ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ: Προσφορά με κάθε εισιτήριο άλλο ένα δώρο για τους αναγνώστες του koukidaki για την παράσταση Οι ψευτοσπουδαίες ή για τις Αδελφές Papin *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks όπως: Το αμάρτημα της μητρός μου, Γ. Βιζυηνός * Αδερφοί Καραμάζοβ, Φ. Ντοστογιέβσκι * Ανένταχτα, Ν. Καββαδία * Αναρχικός τραπεζίτης, Φ. Πεσσόα * Η πτώση, Α. Καμύ * Ασκητική, Ν. Καζαντζάκη * Το ξύλινο παλτό, Κ. Γώγου κ.ά ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο, παρακολουθείτε όλα τα είδη και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται!
Το koukidaki σάς πηγαίνει ΘΕΑΤΡΟ με διπλές προσκλήσεις! Επιλέξτε από τις ακόλουθες παραστάσεις και αφήστε το όνομά σας μαζί με την επιθυμητή ημέρα: Mein Komplex * Αυτοκράτωρ Αδριανός * Η φιλοσοφία ενός γάτου * (Μ)Παρωδύσσεια *** ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Διπλή ταυτότητα * Η αηδονόπιτα * Το θηρίο στο πιάνο * Μετάξι * Η συμφωνία των λεόντων * Όσα οι ψυχές δεν λησμονούν * Resort * Απλώς έτυχε * Μες τη νύχτα του κόσμου * Οι κρίκοι της πόλης * Η Βερόνικα αποφασίζει να πεθάνει * Η Ψυχή, ο Έρωτας κι ένας Παραμυθάς * Το κυνήγι της χήρας * Επίγειος άγγελος * Αιώνια σφραγίδα * Δύο νύχτες στην Αίγυπτο ** Νουβέλα: Με τα κλειδιά στην πόρτα ** Θεατρικό: Άκουσε τα κύματα * Σκουριασμένη αυτοκτονία ** Διηγήματα: Έρωτες υπέρ μεν άγαν * Στη χαραγή της 28ης σελήνης * Κομμάτια ζωής * Επτά χρόνια στο αμόνι ** Παιδικά: Η κουκουβάγια η τετραγωνομάτα * Ο μαγεμένος καθρέφτης και Ένας αδικοχτυπημένος από τη μοίρα γίγαντας * Αποστολή... ΤΕΡΑΤΕΞ * Δεν θα σε πειράξει κανείς * Εδώ κουμπιά, εκεί κουμπιά... Μα πού πήγαν τα κουμπιά! * Βιβλία από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική ** Ποίηση: Μηναυγή * Ταξιανθίες στοχασμών * Η κοινωνία των πωλητών ** Χαϊκού: Δεύτερη φύση

Παρασκευή, 3 Ιουλίου 2015

Είναι όμορφη η ζωή, αδερφέ μου!

Δεύτερη δεκαετία του προηγούμενου αιώνα, γκρίζα τοπία και κρύο, τύφος και λύσσα εξοντώνουν ανθρώπους, ένας ζητιάνος απαιτεί φαγητό και όχι χρήματα -τι να τα κάνει;-, ένας κίτρινος σκύλος, η Ανούσκα...
Η αφήγηση περιπλανάται ανάμεσα σε Τουρκία και Ρωσία. Πόλεις και μέρη του κόσμου με τα χαρακτηριστικά της εποχής και άνθρωποι. Ο Ναζίμ Χικμέτ, στο κύκνειο άσμα του, δε στέκεται στις αναλυτικές περιγραφές κι όμως, με δεξιοτεχνία παρουσιάζει τις συνήθειες, τη ζωή, τις δυσκολίες της εποχής και τις κοινωνικοπολιτικές αναταραχές και επιπτώσεις. Οι διάλογοι δε, εμφανίζονται διπλοί. Στη μια αράδα εκείνο που λένε οι χαρακτήρες και στην αμέσως επόμενη εκείνο που σκέφτονται. Και είναι τούτη η αράδα που φυλάει την πραγματικότητα, η δεύτερη, χαρακτηρίζοντας το εγχείρημα αληθοφανές. Η γραφή του εξάλλου θυμίζει τον τρόπο που σκέφτεται το μυαλό, έτσι όπως αυθόρμητα και ανάκατα περνάνε ή σχηματίζονται οι σκέψεις του ατόμου, με ακαθόριστη σειρά καθώς τη συνέχεια την καθορίζουν εσωτερικοί συνειρμοί. Η μία εικόνα οδηγεί στην επόμενη χωρίς συνάφεια πολλές φορές -κι αν υπάρχει σχέση τη γνωρίζει μόνο ο σκεπτόμενος και κανείς άλλος. Στο τέλος της ημέρας όμως, όλα τα κομμάτια παίρνουν τη θέση τους και η εικόνα εμφανίζεται ολόκληρη.
Αρκετά μουντό ανάγνωσμα -ζόρικες εποχές και συνθήκες- και δε θα μπορούσε να μην αναφερθεί στα δύσκολα της ζωής. Και σαν ποιητής που είναι, πολλές φορές η ζωή χαρακτηρίζεται σκοτεινότερη όλων, ακόμη και του θανάτου, γιατί όπως πολύ ορθά (δε μπορείς να διαφωνήσεις μαζί του) γράφει «ακόμα και ο θάνατος δεν είναι θεοσκότεινος. Ο θάνατος δεν είναι καν οδύνη». Κι εκεί που έχει παραδεχτεί ότι δεν υπάρχει ομορφιά στη ζωή καθώς: «Τι θα πει ο κόσμος είναι ωραίος; Τι του είναι ωραίο; Για πόσους ανθρώπους είναι ωραίος; Στη συντριπτική τους πλειονότητα οι άνθρωποι ούτε καν σκέφτονται αν "ο κόσμος είναι ωραίος ή όχι". Ζουν μέσα στην αδικία, στην πείνα, στην τυραννία, στο θάνατο...» έρχεται η ώρα που αναθεωρεί μόνος του τον εαυτό του καταλήγοντας ότι «είναι όμορφη η ζωή, αδερφέ μου!». Είναι. Παρά τις όποιες κακουχίες, παρά τα βάσανα, παρά τον πόνο...

«Ναι, αλλά πού πηγαίνουμε; Μήπως φοβάμαι;»

«Πού τρέχει ο έφιππος; Τις περισσότερες φορές στο θάνατο. Αλλά για μια ζωή πιο όμορφη, πιο δίκαιη, πιο γεμάτη, πιο βαθιά.»

Κάποιες φράσεις επαναλαμβάνονται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, ή όπως συμβαίνει στο βιβλίο από γραμμή σε γραμμή, αντανακλώντας την ποιητική του καταγωγή. Οι γραμμές δεσπόζουν στο μυθιστόρημα και μετράνε τόσο τις μέρες που απομένουν μέχρι την κόλαση όσο και τις μέρες που απομένουν μέχρι να τελειώσει η κόλαση. Οι ήρωές του μετράνε το χρόνο τους με γραμμές, είτε για να ξέρουν πόσο μένει είτε για να βλέπουν πόσο πέρασε και ο λογοτέχνης χειρίζεται τις γραμμές τους όπως θα μετρούσε τους στίχους του.

Περνάει πανέμορφα τις ιδέες και τις απόψεις του για το κράτος, την πολιτική, την κοινωνία... αλλά και για την τέχνη.
«Αυτό που αγαπώ περισσότερο στον Μπαγκρίτσκι, μεταξύ άλλων, είναι ο ανδρισμός του, που ξέρει να χαϊδεύει με τον επαναστατικό ρομαντισμό του τα δέντρα, τα χόρτα, τη λοκομοτίβα, την άνοιξη σαν τη γυναίκα. Κατά την άποψή μου ο ποιητής, ο ζωγράφος δεν πρέπει να είναι ευνούχοι.»

Οπωσδήποτε, αρκετά γεγονότα και στιγμές της αφήγησης αποτελούν βιώματα του ίδιου καθώς έζησε και στη Μόσχα σπουδάζοντας πολιτικές επιστήμες αλλά και στην Τουρκία, στην οποία επέστρεψε το 1924 για να εργαστεί στον τύπο, όπου συνελήφθη, φυλακίστηκε και εξορίστηκε τελικά λόγω των προοδευτικών πολιτικών του πεποιθήσεων. Όταν ανέκτησε την ελευθερία του, το 1951, έφυγε για την πρώην ΕΣΣΔ και άλλες χώρες. Δε ξέρω κατά πόσο αξίζει να σημειωθεί ότι γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις αρχές του εικοστού αιώνα, πάντως έχει σημασία ότι το έργο του μεταφράστηκε σε πάμπολλες γλώσσες ενώ στην Τουρκία αναγνωρίστηκε μετά το θάνατό του αν και υπήρξε από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της τουρκικής λογοτεχνίας.

Σε μια εποχή που ο σαραντάρης θεωρείται ηλικιωμένος -έτσι χαρακτηρίζονται οι σαραντάριδες στο μυθιστόρημα από τον συγγραφέα, ακόμα και οι τριανταπεντάριδες(!)- ή τουλάχιστον πολύ μεγάλος, ο Χικμέτ ρωτάει τον άγνωστο αναγνώστη του ή και τον ίδιο του τον εαυτό σχετικά: «Πόση είναι η ζωή μου για να έχω κοντινούς και μακρινούς συγγενείς; Ζήσαμε μόνο μια μπουκίτσα ακόμα». Τί κι αν τελικά ο ίδιος ο αφηγητής περνούσε τα εξήντα όταν κάθισε να διηγηθεί την ιστορία του Αχμέτ ή του Ισμαήλ, η ζωή, όσο κι αν κρατήσει δε θα είναι ποτέ αρκετή. Γιατί είναι ωραία.
Επίλογος
Ενθουσιάστηκα από την απλότητα των φράσεων παρά τη δύναμη με την οποία με χτύπαγαν. Αναμφίβολα ο χειρισμός του λόγου του Ναζίμ Χικμέτ είναι εξουσιαστικός υπέρ του λογοτέχνη αλλά, προφανώς, έτυχε και καλής μετάφρασης.
Προτείνεται ανεπιφύλακτα, όχι μόνο για να εμπλουτίσεις τη βιβλιοθήκη σου με κάτι κλασικό και πανέμορφο, αλλά κυρίως, για να διαβάσεις μια βιωματική μυθιστορία ενός κατά βάση ποιητή που θα σε γεμίσει ρομαντισμό και ρεαλισμό.

Σημειώσεις:
Οι πλαγιογραμμένες φράσεις είναι αποσπάσματα από το βιβλίο και το οπισθόφυλλο.
Ευχαριστώ τις εκδόσεις Λιβάνη και την Μαρία Κουκουβίνου για την προσφορά του βιβλίου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου


ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Απλώς έτυχε, Βάγια ΜπαλήΗ συμφωνία των λεόντων, Βαγγέλης ΒουραζάνηςΗ αηδονόπιτα, Ισίδωρος ΖουργόςΟ πόνος της επιστροφής, Άγγελος ΜανουσόπουλοςΤο θηρίο στο πιάνο, Mary WestmacottΌσα οι ψυχές δεν λησμονούν, Δήμητρα ΠαναρίτηΣτη χαραγή της 28ης σελήνης, Θεόδωρος Πάλλας
Εδώ κουμπιά, εκεί κουμπιά... Μα πού πήγαν τα κουμπιά!, Μ. ΦαφαλιούΤο κυνήγι της χήρας, Μ. Σφακιανάκη-ΜανωλίδουΕπίγειος άγγελος, Γιώτα ΜαργαρώνηΤαξιανθίες στοχασμών, Όλγα Κανελλοπούλου-ΝτινοδήμουΔεν θα σε πειράξει κανείς, Βασίλης ΚουτσιαρήςΔεύτερη φύση, Α. ΞηρογιάννηResort, Μιχάλης Κατράκης
Βιβλία για παιδιάΈρωτες υπέρ μεν άγαν, Ρένια Αβαράκη-ΑγραφιώτηΑιώνια σφραγίδα, Απόστολος ΜωραϊτεληςΗ κοινωνία των πωλητών, Δημήτρης ΟρφανίδηςΜετάξι, Νεκταρία Ζαγοριανάκου-Μακρυδήμα
Σκουριασμένη αυτοκτονία, Απόστολος ΜακρίδηςΑποστολή...ΤΕΡΑΤΕΞ, Σταυρούλα Παγώνα
Η Βερόνικα αποφασίζει να πεθάνει, Πάολο ΚοέλιοΗ Ψυχή, ο Έρωτας κι ένας Παραμυθάς, Καίτη ΠαπαδάκηΜε τα κλειδιά στην πόρτα, Μαρία ΜελεμενήΚομμάτια ζωής, Πόλυ ΜίλτουΟι κρίκοι της πόλης, Χ. Μελισσά-ΧαλικιοπούλουΕπτά χρόνια στο αμόνι, Παναγιώτης ΚολέληςΜες τη νύχτα του κόσμου, Μαγδαληνή Θωμά