Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης: Έχουμε πρωτιές! *** Δωρεάν διπλές προσκλήσεις! *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ή διαβάστε λογοτεχνικά κείμενα σε πρώτη δημοσίευση ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμ ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Αιθέρια: Η προφητεία * Ζεστό αίμα * Το μονόγραμμα του ίσκιου * Μέσα από τα μάτια της Ζωής! * Οι Σισιλιάνοι * Όλα θα πάνε καλά ή και όχι * Νυχτοπερπατήματα * Ο πρίγκιψ του δευτέρου ορόφου * Ο αρχάγγελος των βράχων * Το όνειρο του γερακιού * Όταν το μαζί πληγώνει ** Ποίηση: Και χορεύω τις νύχτες * Δεύτερη φωνή Ι * Άπροικα Χαλκώματα * Σκοτεινή κουκκίδα * Καταδύσεις * Λυκόσκυλα, Ίμερος και Ηλιοτρόπιο ονείρων ** Διηγήματα: Το δέρμα της φώκιας * Ταρτάν το άλογο, Θεατές και δράστες και Η αγωνία του μέτρου ** Διάφορα άλλα: Παζλ γυναικών * Rock Around... Women! ** Νουβέλες: Όταν έπεσε η μάσκα

Παρακμιακοί λαβύρινθοι

Γιάννη Σμίχελη

Έργο της Φωτεινής Χαμιδιέλη

4

Έτσι λοιπόν, εγώ και το σκοτάδι μου άλλη μια φορά
Αντιμέτωποι
Η νύχτα είναι μεγάλη, οι νυχτερινές περιπλανήσεις μια καλή συντροφιά
Και η σιωπή της μοναξιάς αρχίζει να μιλάει μα με πολύ άγχος
Σαν να μην έχει σταθερά πατήματα
Λες και η αλφαβήτα να είναι μια σχετική πλειάδα με άγνωστα γράμματα
Που όμως έχουν ύψιστη σημασία για την ιχνηλάτιση του ανομολόγητου
Πονάει πάντα σε μένα, μα πάντα,
Όλα γλιστράνε από την σκέψη μου

Μια αποσπασματικότητα με κατακλύζει
Ασύνδετα κομμάτια, σαρδάμ και κόμποι
Δεν στέκει καμία προφανή προσέγγιση περιγραφής, ανάλυσης κι ερμηνείας
Ούτε καν το αυθόρμητο δεν μπορεί να δώσει ειρμό και ροή
Η οπτική της ανοικτής θεατρικής σκηνής θα είχε νόημα αν ήταν σκοπιμότητες
Γερά φυτεμένες στο χρήμα
Μα μιλάμε για μια μετεφηβεία δίχως μπούσουλα, πολλές ψευδαισθήσεις
Και παράλογα ξεσπάσματα
Το μόνο σίγουρο μια γενιά αυτοπαραμυθιασμένη
Η πιο ευνοημένη και σε καβαλικεμένο καλάμι
Όποτε όλα ήταν εφικτά, περσόνες, μάσκες, πρόσωπα
Υποκρισία, υποκριτική και εκρηκτικότητα
Βασικά η απόπειρα αυθεντικής έκφρασης εξαρχής βολεμένων ανθρώπων
Που υποδύονταν τους διανοούμενους χωρίς να συλλαμβάνουν την έκταση και το βάθος.
Με κατακλύζει μια διαρκή αντίφαση
Από την μια πλευρά η ρηχότητα, στιλπνή επιφανειακότητα, μόνο λόγια, λόγια και τουπέ
Κι από την άλλη μια συναισθηματικότητα δίχως λογική
Και έξαρση ευφυΐας άνευ ουσιαστικού περιεχομένου ζωής
Μια διαρκή επεξεργασία και εκλέπτυνση του λόγου χωρίς πλούτο εμπειριών
Στα όρια ή με νόημα
Του δυνατού βιώματος, της πρωτοτυπίας, σαν να υποδυόμαστε με πειστικότητα
Τους πρωταγωνιστές ψαγμένων ή ποιοτικών ταινιών ή μυθιστορημάτων
Αλλά εμείς οι ίδιοι ως πρωτογενείς υπάρξεις ανούσιοι.

Χρόνια έρχονται οι εικόνες σαν έντομα με κεντριά
αλλά δεν μπορώ να ξεδιαλύνω αν είναι μέλισσες
σφίγγες, σβούροι ή σκόρπιοι. Τσιμπήματα με δηλητήριο,
ισχυρές δόσεις ρεύματος από άγνωστη ακτινοβολία.
Έχουν περάσει είκοσι χρόνια σαν να μην έχουν αξία
ακριβώς γιατί δεν στέκει κάποια ξεκάθαρη απάντηση.
Σαν να έχουν τα γεγονότα κρυφές πτυχές που αποκαλύπτονται
στην πορεία της ζωής μου ως ενδείξεις του ίδιου του εαυτού μου
με άφθονα ερωτηματικά.
Κάθε φορά διανύω ξεχωριστές διαδρομές που όλες τερματίζουν
σε μια καταληκτική έναρξη με σημάδια από την εποχή του Ρεθύμνου.
Τόσο οικεία άγνωστη
πεδίο εμπειριών σε διαφοροποίηση από εκείνο του Αγίου Νικολάου
που είναι γνώριμο βαλτώδες.
Κοινό τους σημείο για μένα η θανατηφόρα επίδραση.
Η μεν ρεθυμνιώτικη ατμόσφαιρα με σκότωνε αργά και παρακμιακά αλλά με στιλ,
η δε αγιονικολιώτικη ακόμα πιο αργά και αποπνικτικά με πολύ πεζό τρόπο.
Δεν ξέρω αν η Αθήνα θα με είχε εξοντώσει.
Ίσως να έφτανα τα σχεδόν εβδομήντα στα περιβάλλοντά της αλλά όχι παραπάνω,
Στην Κρήτη θα είχα αποδημήσει ήδη στα πενήντα και κάτι, κι αν…
Ενώ άνοιγαν, οι πόρτες έκλειναν.
Όσο πιο πολύ αγαπούσαν οι άνθρωποι πρόδιδαν κι εκμεταλλεύονταν.
Οι καταστάσεις καθώς χαλάρωναν ορθώναν τείχη.
Η πιο θερμή ειλικρίνεια ήταν ένας καλά επιτηδευμένα αυθόρμητος θεατρινισμός.
Δεν νομίζω πως υπήρξε πιο σκληρή μοναξιά πέρα από αυτήν που βίωνα
με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στην Κρήτη.
Δεν ήταν απλά η οικονομική ευμάρεια που είχε εξασφαλίσει
η στρατηγική θέση του νησιού, η τουριστική ανάπτυξη,
οι τοπικές πλουτοπαραγωγικές πηγές, τα δίκτυα με ακραίο τοπικιστικό πρόσημο,
ούτε καν η ψευδαίσθηση περί ανωτερότητας που παρέπεμπε σε ρατσιστικά στερεότυπα,
αυτές οι δυο μικρές πόλεις είχαν μια αναίδεια και φιλαυτία
σε αρρωστημένο βαθμό ναρκισσισμού που δεν τον είχαν το Ηράκλειο, τα Χανιά.
Παρά τα χάλια τους οι κάτοικοι τις θεωρούσαν σχεδόν ως ιερές,
ευλογημένες πόλεις.
Έτσι τα φονικά από βεντέτα ή τη χρήση όπλου λόγω αρρενωπής μαγκιάς
στο Ρέθυμνο φάνταζαν ως φυσικά φαινόμενα
όπως ο λίβας και αποκτούσαν μυστηριακές διαστάσεις ως θεόπνευστο αδίκημα,
σαν να ήταν χτυπήματα της μοίρας σε μια ιερή τελετουργία
όλων των μυστικών δυνάμεων του σύμπαντος.
Στην περίπτωση των μεραμβελιωτών
η ομορφιά του τόπου ήταν τόσο υπερφυσική
ώστε ο τουρισμός ακόμη και μέσω της ακατάπαυστης οικοδόμησης δεν την άγγιζε.
Σαν να ήταν ο ήλιος ικανός να κρύψει τις ατέλειες του μπετόν δια μαγείας.
Ακόμη και το κτισμένο ανάγλυφο ήταν πανέμορφο
έστω μπαζωμένο και μπετανιαρισμένο.
Λες και θεωρούσαν την οικολογική καταστροφή θεία παραμόρφωση του θεού καλλιτέχνη.
Δεν εννοώ παραδοξότητα, ούτε κάποια τοπικιστική μανία
άλλωστε και στα δυο αυτά επαρχιακά αστικά κέντρα πολλοί κάτοικοι ήταν ξενομπάτηδες
με τυχοδιωκτικές περγαμηνές
σαν να επιδίωκαν ν' αποκτήσουν μια ταυτότητα
κι ακριβώς γιατί όσες είχαν ήταν κενές
γέμιζαν το φαντασιακό τους με φαντασιοπληξίες
που μήτε ο ίδιος ο παντοκράτορας δεν τις άλλαζε.
Είχαν περάσει το στάδιο της αλλοτρίωσης
κι είχαν κάνει την αλλοίωση ιδεολογική θρησκεία
σαν να ευλογούσαν τα σκατά τους για να προβάλλονται
ως έργα ανυπέρβλητης τέχνης.
Η αλήθεια είναι πως σήμερα λόγω του χρηματιστηρίου έργων
είναι συνηθισμένη η φετιχοποίηση ευτελών αντικειμένων
το σώβρακο του τάδε σταρ, με τις καπότες και τα σουτιέν του δείνα διάσημου ζευγαριού
όπως η παντόφλα του αγίου τσούτσουρα και της οσίας λουκουλίτσας το ταγάρι.
Εδώ όμως συζητάμε για αναβάθμιση διότι πέρα από το ωφελιμιστικό του πράγματος
αποδίδονταν στη βαρβαρότητα και την κακογουστιά
μαγικές διαστάσεις υψηλής ηθικής και ευμορφίας αντίστοιχα.
Η πόλη του Ρεθύμνου ήταν η εκκλησία του φαρ ουέστ
με την διττή σημασία του όρου, δημόσιος χώρος συγκέντρωσης άοπλων, ενόπλων
όπου οι ανυπόστατες διάφορες λύνονται σε τελική ανάλυση με τη δύναμη των όπλων
και ταυτόχρονα τόπος του θεού Δία στο άγριο και διαβολικό του,
ενώ ο Άγιος Νικόλαος είχε καταντήσει μια χαβούζα
έτσι τον χαρακτήριζε ένας ντόπιος λαϊκός ποιητής
μ' εκλεπτυσμένες, καλοσχηματισμένες ευτέλειες.
Στα λαϊκά, μπουκιά και συχώριο οι σκατούλες.


Copyright © Γιάννης Σμίχελης All rights reserved
Πρώτη δημοσίευση
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Το κείμενο αποτελεί μέρος της συλλογής του Γιάννη Σμίχελη Διάχυση. Μέρος πρώτο: Παρακμιακοί λαβύρινθοι.
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε έργο της Φωτεινής Χαμιδιέλη.
Η συλλογή δημοσιεύτηκε τμηματικά στο koukidaki.gr από τον Απρίλιο του 2024, κάθε Παρασκευή. Για να διαβάσετε ολόκληρη τη συλλογή ξεκινήστε από εδώ. Ή συνεχίστε στο επόμενο.

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Το δέρμα της φώκιας, Αριστούλας ΔάλληΌταν έπεσε η μάσκα, Κωνσταντίνας ΜαλαχίαΌλα θα πάνε καλά ή και όχι, Meg MesonΟ αρχάγγελος των βράχων, Μένιου ΣακελλαρόπουλουΝυχτοπερπατήματα, Λέιλα ΜότλιΛυκόσκυλα Αγγέλας Καϊμακλιώτη, Ίμερος Μαίρης Χάψα και Ηλιοτρόπιο ονείρων Γιάννη ΑναστασόπουλουΠαζλ γυναικών, Σοφίας Σπύρου
Το μονόγραμμα του ίσκιου, Βαγγέλη ΚατσούπηΣκοτεινή κουκκίδα, Γιάννη ΣμίχεληΌταν το μαζί πληγώνει, Βικτώριας ΠροβίδαΤαρτάν το άλογο Ευτυχίας Καλλιτεράκη, Θεατές και δράστες Σύλβας Γάλβα και Η αγωνία του μέτρου Γιώργου ΣπανουδάκηΑιθέρια: Η προφητεία, Παύλου ΣκληρούRock Around... Women!, Γιώργου ΜπιλικάΆπροικα Χαλκώματα, Γιώργου Καριώτη
Οι Σισιλιάνοι, Κωνσταντίνου ΚαπότσηΟ πρίγκιψ του δευτέρου ορόφου, Άρη ΣφακιανάκηΜέσα από τα μάτια της Ζωής!, Βούλας ΠαπατσιφλικιώτηΖεστό αίμα, Νάντιας Δημοπούλου
Καταδύσεις, Κατερίνας ΜαρτζούκουΤο όνειρο του γερακιού, Αλεξάνδρας ΜπελεγράτηΔεύτερη φωνή Ι, Γιάννη Σμίχελη