύλλα. Για τις κατοχυρώσεις ταξίδεψε μόνη της στο Λονδίνο, όπου της χορηγήθηκαν από τον βασιλιά Γεώργιο, εφόσον οι Αμερικανικές Πολιτείες τότε ήταν αποικία των Άγγλων και δεν δικαιούνταν να εκδίδουν τέτοιου είδους πιστοποιήσεις. Ήταν τα πρώτα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που εκδίδονταν από τον βασιλιά για ένα πρόσωπο από τις αμερικανικές αποικίες.
↭
Εύα Έκεμπλαντ (1724-1786)
Σουηδή αριστοκράτισσα, της οποίας η οικογένεια είχε ενεργή ανάμιξη στην πολιτική της χώρας. Είχε μεγάλη κτηματική περιουσία και μεταξύ των καλλιεργειών που γινόταν εκεί ήταν και η πατάτα, η οποία εκείνη την εποχή καλλιεργούνταν μόνο στα θερμοκήπια των αριστοκρατών. Η Εύα πειραματίστηκε με τις πατάτες και ανακάλυψε μια μέθοδο παρασκευής αλεύρου αλλά και αλκοόλ από αυτές. Η εφεύρεσή της έλυσε προβλήματα λιμού και έκανε προσιτή την τροφή στα ασθενέστερα στρώματα του πληθυσμού.
Το 1746 παρουσίασε τις ανακαλύψεις της στην Σουηδική Ακαδημία Επιστημών και το 1748 έγινε η πρώτη γυναίκα-μέλος.
↭
Μαρία-Κριστίνα Μπρουν (1732-1808)
Η πρώτη αναγνωρισμένη εφευρέτρια στην Σουηδία. Το 1786 ανέπτυξε ένα νέο, αδιάβροχο υλικό για την αποθήκευση πυρίτιδας, το οποίο υιοθετήθηκε από τον σουηδικό στρατό.
Η Μαρία-Κριστίνα χρειάστηκε να παλέψει για την εφεύρεσή της, καθώς ο ταγματάρχης Βάγκενφελτ έκλεψε το σχέδιό της και το παρουσίασε για δικό του. Μετά από μεγάλο αγώνα και με τη στήριξη κάποιου άλλου στρατιωτικού, που αναγνώρισε αυτό το σχέδιο ως δικό της, η εφευρέτρια κατάφερε να ξεκινήσει μια έρευνα, η οποία τελικά την δικαίωσε και της αποδόθηκε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και το χρηματικό βραβείο που δικαιούνταν.
Copyright © Χρυσούλα Διπλάρη All rights reserved, 2026
Πρώτη δημοσίευση
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Η μελέτη της Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες δημοσιεύθηκε στο koukidaki.gr σε μέρη από τις 13 Ιουλίου 2026. Ξεκινήστε από εδώ ή συνεχίστε στο επόμενο στις 10 Αυγούστου.
