Με τον αλληγορικό τίτλο Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν, την εξαιρετική νουβέλα του συγγραφέα Horace McCoy επέλεξαν να παρουσιάσουν ο Δημήτρης Καρατζιάς, που έχει αναλάβει την σκηνοθεσία και τη μετάφραση, μαζί με τον Μάνο Αντωνιάδη, που έχει αναλάβει τη μουσική και έχει συνθέσει τραγούδια και στίχους που συνοδεύουν την παράσταση, στο όμορφο θέατρο Εν Αθήναις που φιλοξενεί την παράσταση.
Η σκηνή φιλοξενεί 17 ηθοποιούς που για δυόμιση ώρες εντυπωσιάζουν με την απίστευτη ενέργεια που βγάζουν σε μία παράσταση που, εγώ προσωπικά, δεν μπορώ να βρω κάτι που ξεφεύγει, κάτι όχι τόσο καλό.
Κοστούμια, μουσική, χορογραφία, φωτισμός, σκηνικά και ερμηνείες προσφέρουν μια καθηλωτική εμπειρία με την καθοδήγηση του εξαιρετικού Καρατζιά, που σκηνοθετεί με μεγάλη έμπνευση.
Δεν είναι καθόλου εύκολο τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα για έναν ηθοποιό να βρίσκεται σε διαρκή κίνηση χορεύοντας και ερμηνεύοντας ταυτόχρονα και οφείλω να δώσω τα συγχαρητήριά μου σε αυτό το απόλυτα επιτυχημένο εγχείρημα.
Η ιστορία διαδραματίζεται το 1932, σε μια αποβάθρα στην Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας, σε έναν ακόμα μαραθώνιο χορού.
Οι μαραθώνιοι χορού, που ξεκίνησαν ως μόδα το 1920, μετατράπηκαν σε ανάγκη για επιβίωση όταν ξεκίνησε η μεγάλη ύφεση [1929-1939] και η μόδα έγινε ανταγωνισμός.
Μία προσπάθεια που θα διαρκέσει 52 μέρες όπου με μικρά διαστήματα φαγητού ύπνου και μπάνιου δεν επιτρέπεται να σταματήσουν να χορεύουν μέχρι να μείνει μόνο το τυχερό ζευγάρι στην σκηνή. Η εξαθλίωση της ανθρώπινης προσωπικότητας μπροστά στα μάτια του ανθρωποφάγου κοινού που έχει πληρώσει για να δει πώς και πότε θα πέσουν οι διαγωνιζόμενοι. Ένας ιππόδρομος για ανθρώπους που γυρνούν την πίστα συνεχώς μέχρι να μην υπάρχει ανάσα και οι θεατές να ποντάρουν στην νίκη και στην ήττα, όχι αλόγων αλλά ανθρώπων.
Η ιστορία δώδεκα ανθρώπων του διαγωνισμού και των οργανωτών κυλάει μέσα σε αυτό το παράλογο «τσίρκο» που λέγεται μαραθώνιος χορού.
Η απόλυτη εκμετάλλευση από τους επιχειρηματίες εκμεταλλευόμενοι την τραγική κατάσταση που βρίσκεται ο κόσμος. Προχώρησαν στο απόλυτο στύψιμο σε άνεργους, πεινασμένους, χωρίς στέγη, χωρίς ελπίδα... που γυρνούν από μέρος σε μέρος αναζητώντας το οτιδήποτε που θα τους κάνει να έχουν μια ευκαιρία να ζήσουν.
Είναι γεγονός ότι πολλοί πέθαναν στην προσπάθεια, άλλοι εξαντλήθηκαν καταρρέοντας και όλα αυτά για να προσφέρουν το θέαμα της κατάντιας τους στο κοινό που πληρώνει για να δει ιδρώτα και αίμα. Το αμερικανικό όνειρο που αδίκως αναζητούν όλοι οι συμμετέχοντες, που διαγωνίζονται σε μια μοντέρνα αρένα με μονομάχους να πεθαίνουν σιγά σιγά μπροστά στα άγρυπνα μάτια των οργανωτών και των θεατών.
Μία παράσταση που αγγίζει, που δείχνει την απόλυτη υποταγή, την εκμετάλλευση, τα ψεύτικα όνειρα, την ελπίδα, την πίστη, την αγάπη... όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα που ενεργοποιούνται στο μέγιστο μέσα από αυτό το ξέσκισμα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο όνομα του κέρδους. Μια πολύ καλή παράσταση που, στο τέλος, σε εξαντλεί σαν να χόρευες κι εσύ όλη αυτή την ώρα – τόσο πολύ μπορεί να σε βάλει μέσα στην σκηνή. Μια από τις πιο καλές παραστάσεις που έχω παρακολουθήσει φέτος και έχω την εντύπωση ότι θα είναι μέσα στις τοπ παραστάσεις του 2026.
Λίγο πριν το τέλος της κριτικής μου, καλό θα είναι να αναρωτηθούμε πού οδηγούμαστε, με την ευκαιρία αυτού του έργου, που αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα αλλά και να σκεφτούμε ότι αφορά το μακρινό 1929 και το πώς λειτουργούσε η κοινωνία τότε. Τώρα, ας σκεφτούμε τι άλλο δημιουργήσαμε, ένα big brother, ένα survivor, ένα μπαρ, μια φάρμα... πολλά reality με διαγωνισμούς και μια συνέχιση της εξαθλίωσης του ανθρώπου από τον άνθρωπο γιατί αυτό θέλουμε εντέλει.(;)
Το Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν είναι μια κραυγή που πρέπει να ακουστεί δυνατότερα για να μας αφυπνίσει ώστε να γίνουμε λίγο πιο άνθρωποι, μη αποζητώντας το αίμα, τον ιδρώτα και τα δάκρυα του συνανθρώπου που εμείς παρακολουθούμε μέσα από την τηλεόρασή μας τρώγοντας.
Ευχαριστώ την υπεύθυνη επικοινωνίας Νταίζη Λεμπέση για τις προσκλήσεις που μου διέθεσε για την υπέροχη παράσταση, ευχόμενος καλή δύναμη και υγεία σε όλους τους συμμετέχοντες.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
