Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης υπήρξε από τους σημαντικότερους, Επτανήσιους, επικούς ποιητές του αρματολισμού κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα καθώς και πολιτικός.
Τις πρώτες σπουδές του τις έκανε στην Κέρκυρα και τη Λευκάδα.
Σπούδασε στην Ιόνιο Ακαδημία μεταξύ 1838-1841, ύστερα ταξίδεψε στην Ιταλία και το ελληνικό κράτος.
Εκείνη την χρονική περίοδο σώθηκαν διάφορες επιστολές του ποιητή που αναφερόταν στη μητέρα του, που ήταν τα πρώτα δείγματα της γραφής του.
Πήγε στη Γενεύη (1842-1844) στο Ελβετικό κολέγιο.
Το 1844 πήρε το Baccalauréat ès letters et ès sciences.
Στη συνέχεια μεταβιβάστηκε στο Παρίσι όπου έκανε την εγγραφή του στη Νομική Σχολή (1844-1846).
Το 1848 βγήκε διδάκτωρ του Δικαίου, τελικά όμως δεν εξάσκησε πότε το επάγγελμα του δικηγόρου.
Η πλήρης αφοσίωση του ήταν ολοκληρωτικά στη ποίηση.
Το ποιητικό του έργο χαρακτηρίζεται για την αφήγηση, την εθνοκεντρική, την ιστορική και την πατριδολατρική.
Έχει ροπή προς τον διδακτισμό και το δημοτικό τραγούδι της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Τείνει να θεωρείται ως ιστορικός ο οποίος είχε διαλέξει την πραγματολογική ιστορία για βάση της ποιητικής του έμπνευσης.
Τα θέματα που αντλούνται από την προεπαναστατική εποχή, την επαναστατική και την λατινοκρατία, όπως οι αγώνες που έδωσαν οι Σουλιώτες, οι Κλέφτες και οι Αρματωλοί.
Το μέτρο που χρησιμοποιούσε στη ποίησή του ήταν ο δημοτικός ομοιοκατάληκτος δεκαπεντασύλλαβος κάτι το οποίο απουσιάζει από τα ύστερα ποιήματά του.
Ο Βαλαωρίτης, αξίζει να σημειωθεί ότι, ήταν ένας από τους πρώτους λογοτέχνες που είχε θέματα από τα ηθογραφικά στοιχεία.
Φανερή απόσταση όμως τείνει να υπάρχει από το πρότυπο του έργου του Σολωμού.
Στα Στιχουργήματα (1847 που εκδίδει ενώ σπουδάζει) υιοθετεί τα αισθητικά και τα γλωσσικά πρότυπα του αθηναϊκού φαναριώτικου ποιητικού προτύπου των δύο προηγούμενων δεκαετιών.
Το επικό ρομαντικό στοιχείο στη ποίησή του κυριαρχεί.
Η ποίησή του ήταν πάντα γραμμένη στη δημοτική, αλλά τα σχόλια και οι πρόλογοι που τα συνόδευαν ήταν γραμμένα στην καθαρεύουσα.
Η πεποίθησή του ήταν ότι η δημοτική αδυνατούσε να εκφράσει βαθύτερες έννοιες.
Ο Βαλαωρίτης υπήρχε και στα σχολικά βιβλία.
Το 1884 με διάταγμα του Υπουργείου Παιδείας διδάσκεται στην ύλη για την εκμάθηση των νέων ελληνικών και τείνει να περιλαμβάνεται στην προτεινόμενη διδακτική ύλη.
Το ποίημα του Δημώδης περί Βαλμά θρύλος, μετά από υπόδειξη του Νικολάου Πολίτη, συμπεριλαμβάνεται στα πρώτα νεοελληνικά αναγνώσματα.
Το 1857 τύπωσε την ποιητική συλλογή του Μνημόσυνα τα οποία ήταν δώδεκα. Το 1859 τη μεγάλη ποιητική του σύνθεση Η κυρά Φροσύνη.
Επίσης, πραγματοποίησε και μεταφράσεις όπως ποιήματα του Βίκτορα Ντε Λαμπράντ.
Ποιήματα: Θανάσης Βάγιας (1867), Ο βράχος και το κύμα, Η κυρά Φροσύνη (1859), Αστραπόγιαννος (1867), Αθανάσιος Διάκος (1867), Ο φωτεινός (ημιτελές), Ο ανδριάς του αοιδήμου Γρηγορίου του Ε' (1872) καθώς και πολλά άλλα.
Έφυγε από τη ζωή το 1879.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από Νίκου Σβορώνου Ο Βαλαωρίτης ιστορικός: Απλές σκέψεις ξαναδιαβάζοντας το έργο του [εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα 1982] καθώς και από Γιώργου Αράγη Η μεταβατική περίοδος της ελλαδικής ποίησης: Η σταδιακή της εξέλιξη από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους έως το 1930 [εκδ. Σοκόλη, Αθήνα,2006].
