Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης *** 1ος Διαγωνισμός Παραμυθιού koukidaki: Κυκλοφορεί ήδη το συλλογικό έργο, με κείμενα που διαγωνίστηκαν, από τις εκδόσεις Δερέ. *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Η νύφη που δεν γέλασε * Θύματα * Η αύρα του έρωτα * Ο θησαυρός της Σμύρνης * Ο Αρσάμης της Περσίας * Ίχνη στα όνειρα * Τα ίχνη του αίματος * Υπεράνω πάσης υποψίας * Μια ανάσα πριν το τέλος * Γιαννέσα * Είκοσι τσουβάλια λίρες ** Ποίηση: Κατάβασις * Με φόβο και πάθος * Το όνομα του έρωτα * Πικραλίδα * Η εξορία του Σειληνού ** Άλλα: Πέντε βιβλία των εκδόσεων Ελκυστής ** Διηγήματα: Τα αχνά φώτα της Μάρφα * Μέχρι να δω τον Άλκη * Φρούτα στο πιάτο και άλλες τρυφερότητες ** Παιδικά: Η γοργόνα με τα όμορφα πόδια * Μικροί μαθητές της ζωής * Ο νέος εφιάλτης: Η ομάδα των 5 εναντίον...? ** Νουβέλες: Θα τα πω όλα στον Θεό * Club Killaz * Φάρος σκιών * Δύο ιστορίες ** Άλμπουμ μουσικό: The Birds Sing As Bells

Σάββατο 14 Μαρτίου 2020

Σέρρα - Η ψυχή του Πόντου

Οτιδήποτε έχει περιεχόμενο ιστορικό, όπως βιβλία, ταινίες, θεατρικές παραστάσεις, μου κεντρίζει το ενδιαφέρον. Έτσι λοιπόν όταν έμαθα ότι θα ανέβει στο σανίδι, το βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου «Σέρρα - Η ψυχή του Πόντου» κανόνισα και πήγα να το δω.
Ο Γιάννης Καλπούζος έγραψε ένα ιστορικό μυθιστόρημα όπου υμνεί την ψυχή των Ελλήνων του Πόντου.

Η ηρωίδα του η Λεμονιά αφηγείται την ιστορία του πατέρα της Γαληνού Φιλονίδη από το 1915 μέχρι το 1962 στην Τραπεζούντα και σε άλλες περιοχές του Πόντου και της Ρωσίας. Ξεκινά από τον Ιούνιο του 1915 στην Τραπεζούντα κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Πόντιοι δούλευαν στα τάγματα εργασίας σε άθλιες συνθήκες. Ένα μικρό κορίτσι από την Αρμενία, φυγαδεύτηκε στο σπίτι του Γαληνού προκειμένου να γλιτώσει από τον Τούρκο διώκτη της. Ο Γαληνός ενώ ήταν αρραβωνιασμένος και ετοιμαζόταν για γάμο με μια νεαρή κοπέλα από την Ορντού, βλέποντας την μικρή, την ερωτεύτηκε. Και ενώ ο Γαληνός βιώνει πόλεμο συναισθημάτων για τις δυο γυναίκες, κλονίζεται η ηθική του και δοκιμάζονται οι προσωπικές τους αντοχές, η ιστορία τρέχει και γράφεται για πάντα με τα πιο μελανά χρώματα. Στο ποτάμι πια δεν τρέχει νερό. Μόνο αίμα. Οι Τούρκοι σφάζουν Αρμένιους και Πόντιους. Καταδιώκουν, σφάζουν, βιάζουν, καταστρέφουν. Παντού υπάρχουν διώκτες, καταδότες, προδότες και κατάσκοποι.

Μια φράση που αναφέρεται: «Θερίσαμε το κριθάρι. Απομένει το σιτάρι».
Ο Γιάννης Καλπούζος λοιπόν δίνει εικόνες και μας μαθαίνει την ιστορία. Μέσα από την μυθιστορία, δίνει όλα τα στοιχεία έρευνας που έχει κάνει για την γενοκτονία των Ποντίων. Με τις λέξεις του ταξιδεύουμε σε πολύ άγριες καταστάσεις, στην εξαθλίωση, στον εκμηδενισμό της ανθρώπινης ύπαρξης, στη πείνα και στο θάνατο. Και όμως στη ζωή υπάρχει και η άλλη πλευρά όπως ο έρωτας και η ξεγνοιασιά.

Ο Γιάννης Καλπούζος δεν έμεινε μόνο στο βιβλίο. Θέλησε να το οπτικοποιήσει και έκανε την θεατρική διασκευή του. Ο σκηνοθέτης Σωτήρης Χατζάκης το ανέβασε στη σκηνή και η ηθοποιός Χρύσα Παπά «έγινε» η Λεμονιά. Με συνοδεία επάνω στη σκηνή την ποντιακή λύρα του Γιώργου Σαραφίδη ξεκινά την ιστορία του πατέρα της.
Η Χρύσα Παπά ντυμένη στα μαύρα υποδύεται πολλά πρόσωπα, ανδρικούς και γυναικείους χαρακτήρες και δείχνει την δυναμική της στο σώμα, στο πρόσωπο, στη φωνή. Όλη μας η προσοχή μένει κολλημένη επάνω της και η φωνή της μαζί με τη λύρα μας παρασύρει. Εκμαιεύει τα πιο έντονα συναισθήματά μας και εύκολα μας προκαλεί συγκίνηση και δάκρυα. Για μένα είναι συγκλονιστική καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου. Έχει πολύ δυνατές σκηνές και εκείνη άλλοτε τρυφερή άλλοτε σκληρή ξετυλίγει όλα τα δεινά των Ποντίων και των Αρμενίων. Κάποια στιγμή με δυο κινήσεις το μαύρο της φόρεμα το μετατρέπει σε παντελόνι και ξεκινά να χορεύει τη Σέρρα.
Σείστηκε το θέατρο από τα πατήματά της.
Έψαξα και έμαθα ότι Σέρρα είναι ο πολεμικός χορός πυρρίχιος των Ποντίων που χορευόταν από τα πολύ παλιά χρόνια. Επίσης λεγόταν και λάζικον.

Αυτή η παράσταση με τάραξε. Συγκλονίστηκα και έκλαψα. Έκλαψα πολύ. Δεν είμαι από τον Πόντο ή από την Αρμενία όμως αυτή η ιστορία πονάει πολύ ρε παιδιά.
Είστε ή δεν είστε Πόντιοι δεν έχει σημασία. Πηγαίνετε να τη δείτε. Αν δεν μπορέσετε να πάτε, διαβάστε οπωσδήποτε το βιβλίο. Είναι δύσκολο να βρεις τέτοιο εγχείρημα σε θέατρο και η εμπειρία είναι μοναδική. Είναι ότι πιο δυνατό και δύσκολο έχω δει μέχρι στιγμής.
Όλη η αρθρογραφία της Ιωάννας Πορτοκάλη
Συντελεστές:
Συγγραφέας: Γιάννης Καλπούζος
Διασκευή: Γιάννης Καλπούζος
Σκηνοθέτης: Σωτήρης Χατζάκης
Σκηνογραφία: Έρση Δρίνη
Κοστούμια: Έρση Δρίνη
Μουσική: Ματθαίος Τσαχουρίδης
Ερμηνεύουν: Χρύσα Παπά
Παίζει μουσική: Γιώργος Σαραφίδης (Ποντιακή Λύρα)

Στο θέατρο Πόλη, Φωκαίας 4 και Αριστοτέλους 87, Αθήνα, 2111828900


ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Δύο ιστορίες, Ερμιόνης ΚεχαγιάΦάρος σκιών, Μιχάλη ΓριβέαΗ εξορία του Σειληνού, Βαγγέλη ΚατσούπηThe Birds Sing As Bells, Twelve Thousand DaysΜέχρι να δω τον Άλκη, Τίτσας ΔιαμαντοπούλουΤα ίχνη του αίματος, Τειρεσία ΛυγερούΟ θησαυρός της Σμύρνης
Ο νέος εφιάλτης, Αναστασίας Ξενοφώντος-ΓαϊτάνουClub Killaz, Γιάννη ΤζανήΊχνη στα όνειρα, Γιώργου ΠαναγιωτίδηΜικροί μαθητές της ζωής, Μαρίας ΠαπακωνσταντίνουΟ Αρσάμης της Περσίας, Αντώνη ΞυραφάΥπεράνω πάσης υποψίας, Θεοχάρη ΛιβιεράτουΦρούτα στο πιάτο και άλλες τρυφερότητες, Νένας Φιλούση
Τα αχνά φώτα της Μάρφα, Νίκος ΤσιπόκαςΤο όνομα του έρωτα, Δημήτρη ΜπαλτάΜια ανάσα πριν το τέλος, Χρήστου ΠαπαδημητρίουΘα τα πω όλα στον Θεό, Κώστα ΓραμματικόπουλουΠικραλίδα, Κικής ΣαλαμούραΓιαννέσα, Παρασκευής ΜπακέλλαΕίκοσι τσουβάλια λίρες, Θεοφάνη Παπαδόπουλου