H καρδιά της γινόταν ποτάμι. Eίναι γυναίκα. Είναι γυναίκα που δημιουργεί. Είναι γυναίκα σε έναν σκληρό κόσμο γεμάτο αγριότητα για τη γυναίκα. Είναι ακριβώς ο στίχος που επέλεξα για να γίνει ο τίτλος του νέου μου βιβλίου που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Η καρδιά της γινόταν ποτάμι. Το ποίημα στο οποίο οργανικά ανήκει ο στίχος φέρει τον τίτλο Η ποιήτρια και αποτελείται από δύο μέρη. (σ. 9-10) Για την ιστορία, το συγκεκριμένο ποίημα το είχα γράψει με αφορμή ένα πρότζεκτ του περιοδικού Θράκα σχετικό με τη γυναίκα ως δημιουργό και τις ενδεχόμενες δυσκολίες που αντιμετωπίζει στον σύγχρονο κόσμο. Επίσης, το είχα η ίδια κάνει ανάγνωση σε σχετική βραδιά ποίησης στον κοινωνικό χώρο Αλτάι που οργάνωσε η Θράκα. Τότε είχα και την πρώτη ανατροφοδότηση για αυτό και θυμάμαι να έχω φύγει από κει με ένα όμορφο αίσθημα πως υπήρχαν άνθρωποι που τους είχε αγγίξει.
Το νέο βιβλίο μου αποτελείται από τρία μέρη. Το πρώτο μέρος φέρει τον τίτλο Παιγνιώδης διάθεση και περιέχει ποιήματα αστεία, σατιρικά – πολλά από αυτά είναι μάλιστα και αυτοαναφορικά. Είναι ένα λοξό βλέμμα για τα πράγματα, ενώ μια παιγνιώδης κριτική διάθεση κυριαρχεί. Σε κάποια συναντάμε τύπους ανθρώπων που παραπέμπουν και στον χώρο της λογοτεχνίας σήμερα, όπως τον αλαζόνα νέο ποιητή και τους ισχυρογνώμονες και εγωιστές κριτικούς. Έχουν μια θεατρικότητα εδώ κάποια ποιήματα, σκόπιμα βέβαια. Τα περισσότερα δεν είναι γραμμένα σε ελεύθερο στίχο και διαθέτουν και ομοιοκαταληξία. Ελάχιστα ποιήματα έχω γράψει με ομοιοκαταληξία μέσα σε όλα τα χρόνια της ποιητικής μου διαδρομής. Σε αυτό το βιβλίο νομίζω, κάνω υπέρβαση για τις ανάγκες τις επίτευξης των ποιητικών προθέσεων όπως αυτές ορίζονται παραπάνω. Στο ποίημα Ποιήτριας εξομολόγηση αισθάνομαι πως ξεγυμνώνομαι, προσδιορίζομαι, αποκαλύπτομαι και μάλιστα διασκεδάζω αυτή την αυτοαναφορά.
Το δεύτερο μέρος είναι συνδεδεμένο με το αίσθημα της αγάπης και πώς αυτή επενεργεί στη δημιουργική δράση μου. Είναι μαζί σκοπός, αλλά και κινητήριος δύναμη. Είναι λόγος για όλα, όπως λέει και ο στίχος του ποιήματος που έχει δώσει και τον τίτλο στην ενότητα: Επειδή αγαπώ γράφω ποιήματα. Σε αυτήν λοιπόν την ενότητα υπάρχει και το ποίημα Τον Ιανουάριο σε ποθώ, τον Μάη σε αγαπώ, τον Ιούλιο σε λατρεύω που έχει μεταφραστεί ήδη πριν μπει σε βιβλίο σε δύο γλώσσες: στα ιταλικά και τα ισπανικά.
Το δεύτερο ποίημα στο οποίο θέλω να σταθώ είναι αυτό που δημιουργήθηκε από μια εικόνα, μια φωτογραφία. Πρόκειται για το Ανέγγιχτο, ένα ποίημα ποιητικής μέσα στο οποίο διαφαίνονται και οι ποιητικές μου αγάπες, όπως Καρυωτάκης, Καβάφης, Λαπαθιώτης, Πολυδούρη.
Στο τρίτο
μέρος του βιβλίου συναντά κανείς χαϊκού και ολιγόστιχα ποιήματα με θέμα τον έρωτα. Ο έρωτας που έχει αποτελέσει θέμα πολλών ποιητών και έχει ενδιαφέρον κάθε φορά να βλέπουμε πώς τον προσεγγίζουν γράφοντες με διαφορετικές καταβολές, τεχνικές και δυναμικές και δυνατότητες.
Ο έρωτας, η ευαισθησία και η τρυφερότητα νιώθω πως πρέπει να είναι παντού. Είναι ασπίδες ενάντια στη δυστοπία, την απελπισία, το ψυχικό τραύμα. Το βιβλίο αυτό είναι μια επιστροφή σε ό,τι έχουμε ξεχάσει, καθώς βιώνουμε ιστορίες καθημερινής τρέλας, μέσα στο απαιτητικό και αλλόκοτο τοπίο των πόλεων. Ποια θέση θα δώσουμε στα συναισθήματα που μας κατακλύζουν; Πώς ο έρωτας θα αντισταθεί στην φθορά;
Θέλει μια άλλη γλώσσα για να απαντήσει κανείς στη σκληρότητα, τη βλακεία, τον αμοραλισμό, την αταξία, τη βία, τον ρατσισμό. Η ποίηση είναι η άλλη γλώσσα. Είναι μια πράξη αντίστασης στην ουσία ενάντια σε ό,τι μας διαβρώνει, μας καταρρακώνει, μας λυπεί.
Κλείνω τούτο το κείμενο με λίγους στίχους από το ποίημα που του έδωσα τον εκτενή τίτλο Άνθη βουκαμβίλιας μέσα στη θάλασσα. Οι στίχοι αυτοί, με τρόπο συμβολικό, θίγουν το σκεπτικό μου αναφορικά με το βιβλίο: Θέλει θράσος η τρυφερότητα / για να εισχωρεί στ' άδυτα του νερού / και να το κυριεύει. (σ. 50)
Ασημίνα Ξηρογιάννη
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
