Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης *** 1ος Διαγωνισμός Παραμυθιού koukidaki: Κυκλοφορεί ήδη το συλλογικό έργο, με κείμενα που διαγωνίστηκαν, από τις εκδόσεις Δερέ. *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Χαμένες ημέρες μιας μαύρης ηπείρου * Πάροδος * Μέτοικοι καιροί * Στην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις * Η ανταλλαγή * Η ζωή αλλιώς * Η αλήθεια μου... η μισή * Μαθήματα εμπιστοσύνης ** Ποίηση: Cyborg Sapiens * Αβινιόν * Ευτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες ** Διηγήματα: Βραχέα ρήματα: Επτά μικρές ιστορίες * Ξιπασμένες νοικοκυρές ** Άλλα: Ψίθυροι από μια άλλη ζωή * Μπίτερ λοβ & μαύρες γάτες * Συνοικία Αγία Φωτεινή * Έξι τίτλοι των εκδόσεων Εκλυστής * Οδηγός βικτωριανής απόλαυσης * Ο Κεκλημένος ** Νουβέλες: Η μέρα του καρναβαλιού * Οι πυγολαμπίδες θα λάμπουν στο σκοτάδι (για πάντα) * Διαμέρισμα με αριθμό 7 * Τα κόκκινα παπούτσια * Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία

Παρασκευή 28 Ιανουαρίου 2022

Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Πληθωρική, αντισυμβατική, πρωτοπόρος. Καταραμένη και συγχρόνως χαρισματική. Μια πολυσχιδής, αν και κατά βάθος αινιγματική προσωπικότητα, που έμελλε να αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι της στο ελληνικό τραγούδι.
Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου. Θρύλος. Ο άνθρωπος στον οποίο όλοι οι Έλληνες οφείλουμε πολλές αθάνατες λαϊκές επιτυχίες, τραγούδια που ακόμα και σήμερα τραγουδιούνται σαν να μην έχει περάσει μια μέρα από τότε που πρωτακούστηκαν.
«Περασμένες μου αγάπες», «Όνειρο απατηλό», «Είμαι αϊτός χωρίς φτερά», «Ηλιοβασιλέματα», «Η φαντασία», «Είσαι η ζωή μου», «Μαντουμπάλα», «Στ' Αποστόλη το κουτούκι», «Πετραδάκι, πετραδάκι», «Μου σπάσανε τον μπαγλαμά», «Δυο πόρτες έχει η ζωή» (Το τελευταίο βράδυ μου), «Ρίχτε στο γυαλί φαρμάκι», «Πήρα απ' τη νιότη χρώματα»... Από πού να αρχίσεις και τι να μην ξεχάσεις;
Είχε παλικαρίσιο φρόνημα η Ευτυχία. Ίσως επειδή γεννήθηκε στη γη της λεβεντιάς, το Αϊδίνι, πρωτεύουσα του ζεϊμπέκικου και πόλη που επίσης μας χάρισε τα μοναδικά ταλέντα δυο ακόμα σημαντικών ανθρώπων της Ρωμιοσύνης, την πένα της Διδώς Σωτηρίου και τη ματιά της φωτογράφου Nelly’s.
Μικροπαντρεμένη, μάνα δύο παιδιών, ξεριζώνεται από το σπίτι της κι έρχεται στην Ελλάδα με τον σύζυγό της, τη μητέρα και τις κόρες της. Για τα παιδικά της χρόνια δεν είναι πολλά γνωστά, παρά μόνο ότι βίωσε από πρώτο χέρι τη φρίκη της μικρασιατικής καταστροφής και τον ξεριζωμό του ελληνισμού, φτάνοντας στην Αθήνα το 1922 με πτυχίο δασκάλας ανά χείρας.
Αρνείται να δουλέψει ως εκπαιδευτικός, τη συναρπάζουν τα μπουλούκια και το θέατρο. Δουλεύει περιπλανώμενη από το 1926 ως το 1942, οργώνοντας την ελληνική επαρχία και φθάνοντας, μάλιστα, κάποια στιγμή, να συνεργαστεί με το θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη. Στην προσωπική της ζωή, ο γάμος της με τον πρώτο σύζυγο διαλύεται, κυρίως λόγω της κοινωνικής κατακραυγής για το επάγγελμά της.
Η Ευτυχία εκδίδει το 1931 την ποιητική συλλογή «Πνοές», ενώ γίνεται λόγος και για δεύτερο ποιητικό πόνημα, το «Φλογέρα και άρπα», το οποίο, ωστόσο, χάθηκε στη λήθη του χρόνου. Ταυτόχρονα σκαρώνει στιχάκια, γράφει συνεχώς και σε ηλικία περίπου 50 ετών αρχίζουν να εμπιστεύονται τη δουλειά της οι συνθέτες, για να καταστεί σύντομα μία από τις κορυφαίες στιχουργούς που γνώρισε ο τόπος.
Η μανιώδης χαρτοπαιξία της, ωστόσο, και η έλλειψη επιμέλειας και διεκδίκησης πατρότητας των στίχων της, σύντομα θα τη φέρουν σε ρήξη με τους κορυφαίους συνθέτες της εποχής, με τη ζωή να της επιφυλάσσει μεγάλες δοκιμασίες και τραγικά συμβάντα, όπως την απώλεια της κόρης της.
Όταν η ζωή τη ζορίζει με πόνους, τους κάνει φαρμακερές ελεγείες. Αυτό είναι και το corpus των «κοσμημάτων» που μας κληροδότησε, τραγούδια που λατρέψαμε, μαζί με τα «χαμένα» της που τα καπηλεύτηκαν ή πουλήθηκαν για δυο ψωροδεκάρες ή τα «φίλεψε» σε χαρισματικούς συνθέτες του καιρού της (εξαιρώντας από τους «δανειστές» και τους πελάτες της σίγουρα τον πιστό της φίλο Απόστολο Καλδάρα). Τραγούδια που αποτελούν κομμάτια ενός ποιητικού «μυθιστορήματος», που εκφράζει επιτομικά τις πιο φωτεινές εκλάμψεις μιας υπέροχης φαντασίας μιας πυρακτωμένης, ντόμπρας, συμπονετικής και ανυπότακτης ψυχής.
Η πρόσληψη των στίχων της είναι άμεση, τα λόγια της σχεδόν απτά, το ψυχικό τους αντίκρισμα ακαριαίο. Η καλολογία και η κομψοέπεια απουσιάζουν, η περίφρασης, επίσης. Ο λόγος της καθαρός, απλός, σπαθάτος, σπαρακτικός και παραμυθητικός παράλληλα, με την ευθύβολη κυριολεξία του πολύ συχνά να σφάζει.
Η Ευτυχία κουβαλούσε ισόβια τις πληγές από τους ανεπούλωτους πόνους της. Και έκανε τέχνη τα πάθη της τα ανθρώπινα, διωγμούς, έρωτες, απαρνησιές, χωρισμούς, ριξίματα, μπαμπεσιές, πένθη και λοιπά «καραβοτσακίσματα». Όμως με την έντονη συναίσθηση ότι είναι κοινά, σηκώνοντας, έτσι, στις πλάτες της όλα τα μοιραία πάθη του λαού μας.
Μας άφησε στις 7 Ιανουαρίου 1972, σε ηλικία 79 ετών, κοιτάζοντας κατάματα τον πυρήνα των υπαρξιακών αναζητήσεων του ανθρώπου. Η θρυλική «γριά» είναι αθάνατη πια. Η τραγουδοποιία της συνιστά ένα θαυμαστό εγκώμιο στα θνητά μας πάθη κι έναν γενναίο ύμνο στο αυθεντικό λαϊκό ήθος.



Επιμέλεια: Τζένη Κουκίδου

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Η ανταλλαγή, Νίκου ΤσουρλάκηΑβινιόν, Χρυσής ΓιάντσιουΣτην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις, Νέλλης ΣπαθάρηΈξι τίτλοι από τις εκδόσεις ΕλκυστήςCyborg Sapiens, Δημήτρη ΟρφανίδηΒραχέα ρήματα: Επτά μικρές ιστορίες, Παναγιώτη ΚωνσταντόπουλουΜέτοικοι καιροί, Νίκου Σκορίνη
Τα κόκκινα παπούτσια, Μαρίνας Ξένου-ΚασσιανούΟδηγός βικτωριανής απόλαυσηςΟ Κεκλημένος, Ελένης ΣέννοιαΜπίτερ λοβ & μαύρες γάτες, Γεωργίας ΣύκαΣυνοικία Αγία Φωτεινή, Κωνσταντίνου ΓρηγοριάδηΟι πυγολαμπίδες θα λάμπουν στο σκοτάδι (για πάντα), Θεόδωρου ΟρφανίδηΞιπασμένες νοικοκυρές, Έφης Καραμπά
Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία, Μαρίας ΑποστολάκουΗ αλήθεια μου... η μισή, Έλλη ΞυρούΕυτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες, Γιώργου ΚαριώτηΨίθυροι από μια άλλη ζωή, Αθανάσιου ΔαββέταΗ ζωη αλλιώς, Αναστασίας Ξενοφώντος-ΓαϊτάνουΔιαμέρισμα με αριθμό 7, Καίτης ΔροσίνηΜαθήματα εμπιστοσύνης, Φίλιππου Πισσαλίδη