Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Δωρεάν διπλές προσκλήσεις! *** Φωνή τέχνης *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ή διαβάστε λογοτεχνικά κείμενα σε πρώτη δημοσίευση ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμ ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Για πάντα δική σου * Το ξεχασμένο φυλαχτό * Ο φάρος του Κένεμπεκ * Το ματωμένο παρελθόν * Ο κώδικας του αυτοκράτορα * Λέγε με Στράτο * Ματωμένος κάκτος * Ονείρου σκιές ** Ποίηση: Εγκέφαλος Ψάρι * Φως όπως μανταρίνι * Στην αμφιλύκη της αγρύπνιας * Σκοτεινή κουκκίδα ** Διηγήματα: Όταν η ζωή σού δίνει λεμόνια * Μέχρι να δω τον Άλκη * Ξιπασμένες νοικοκυρές ** Άλλα: Τέσσερις τίτλοι των εκδόσεων Ελκυστής * Τρεις τίτλοι των εκδόσεων Βακχικόν ** Νουβέλες: Το μεγάλο φάσμα των εκδοχών * Η μέρα του καρναβαλιού * Οι μπρούτζινοι κύβοι ** Αυτοβελτίωση: Η συνταγή της ευτυχίας σε επτά ημέρες ** Παιδικά: Οι τρεις μικροί αϊ-Βασίληδες * Κυκλαδίτικα παραμύθια

Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Πληθωρική, αντισυμβατική, πρωτοπόρος. Καταραμένη και συγχρόνως χαρισματική. Μια πολυσχιδής, αν και κατά βάθος αινιγματική προσωπικότητα, που έμελλε να αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι της στο ελληνικό τραγούδι.
Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου. Θρύλος. Ο άνθρωπος στον οποίο όλοι οι Έλληνες οφείλουμε πολλές αθάνατες λαϊκές επιτυχίες, τραγούδια που ακόμα και σήμερα τραγουδιούνται σαν να μην έχει περάσει μια μέρα από τότε που πρωτακούστηκαν.
«Περασμένες μου αγάπες», «Όνειρο απατηλό», «Είμαι αϊτός χωρίς φτερά», «Ηλιοβασιλέματα», «Η φαντασία», «Είσαι η ζωή μου», «Μαντουμπάλα», «Στ' Αποστόλη το κουτούκι», «Πετραδάκι, πετραδάκι», «Μου σπάσανε τον μπαγλαμά», «Δυο πόρτες έχει η ζωή» (Το τελευταίο βράδυ μου), «Ρίχτε στο γυαλί φαρμάκι», «Πήρα απ' τη νιότη χρώματα»... Από πού να αρχίσεις και τι να μην ξεχάσεις;
Είχε παλικαρίσιο φρόνημα η Ευτυχία. Ίσως επειδή γεννήθηκε στη γη της λεβεντιάς, το Αϊδίνι, πρωτεύουσα του ζεϊμπέκικου και πόλη που επίσης μας χάρισε τα μοναδικά ταλέντα δυο ακόμα σημαντικών ανθρώπων της Ρωμιοσύνης, την πένα της Διδώς Σωτηρίου και τη ματιά της φωτογράφου Nelly’s.
Μικροπαντρεμένη, μάνα δύο παιδιών, ξεριζώνεται από το σπίτι της κι έρχεται στην Ελλάδα με τον σύζυγό της, τη μητέρα και τις κόρες της. Για τα παιδικά της χρόνια δεν είναι πολλά γνωστά, παρά μόνο ότι βίωσε από πρώτο χέρι τη φρίκη της μικρασιατικής καταστροφής και τον ξεριζωμό του ελληνισμού, φτάνοντας στην Αθήνα το 1922 με πτυχίο δασκάλας ανά χείρας.
Αρνείται να δουλέψει ως εκπαιδευτικός, τη συναρπάζουν τα μπουλούκια και το θέατρο. Δουλεύει περιπλανώμενη από το 1926 ως το 1942, οργώνοντας την ελληνική επαρχία και φθάνοντας, μάλιστα, κάποια στιγμή, να συνεργαστεί με το θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη. Στην προσωπική της ζωή, ο γάμος της με τον πρώτο σύζυγο διαλύεται, κυρίως λόγω της κοινωνικής κατακραυγής για το επάγγελμά της.
Η Ευτυχία εκδίδει το 1931 την ποιητική συλλογή «Πνοές», ενώ γίνεται λόγος και για δεύτερο ποιητικό πόνημα, το «Φλογέρα και άρπα», το οποίο, ωστόσο, χάθηκε στη λήθη του χρόνου. Ταυτόχρονα σκαρώνει στιχάκια, γράφει συνεχώς και σε ηλικία περίπου 50 ετών αρχίζουν να εμπιστεύονται τη δουλειά της οι συνθέτες, για να καταστεί σύντομα μία από τις κορυφαίες στιχουργούς που γνώρισε ο τόπος.
Η μανιώδης χαρτοπαιξία της, ωστόσο, και η έλλειψη επιμέλειας και διεκδίκησης πατρότητας των στίχων της, σύντομα θα τη φέρουν σε ρήξη με τους κορυφαίους συνθέτες της εποχής, με τη ζωή να της επιφυλάσσει μεγάλες δοκιμασίες και τραγικά συμβάντα, όπως την απώλεια της κόρης της.
Όταν η ζωή τη ζορίζει με πόνους, τους κάνει φαρμακερές ελεγείες. Αυτό είναι και το corpus των «κοσμημάτων» που μας κληροδότησε, τραγούδια που λατρέψαμε, μαζί με τα «χαμένα» της που τα καπηλεύτηκαν ή πουλήθηκαν για δυο ψωροδεκάρες ή τα «φίλεψε» σε χαρισματικούς συνθέτες του καιρού της (εξαιρώντας από τους «δανειστές» και τους πελάτες της σίγουρα τον πιστό της φίλο Απόστολο Καλδάρα). Τραγούδια που αποτελούν κομμάτια ενός ποιητικού «μυθιστορήματος», που εκφράζει επιτομικά τις πιο φωτεινές εκλάμψεις μιας υπέροχης φαντασίας μιας πυρακτωμένης, ντόμπρας, συμπονετικής και ανυπότακτης ψυχής.
Η πρόσληψη των στίχων της είναι άμεση, τα λόγια της σχεδόν απτά, το ψυχικό τους αντίκρισμα ακαριαίο. Η καλολογία και η κομψοέπεια απουσιάζουν, η περίφρασης, επίσης. Ο λόγος της καθαρός, απλός, σπαθάτος, σπαρακτικός και παραμυθητικός παράλληλα, με την ευθύβολη κυριολεξία του πολύ συχνά να σφάζει.
Η Ευτυχία κουβαλούσε ισόβια τις πληγές από τους ανεπούλωτους πόνους της. Και έκανε τέχνη τα πάθη της τα ανθρώπινα, διωγμούς, έρωτες, απαρνησιές, χωρισμούς, ριξίματα, μπαμπεσιές, πένθη και λοιπά «καραβοτσακίσματα». Όμως με την έντονη συναίσθηση ότι είναι κοινά, σηκώνοντας, έτσι, στις πλάτες της όλα τα μοιραία πάθη του λαού μας.
Μας άφησε στις 7 Ιανουαρίου 1972, σε ηλικία 79 ετών, κοιτάζοντας κατάματα τον πυρήνα των υπαρξιακών αναζητήσεων του ανθρώπου. Η θρυλική «γριά» είναι αθάνατη πια. Η τραγουδοποιία της συνιστά ένα θαυμαστό εγκώμιο στα θνητά μας πάθη κι έναν γενναίο ύμνο στο αυθεντικό λαϊκό ήθος.



Επιμέλεια: Τζένη Κουκίδου

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Το ματωμένο παρελθόν: Η αφορμή, Βασίλη ΛινάρδουΟνείρου σκιές, Πελούσας ΤσαντάκηΤέσσερις τίτλοι από τις εκδόσεις ΕλκυστήςΛέγε με Στράτο, Χρυσούλας Σ. ΓεωργούλαΟ φάρος του Κένεμπεκ, Σόνιας ΣαουλίδουΜατωμένος κάκτος, Μαρίνας ΧρόνηΣτην αμφιλύκη της αγρύπνιας, Ελένης Τζιώγα
Σκοτεινή κουκκίδα, Γιάννη ΣμίχεληΗ μέρα του καρναβαλιού, Μαριλένας ΠαππάΟ κώδικας του αυτοκράτορα, Νίκου ΚυριαζήΤο μεγάλο φάσμα των εκδοχών, Θεμιστόκλειας ΜωετζήΚυκλαδίτικα παραμύθια, Θάνου ΚωστάκηΟι τρεις μικροί αϊ-Βασίληδες, Γιώργου ΤσιβελέκουΛευκοί νάνοι, Η μαντική μηχανή και Η αντάρα
Το ξεχασμένο φυλαχτό, Λένιας ΤσιάνουΓια πάντα δική σου, Δήμητρας ΔεληλίγκαΜέχρι να δω τον Άλκη, Τίτσας ΔιαμαντοπούλουΞιπασμένες νοικοκυρές, Έφης ΚαραμπάΗ συνταγή της ευτυχίας σε επτά ημέρες, Στέλλας ΣιδεράτουΕγκέφαλος Ψάρι, Λίλιας Τσούβα
Οι μπρούτζινοι κύβοι, Χρυσάνθης Πρωτοψάλτου