Ψίθυροι από μελάνι: Η επόμενη σελίδα

Ψίθυροι από μελάνι Νίκου Αναγνωστάκη

Θέλετε κάτι που να συνδυάζει λογοτεχνία και μαρτυρία; Κάτι που να μην είναι στεγνή εγκυκλοπαίδεια αλλά ούτε και εντελώς μυθοπλασία; Θέλετε να εισπράξετε το ηχόχρωμα μιας εποχής που δεν ζήσατε ή να τη θυμηθείτε; Ε, τότε οπωσδήποτε αυτό το ημερολόγιο μνήμης με στοιχεία και ντοκουμέντα είναι το ιδανικό ανάγνωσμα.

Ο Νίκος Αναγνωστάκης στο λεύκωμά του Ψίθυροι από μελάνι: Η επόμενη σελίδα, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Όγδοο, γράφει από καρδιάς και μνήμης όλα όσα χαρακτήρισαν τις δεκαετίες του '60 και του '70, ζωντανεύοντας μια ολόκληρη εποχή σε όλα τα επίπεδα.

Καταπιάνεται με ένα ευρύ φάσμα θεματικών κι αυτό προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα αυτών των ετών σκιαγραφώντας τα από κάθε μεριά, ολοκληρωμένα. Θα βρούμε δοκίμια για την κοινωνία, την πολιτική, την κουλτούρα, τον πολιτισμό, την καθημερινότητα των πολιτών, τον αθλητισμό, τη διασκέδαση... Θα βρούμε δοκίμια για τις προσωπικότητες που ξεχώρισαν ή/και σημάδεψαν την εποχή (όχι μόνο Έλληνες), για την τηλεόραση, τη μουσική, τον Τύπο, τη γειτονιά... για τις διαφημίσεις ή τις ταινίες... Ναι, για όλα.

Ειδικά στο πεδίο της καλλιτεχνίας βρίσκουμε τα μουσικά άλμπουμ που ακούστηκαν περισσότερο, ξεχώρισαν και έμειναν διαχρονικά κι αντίστοιχα για τις ταινίες, τις θεατρικές ή μουσικές σκηνές, για τα μπουζούκια και τα λογοτεχνικά έργα... φτάνοντας ως τα talent show, τα περιοδικά που κυκλοφορούσαν τότε, τα κόμικς και τις γελοιογραφίες... Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς!

Όλο αυτό το τόσο σημαντικό και γόνιμο υλικό, ο κύριος Αναγνωστάκης, το έχει χειριστεί με ακρίβεια, αντικειμενικότητα [παρόλο που παρουσιάζει και την προσωπική του άποψη] και υπευθυνότητα. Πρόκειται για ημερολόγιο ενθύμησης, ανάμνησης για κάποιον που ήταν εκεί αλλά και ντοκουμέντο μάθησης για τις μικρότερες ηλικίες που ενδιαφέρονται να δουν πώς και τι γινόταν τότε.

Ολοκληρώνοντας αυτό το τόσο καλαίσθητο, ποιοτικό βιβλίο, έναν τόμο που έχει μια θέση σε κάθε βιβλιοθήκη για πλήθος λόγων, δεν μπορώ να μην σταθώ στη σημασία των λέξεων όπως αποτυπώθηκε στο πόνημα [αυτό θα το καταλάβουν καλύτερα όσοι διάβασαν ή θα διαβάσουν το βιβλίο], στην ατμόσφαιρα και στο συναίσθημά του ενώ στην τελευταία ενότητα Σκέψεις και ψίθυροι [δεν σας είπα ότι το βιβλίο είναι χωρισμένο σε ενότητες κι ότι έτσι μπορούμε να εστιάσουμε ευκολότερα στο πεδίο που μας ενδιαφέρει μια δεδομένη στιγμή] η γραφίδα του συγγραφέα απελευθερώνεται από τη στοιχειοθέτηση ή την παράθεση των γεγονότων ή την παρουσίαση και διευρύνεται προς την ελεύθερη σκέψη. Είναι η ενότητα όπου «βλέπεις» καλύτερα τον δημιουργό, τη στάση του στη ζωή και το πνεύμα του.

Στο τέλος, ξέρεις ότι όλο αυτό περιέχει πολύ μεράκι και νοιάξιμο. Κι αυτό είναι που κάνει τη διαφορά, κερδίζει τον αναγνώστη και τοποθετεί το όλον ψηλά.