Αν ψάχνετε εκδοτικό που να προσφέρει καλά ελληνικά με άριστη και εις βάθος γνώση της γλώσσας τότε οπωσδήποτε τα βιβλία του Θεοδόση Αγγ. Παπαδημητρόπουλου έχουν επάξια τη θέση τους στη βιβλιοθήκη σας αλλά και επειδή πρόκειται για ποιοτικά αναγνώσματα. Ο ίδιος εκδότης, παράλληλα με τίτλους μυθοπλασίας, θεάτρου, ποίησης, μεταφράσεων κ.ο.κ. κυκλοφορεί και άλλους, πολύτιμους θησαυρούς γνώσης δείχνοντας έμπρακτα το μεράκι και την αγάπη του για ό,τι κάνει.
Προηγούμενα παραδείγματα τέτοιων τίτλων αποτελούν οι εκδόσεις: Γραμματική δια στίχων πολιτικών του Μιχαήλ Ψέλλου, Ερωτήματα του Μανουήλ Χρυσολωρά και Γραμματική τέχνη του Διονύσιου Θραξ αλλά και ο Ύμνος εις την ελευθερίαν του Διονύσιου Σολωμού ενώ, πλέον, έρχεται να προσθέσει ένα ακόμα χρήσιμο εγχειρίδιο: το Τονισμός και πνευματισμός της ελληνικής.
Θα έχετε ακούσει, φαντάζομαι, ανθρώπους των γραμμάτων να κάνουν λόγο για αδιαίρετη γλώσσα, για την συνέχεια κι εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής ως την εποχή μας. Ακόμα κι αν ακούγεται υπερβολικό, αν αναζητήσει κανείς μέσα στα νέα ελληνικά θα εντοπίσει πάρα πολλές έννοιες και συνδέσεις που προέρχονται από τα αρχαία και χρησιμοποιούνται έως σήμερα αναλλοίωτες και ευρέως [όχι από ειδική μερίδα της κοινωνίας]. Η γράφουσα, λοιπόν, θεωρεί ότι η ελληνική γλώσσα είναι μία. Μπορεί να εξελίσσεται, να ελίσσεται, να μεταμορφώνεται... αλλά είναι η ίδια γλώσσα των αρχαίων Ελλήνων που μιλάμε και γράφουμε σήμερα ενώ εξακολουθεί να διαφοροποιείται, να τροποποιείται και να εμπλουτίζεται [λόγω της τεχνολογίας κυρίως].
Δεν λέμε «όμβρος» για τη βροχή αλλά θα πούμε «ανομβρία», δεν λέμε «ρις» για τη μύτη, ούτε «της ρινός», λέμε όμως ρινική κοιλότητα, ωτορινολαρυγγολόγος [αντίστοιχα δεν λέμε «ωτός» για το αφτί], δεν λέμε «λας» την πέτρα όμως λέμε λατομείο ή υλοτόμος, χειροφίλημα ή χειρομαντεία ή χειρωνακτικός, δεν λέμε «φάος» για το φως όμως λέμε φαεινή ιδέα, δεν λέμε «δόρπος» για το δείπνο όμως λέμε επιδόρπιο και τόσα άλλα – είναι πάρα πολλά.
Δηλαδή, μπορεί η γλώσσα να έχει απλοποιηθεί με τη νέα δημοτική όμως η κατανόησή της και η μελέτη της βρίσκεται στο παρελθόν της και όοολα αυτά τα αναφέρω για να καταλήξω ότι επιχειρήματα του τύπου «ποιος νοιάζεται για τα πνεύματα εφόσον έχουν καταργηθεί» δεν με καλύπτουν ούτε ως γελοιογραφίες. Πρώτον επειδή δεν έχουν καταργηθεί –απλώς δεν χρησιμοποιούνται στη δημοτική, δηλαδή στο λαϊκό ιδίωμα– και κυρίως επειδή δεν ήταν ποτέ περιττά, πλεονάσματα ή αχρείαστα. Οπότε υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει σοβαρότατος λόγος για την ύπαρξή τους και για τη μελέτη τους, αν θέλουμε να λέμε ότι γνωρίζουμε τη γλώσσα (μας) ή επειδή πρέπει να γνωρίζουμε τη γλώσσα (μας).
Από την άλλη, εγχειρίδια και γραμματικές που προσφέρουν το γλωσσικό πεδίο γραμμένες εξήντα χρόνια πριν και που μετρούν πολλές εκατοντάδες σελίδες είναι βαρετές όσο δεν πάει για τον σύγχρονο πολίτη όπως και χρονοβόρες – μην πω και δυσκολονόητες. Ιδού, λοιπόν, το κέρδος από αυτό το βιβλιαράκι που το υποκοριστικό μπαίνει μόνο για το ογκοτικό του μέγεθος, που είναι τσέπης, και όχι για την αξία του που είναι τεράστια. Ο κύριος Παπαδημητρόπουλος έχει εξάγει τη γλωσσική εσάνς και την προσφέρει εύγλωττα, με πύκνωση και ουσία αλλά και με ενσωματωμένες ασκήσεις πρακτικής.
Οι πληροφορίες είναι σύντομες [όπως τις έχει ανάγκη ο Έλληνας του 21ου αιώνα] αλλά αποδοτικές. Η εκμάθηση είναι σίγουρη αλλά και η εμβάθυνση. Με πρακτικό τρόπο έχεις την τέλεια απόδοση για την ενασχόλησή σου ενώ θα το σύστηνα σε όλους εκείνους που ασχολούνται με τη γλώσσα είτε ως επαγγελματίες [δημοσιογράφοι, συντάκτες, εκδότες κ.ο.κ.] είτε λόγω ιδιότητας [συγγραφείς, ποιητές, επιστήμονες...]
Και κάτι ακόμα. Ο τονισμός πηγαίνει χεράκι χεράκι και εκ παραλλήλου με τον συλλαβισμό – νομίζω το ξέρετε ή θα το έχετε καταλάβει. Έλα όμως που έχω διαβάσει πολλά πεζογραφήματα επιμελημένα από ανθρώπους που αγνοούν τους κανόνες του συλλαβισμού με αποτέλεσμα να χάνονται οι έννοιες, να μπερδεύονται τα νοήματα και να νευριάζουν οι αναγνώστες τους!
Κι ένα τελευταίο. Οι ηθοποιοί, εκφωνητές, τραγουδιστές, δάσκαλοι κ.ο.κ. έχετε σκεφθεί πώς κατατάσσονται τα σύμφωνα [ουρανικά, χειλικά, οδοντικά, άφωνα, ημίφωνα, διπλά...] και ποιο ανήκει πού ή πώς χωρίζονται τα φωνήεντα [μακρά, βραχέα, δίχρονα...]; Φυσικά, το τελευταίο αφορά και τους ποιητές αν θέλουν να λέγονται ποιητές [αφού, πώς αλλιώς θα ξέρεις την ακουστική ή τη μελωδικότητα του στίχου] όπως και τους λογοτέχνες.
Συμπέρασμα; Μπορεί να μη χρειαστείς να βάλεις περισπωμένη ή δασεία. Δεκτό. Όμως θα ξέρεις πώς να δομήσεις, πώς να αρθρώσεις τον λόγο σου και γιατί.
Αξίζει.
