Γεννήθηκε το 1835 στην Ερμούπολη. Προερχόταν από μια σημαντική οικογένεια εμπόρων με καταγωγή από τη Βέροια.
Ο Δημήτριος Βικέλας, σε ηλικία μόλις 4 ετών, εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο και έπειτα λίγο αργότερα στην Κωνσταντινούπολη.
Για ένα χρονικό διάστημα έμεινε με την οικογένειά του στην Οδησσό, λόγω επαγγελματικών δραστηριοτήτων που είχαν σχέση, κατά κύριο λόγο, με το εμπόριο.
Λόγω των μετακινήσεων της οικογένειας αλλά συγχρόνως και των προβλημάτων υγείας, που είχαν προκύψει, δεν ήταν καθόλου εφικτή η διδασκαλία του στα σχολεία.
Η μητέρα του ήταν ένας πνευματικός άνθρωπος, είχε υψηλό μορφωτικό επίπεδο και του παρέδιδε μαθήματα στην οικία τους.
Ο ίδιος, όμως, ομολόγησε ότι ο κύριος λόγος ήταν η επιρροή της μητέρας του, που του είχε στρέψει το ενδιαφέρον του προς τα φιλολογικά.
Επέστρεψε στη Σύρο όπου και σπούδασε στο Λύκειο του Χρήστου Ευαγγελίδη.
Υπήρξε συμμαθητής με τον Εμμανουήλ Ροΐδη με τον οποίο δημοσίευσαν χειρόγραφη εφημερίδα, ενώ μόλις στα 16 του χρόνια, το 1851, έκανε τη παρουσίαση για την έμμετρη μετάφραση του έργου του Ζαν Ρασίν Εσθίρ.
Το έργο αυτό ανέβηκε θεατρικά στο σχολείο, στην Ερμούπολη, από τους συμμαθητές του.
Το 1852 ταξίδεψε στο Λονδίνο για την εξάσκηση και έπιασε εργασία ως υπάλληλος· εξίσου ως συνέταιρος στον εμπορικό οίκο των αδερφών Μελά.
Παρακολούθησε τις σπουδές του στη Βοτανική όπου και έλαβε δίπλωμα, αλλά συγχρόνως είχε στρέψει το ενδιαφέρον του στα φιλολογικά και για αυτό τον λόγο έγιναν η κύρια απασχόλησή του οι μεταφράσεις και η μελέτη.
Το 1855 ξεκίνησε τη γραφή των ποιημάτων του τα οποία δημοσιεύονταν σε περιοδικά και εφημερίδες της Αθήνας ή υποβάλλονταν στους ποιητικούς διαγωνισμούς του Πανεπιστημίου.
Το 1862 είχε δημοσιεύσει στο Λονδίνο την ποιητική του συλλογή με τον τίτλο Στίχοι.
Το 1876 η εταιρεία Μελά φαλίρισε και αποφάσισε να επιστρέψει στην Αθήνα.
Έζησε πολλά χρόνια στο Παρίσι λόγω προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε η σύζυγός του.
Εκεί, παρεμπιπτόντως, έγραψε και το Λουκής Λάρας. Μάλιστα, ο Λουκής Λάρας, ως νουβέλα, αναφέρει το ηθογραφικό αφήγημα και τα έργα τραύματος στη νεοελληνική λογοτεχνία.
Στο Παρίσι η ασχολία του ήταν ένα πλήθος από μεταφράσεις ενώ, παράλληλα, ερχόταν στην Αθήνα για τη δημοσίευση των διηγημάτων του στις εφημερίδες.
Το 1897 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, ασχολήθηκε εξίσου με έργα κοινωφελή εκτός από τα επιστημονικά του έργα.
Το σημαντικότερο από αυτά είναι η ίδρυση του Συλλόγου προς Διάδοσιν Ωφέλιμων Βιβλίων (ΣΟΒ).
Οργάνωσε και το πρώτο εκπαιδευτικό συνέδριο το 1899.
Διετέλεσε μέλος της Εθνικής Εταιρείας το 1897 στην οποία προσχώρησε ύστερα από τη προτροπή του συγγενή του Παύλου Μελά.
Ο Δημήτριος Βικέλας συμμετείχε στο Διεθνές Αθλητικό Συνέδριο των Παρισίων το 1894 μετά από τη προτροπή του προέδρου του Πανελληνίου Αθλητικού Συλλόγου Ιωάννη Φωκιανού επειδή ο τελευταίος δεν μπορούσε να πάρει μέρος και ως εκ τούτου ο Δημήτριος Βικέλας έγινε γνωστός ως Έλληνας λογοτέχνης στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με ισχυρές διασυνδέσεις.
Είχε εκλεγεί πρώτος πρόεδρος της Διεθνής Ολυμπιακής Επιτροπής και είχε προτείνει να γίνουν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί αγώνες στην Αθήνα το 1896.
Εργογραφία:
Περί Βυζαντινών (μελέτη, 1874), Διηγήματα εν Αθήναις (1887), Διαλέξεις και αναμνήσεις εν Αθήναις (1893).
Είχε κάνει πολλές μεταφράσεις όπως των έργων του Σαίξπηρ Οθέλλος, Ο έμπορος της Βενετίας, Ο βασιλεύς Λυρ, Ρωμαίος και Ιουλιέτα καθώς και πολλά άλλα.
Έφυγε από τη ζωή το 1908.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από Απ. Σαχίνη Παλαιότεροι πεζογράφοι [Εστία, Αθήνα 1973] καθώς και από Μαριάννας Δήτσα Εισαγωγή στον Δημήτριο Βικέλα, Λουκής Λάρας [Ερμής, Αθήνα 1991]
