.gif)
Γράμμα στον Νικ Καραγουέι
Γεια σου Νικ,
Σου γράφω για ακόμη μία φορά. Τι έχω να σου πω που δεν σου έχω ήδη πει; Δε θα πρωτοτυπήσω. Μια αναδρομή θα κάνω με αφορμή τον Υπέροχο Γκάτσμπυ. Πρωτομπήκε, άλλωστε, στη ζωή μου μέσα από τον δικό σου θεατρικό ρόλο, Νικ. Έπειτα ήρθε και το μυθιστόρημα, όχι ότι δεν είχε έρθει ήδη για την παράσταση, αλλά κάτι με έκανε να επιστρέφω ξανά και ξανά και ξανά σε αυτό. Γιατί; Ήταν ο ίδιος ο μύθος, και το πώς μπορείς να τον αγγίζεις. Αν επιτρέπεται καν σε εμένα να τον αγγίξω.
Αλλά το έκανα. Και ξέρεις τι βρήκα; Και ο Φιτζέραλντ μύθο άγγιξε. Αυτόν του Τριμάλχιου από το Σατυρικόν του Πετρώνιου. Ο Τριμάλχιος είναι ένας απελεύθερος νεόπλουτος, πρώην δούλος, που επιδεικνύει τον πλούτο του στη ρωμαϊκή ελίτ. Άλλωστε, το πρωταρχικό όνομα του μυθιστορήματος του Φιτζέραλντ ήταν Trimalchio in West Egg. Αυτό κάνει τον Γκάτσμπυ σου λιγότερο αληθινό άραγε; Ο Τριμάλχιος δεν θα μπορούσε να είναι ο ίδιος στον 20ό αιώνα. Στον 20ό αιώνα είναι Γκάτσμπυ. Ο Γκάτσμπυ που κουβαλάει πάνω του όλα όσα θεωρούνται υπερβολικά: τα πάρτι, τα κοστούμια, την επιμονή ότι μπορείς να χτίσεις τον εαυτό σου από την αρχή, αρκεί να μη σε προδώσει το παρελθόν σου. Ήταν καιρός, λοιπόν, να καταπιαστώ με αυτόν τον μύθο και να το κάνω ακριβώς εκατό χρόνια μετά από την πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος.
Όταν άρχισα να μεταφράζω και να γράφω τη δική μου θεατρική διασκευή, ξεκίνησα από τις σιωπές και άφησα για λίγο το πάρτι στο πλάι. Ξεκίνησα από τις σκηνές τις δικές σου, Νικ, μαζί με αυτές της Ντέιζι. Ως σκηνές μοιάζουν να στέκονται λίγο πιο έξω από τον κόσμο τους. Σαν να δοκιμάζουν για μια στιγμή πώς θα ήταν να μην ανήκουν. Σαν να βρίσκονται σε ένα σημείο που η ταυτότητά τους είναι διαπραγματεύσιμη.
Κάπου εδώ, ίσως σε αφορά κι εσένα αυτή η ιστορία που τη διαβάζεις. Αν έχεις προσπαθήσει ποτέ να φανείς «κάπως», να φοράς το σωστό κοστούμι, να μιλάς με τον σωστό τρόπο και όλα αυτά για να σου επιτραπεί επιτέλους να καθίσεις στο τραπέζι, τότε ναι. Διάβασε αυτή την ιστορία γιατί σε αφορά. Και ίσως να θες κι εσύ να πεις στον Νικ ότι ο Γκάτσμπυ είναι το άτομο που κάνει όλα τα παραπάνω σε υπερθετικό βαθμό, αλλά και πάλι δεν παίρνει την πρόσκληση που ονειρεύεται. Ποια είναι αυτή η πρόσκληση; Μα εσύ ο ίδιος, Νικ. Αλλά ο Γκάτσμπυ δεν το καταλαβαίνει. Είναι πια πολύ αργά για αυτόν.
Γράφοντας, λοιπόν, τη θεατρική διασκευή, ένιωθα ότι σε προσκαλώ –εσένα, που τη διαβάζεις– σε μια μεριά του τραπεζιού όπου δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα. Να παρακολουθήσεις μεν έναν κόσμο γεμάτο σαμπάνιες και γλυκίσματα γεύσης λεμονιού, αλλά γνωρίζοντας ότι αυτό που πραγματικά σε αφορά είναι να βρεθείς σε εκείνα τα πάρτι που, ακόμα κι αν μεταμφιεστείς, το κάνεις για να αναδείξεις ποιο άτομο είσαι.
Αν μη τι άλλο, το συγκεκριμένο έργο, και με τη μορφή που έχει πάρει, δεν μπορεί να απομονωθεί από τα πάρτι, Νικ. Και δεν θα έπρεπε. Το θέμα δεν είναι το ίδιο το πάρτι, αλλά από τα πάρτι που γίνονται ποια άτομα αποκλείονται. Και αν μπορούμε να κάνουμε κάτι γι' αυτό, ας φροντίσουμε να προσκαλούμε στις διοργανώσεις μας άτομα που θέλουν να παρευρεθούν. Όχι επειδή είναι «κάποιοι» ή επειδή μοιάζουν κάπως συγκεκριμένα. Θέλουν να παρευρεθούν επειδή το πάρτι είναι για άτομα που γίνονται η πληρέστερη εκδοχή του εαυτού τους.
Και εύχομαι αυτή η θεατρική διασκευή να είναι ένα τέτοιο πάρτι για εσένα, Νικ. Όπως και για εσένα που τη διαβάζεις.
Με άπειρη ευγνωμοσύνη,
Αριστείδης Βέβης
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Η θεατρική διασκευή του Αριστείδη Βέβη Ο υπέροχος Γκάτσμπυ κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.
