Η εξουσία, η φιλοδοξία και η πτώση των ηθικών αρχών είναι είναι τα χαρακτηριστικά του βιβλίου του Χένρικ Ίψεν· από τα πιο σκοτεινά έργα, κατά τη γνώμη μου, –μα πάντα εξαιρετικά– διότι ο Νορβηγός συγγραφέας γνώριζε πολύ καλά τα σκοτεινά μονοπάτια του μυαλού του ανθρώπου και με αυτό το χαρακτηριστικό δημιούργησε έργα που κρατάνε την επικαιρότητά τους ανεξάρτητα από την εποχή που παίζονται. Άλλωστε, οι εποχές αλλάζουν όμως οι άνθρωποι μένουν σταθεροί στα πάθη τους, που τους καθορίζουν.
Μιλάω φυσικά για το Ιωάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν που φιλοξενείται από το θέατρο Αλκμήνη με ένα καστ από εξαιρετικούς ηθοποιούς και έναν σκηνοθέτη, τον Μανώλη Ιωνά, που γνωρίζει καλά πώς να κινηθεί ώστε να παρουσιάσει μια σωστή εκδοχή του εξαιρετικού έργου και το πετυχαίνει εξαιρετικά.
Ο Ιωάννης Μπόρκμαν είναι ένας πρώην τραπεζίτης σε μια παρακμή και ζει απομονωμένος στο σπίτι του αρνούμενος να παραδεχθεί τα λάθη του, το κακό που έκανε στην οικογένειά του και σε φίλους, θέλοντας να κάνει μια καινούργια αρχή σε μια κοινωνία που δεν συγχωρεί.
Οι συγκρούσεις από φαντάσματα του παρελθόντος θα εμφανιστούν και πάλι μέσα από πρόσωπα που αδικήθηκαν και ποτέ δεν μίλησαν, μα τώρα ήρθε ο καιρός να ανοιχθούν οι παλιές πληγές που δεν έκλεισαν ποτέ.
Ο άνθρωπος που θυσιάζει τα πάντα στον βωμό του χρήματος και της εξουσίας, μπροστά μας, γυμνός και αβοήθητος, θα πρέπει για πρώτη φορά να αντιμετωπίσει τα κρίματά του σε μια αναγκαστική αυτογνωσία που θα πρέπει να ακολουθήσουν και αρκετοί από το κοινό. Γιατί ο Ιωάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν είναι ένα κοινό στοιχείο, μια απληστία που λειτουργεί με γνώμονα την απόλυτη εξαθλίωση των άλλων έναντι σε αυτούς που θεωρούν ότι τους ανήκει ο κόσμος. Τους έχουμε συναντήσει, τους βλέπουμε καθημερινά, υπάρχουν όσο θα υπάρχουν οι άνθρωποι. Μπορεί να μην είναι απομονωμένοι, όπως ο πρωταγωνιστής του Ίψεν, αλλά στην πραγματικότητα η εικόνα τους είναι αυτό που εξιτάρει το απόλυτο εγώ τους.
Μια καταπληκτική παράσταση που εκτός από τον άψογο Μανώλη Ιωνά, που παίζει έναν πολύ καλό ερμηνευτικά χαρακτήρα, που μας κερδίζει με την δυναμική του αλλά και τη σκηνοθεσία του, η παντού υπέροχη Ανδρονίκη Αβδελιώτη δίνει τα ρέστα της, στον ρόλο της πλούσιας γυναίκας χωρίς ιδανικά, με μια ακόμα εξαιρετική ερμηνεία, σε μικρό αλλά χαρακτηριστικό ρόλο που είναι μια οπτασία να την βλέπεις κάνοντάς τον δικό της. Καταφέρνει να υποδυθεί διαφορετικούς ρόλους με απόλυτη επιτυχία, δεν είναι από τους ηθοποιούς που ακολουθεί τα χνάρια μιας ερμηνείας, αποζητά συνεχώς το κάτι διαφορετικό για να μας εκπλήξει και το πετυχαίνει αβίαστα έχοντας στο αίμα της το θέατρο.
Ισχυρή η παρουσία της Ειρήνης Παπαδημάτου στον ρόλο της συζύγου του Μπόρκμαν με πολύ καλή ερμηνεία μαζί με την πολύ καλή Φανή Γέμτου στον ρόλο της δίδυμης τραγικής αδελφής και θετής μητέρα του Έρχαρτ.
Φυσικά, πολύ καλή παρουσία έχουν και οι Δημήτρης Καραβιώτης και Πάνος Κωνσταντέλης στους ρόλους του γιου του Μπόρκμαν και του φίλου του Μπόρκμαν.
Το ζητούμενο για τους ήρωες του Χένρικ Ίψεν στο Ιωάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν είναι να ακολουθήσει τα όνειρα τους ο γιος του Μπόρκμαν, ο καθένας με την δική του ατζέντα, είτε ως συνέχεια ενός ονόματος που έχει φθαρεί είτε ως αποκατάστασης μιας οικογένειας που βυθίστηκε. Οι αποτυχίες στα σχέδιά τους, στο φινάλε, τους αφήνουν ξέπνοους και ηττημένους για πάντα. Η δικαίωση επιτυγχάνεται στο ακέραιο από τον άνθρωπο όπου είχαν στηρίξει τις ελπίδες τους και τα όνειρα, που δεν ήταν δικά του.
Μπράβο σε όλους και καλή δύναμη στην συνέχεια.
Μια πολύ καλή παράσταση που δεν πρέπει να χάσετε· την προτείνω ανεπιφύλακτα.
Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως την Άντζυ Νομικού, για άλλη μια φορά, για τις προσκλήσεις που μου διέθεσε.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
