Τι σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Στεφανία Ρουλάκη: Με γοητεύουν οι ιστορίες των ανθρώπων. Γνώρισα τον ήρωα του βιβλίου, τον Μοτούμα, σε ένα από τα ταξίδια μου στην Αιθιοπία. Κρατήσαμε επαφή και στην ανταλλαγή των μηνυμάτων μας, ανταλλάξαμε πληροφορίες ο ένας για τον άλλον. Ο Μοτούμα είναι ένας νεαρός άντρας που βίωσε αντίξοες εμπειρίες σε όλη του τη ζωή, παρόμοιες με αυτές δισεκατομμυρίων ανθρώπων πάνω στον πλανήτη μας, που όμως χαμογελούσε με ευγένεια και στωικότητα. Οι εμπειρίες αυτές δεν τον είχαν συνθλίψει. Αυτό για μένα ήταν ένα μήνυμα που έπρεπε να μεταφερθεί. Μέσα από αυτό το βιβλίο.
Πώς βιώνετε την εμπειρία της ανάγνωσης των έργων σας μετά από ένα χρονικό διάστημα, όταν αυτά έχουν τυπωθεί σε ένα βιβλίο και έχει περάσει καιρός από τη δημιουργία τους; Εξακολουθείτε να συμφωνείτε και να έχετε τον ίδιο ενθουσιασμό;
Σ.Ρ.: Ναι! Τα διαβάζω αν όχι ολόκληρα –κάτι που έγινε για την επιμέλεια τους ή την επανέκδοσή τους– αποσπασματικά για διάφορους, προωθητικούς κυρίως λόγους. Εξακολουθώ να τα αγαπώ και να μη βρίσκω άλλον τρόπο να είναι γραμμένα. Δεν θα μπορούσα σήμερα να τα ξαναγράψω. Οι ήρωές τους ζουν μέσα μου και τους έχω έννοια. Μου μιλάνε ακόμα και μου ζητούν πράγματα. Το μόνο που μπορώ να κάνω εγώ είναι να τους υποστηρίζω όσο μπορώ για να συνεχίσουν να ταξιδεύουν!
Έχετε διαφωνήσει ποτέ με τον δημιουργικό εαυτό σας;
Σ.Ρ.: Το μόνο που μου συνέβη με τον καιρό και μετά την έκδοση πέντε βιβλίων, είναι ότι έμαθα να περιμένω. Αυτή τη συνομιλία είχα με τον δημιουργικό μου εαυτό ο οποίος ανυπομονούσε να δει τα έργα του τυπωμένα!
Υπάρχει κάποιο έργο που να το ξεχωρίζετε και γιατί;
Σ.Ρ.: Ξεχωρίζω το πρώτο μου βιβλίο, το «Εγώ θα ζήσω» γιατί έχει ένα πολύ δυνατό ιστορικό πλαίσιο που διάβασα πολύ για να μπορέσω να το αποτυπώσω στο κείμενο, μία αληθινή και πάλι ιστορία που μιλά επίσης για την ανθρώπινη ικανότητα για επιβίωση. Μια πραγματική ηρωίδα που αγάπησα και θαυμάζω. Επίσης ξεχωρίζω τον Μοτούμα για τους ίδιους λόγους. Ένα ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο που χρειάστηκε να διαβάσω πολύ για να το αναπαραστήσω, της χώρας καταγωγής της κόρης μου, της Αιθιοπίας, την οποία αγαπώ!
Υπάρχουν στιγμές που σας πυροδοτούν βάζοντάς σας σε δημιουργική κίνηση;
Σ.Ρ.: Αχ! Εδώ είναι η σύγκρουσή μου: υπάρχουν τόσες στιγμές, ένας απλός καφές με καϊμάκι που μου χαμογελά σε μια κηδεία, το πονηρό χαμόγελο και τα γυαλιστερά μάτια ενός αγαπημένου παιδιού, το άγγιγμα στο μάγουλο ενός μεγάλου ανθρώπου, μια παλιά φωτογραφία… Για όλα θέλω να γράφω… Παράλληλα, θέλω και να δουλέψω και να είμαι και μαμά και σύντροφος και αδελφή και φίλη και ενεργός πολίτης! Κάπου εκεί ανάμεσα τα κάνω όλα!
Κι αντίστοιχα, υπάρχουν στιγμές για τις οποίες δεν θα γράφατε ποτέ τίποτα;
Σ.Ρ.: Ναι, δεν θα έγραφα για την πολιτική κατάσταση στη χώρα. Για τα Τέμπη, για την απώλεια ενός παιδιού, για την κακοποίηση. Είναι θέματα τόσο πολύπλοκα, πολυδιάστατα που χρειάζονται τόμους για να αναλυθούν πιστεύω… Παράλληλα, ανακινούν δύσκολα συναισθήματα για μένα. Ίσως κάποτε να μεγαλώσω αρκετά ώστε να μπορώ να τα χωρέσω κι αυτά, αλλά δεν ξέρω αν θα μπορέσω να γράψω…
Αν θα έπρεπε να περιγράψετε το εν λόγω πόνημα με μία μόνο λέξη, ποια θα ήταν αυτή;
Σ.Ρ.: Ανθεκτικότητα!
Αν το βιβλίο σας ήταν/γινόταν ένα κανονικό ταξίδι κάπου στον κόσμο, πού θα πηγαίναμε και πόσες μέρες θα κρατούσε;
Σ.Ρ.: Θα ήταν ένα ταξίδι στην Αντίς Αμπάμπα, από το 1980 ως το 2022, και θα κρατούσε κάμποσες μέρες ώστε να επισκεφτούμε το βουνό Εντότο, το μουσείο Κόκκινου Τρόμου, τις γειτονιές των απλών ανθρώπων, τα ανάκτορα του αυτοκράτορα, τις εκκλησίες που συντηρείται η ελπίδα, τα σχολεία που τα παιδιά πάνε με τις στολές τους για να γνωρίσουν τον κόσμο, για να γυρίσουμε και μερικά μέρη εκτός πρωτεύουσας.
Ποια είναι η γνώμη σας για τη σύγχρονη βιβλιοπαραγωγή στη χώρα μας σε σχέση με την λογοτεχνία; Έχετε αγαπημένους Έλληνες συγγραφείς;
Σ.Ρ.: Η βιβλιοπαραγωγή στη χώρα μας είναι πολύ μεγάλη. Ίσως δυσανάλογη με το αναγνωστικό κοινό. Έχω ασχοληθεί και με την αξιολόγηση κειμένων για εκδοτική εταιρεία. Με εξέπληξαν πολύ θετικά ορισμένοι πρωτοεμφανιζόμενοι Έλληνες συγγραφείς! Μου αρέσουν βιβλία που έχω διαβάσει από τον Μίνω Ευσταθιάδη, την Πασχαλία Τραυλού, τον Αύγουστο Κορτώ, την Αργυρώ Μαργαρίτη.
Η Στεφανία Ρουλάκη, σε μια μικρή συνέντευξη μεγάλων βιβλιοταξιδιών, μίλησε για –και με αφορμή– το μυθιστόρημά της Μοτούμα που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κομνηνός. Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε:
Ο Μοτούμα, το μικρότερο από τα επτά παιδιά μιας φτωχής οικογένειας, ζει στην Αιθιοπία μετά την πτώση της χούντας. Μισεί το όνομά του, που σημαίνει «κυβερνήτης», γιατί οι άλλοι τον κοροϊδεύουν. Όταν οι γονείς του πεθαίνουν, εκείνος –παιδί ακόμη– μένει με τα αδέλφια του και προσπαθεί, μαζί με αυτά, να επιβιώσει με τη λιγοστή βοήθεια της εκκλησίας και των γειτόνων. Μόνα του όπλα η διάθεσή του για μάθηση και η πίστη του. Μεγαλώνοντας, η αγάπη του για μία γυναίκα θα του δώσει τη στήριξη να περάσει από την εσωτερική σύγκρουση, στη δύναμη να γίνει ο κυβερνήτης του εαυτού του και της ζωής του.
Διαβάζοντας το μυθιστόρημα σκέφτομαι πόσο λίγες είναι οι φορές που έχουμε την ευκαιρία να συναντήσουμε μυθοπλασία από Έλληνα συγγραφέα που να σχετίζεται με μια τόσο μακρινή –κατά τον δυτικό τρόπο ζωής– χώρα, τόσο ξένη για εμάς εξού και απρόσμενη.
Ο αγώνας επιβίωσης αυτών των παιδιών –των πρωταγωνιστών της ιστορίας– και οι κακουχίες τους είναι οπωσδήποτε συγκινητικά στοιχεία και εντόνως φορτισμένα. Ο Μοτούμα δεν εξαιρείται αυτών των στερήσεων και όλα τα άλλα στοιχεία της ζωής του –η απώλεια των γονιών του, μεταξύ άλλων– δεν του προσφέρουν κανένα εχέγγυο, ούτε κάποιο δεκανίκι. Άραγε, πόσες πιθανότητες έχει ο Μοτούμα να βγει νικητής όταν αντιμετωπίζει αυτές τις αντιξοότητες και τέτοιες προκλήσεις;
Η Στεφανία Ρουλάκη μάς εισάγει μέσα σ' αυτή την κοινωνία, τον τόπο και τη συνθήκη και μας ξεναγεί, με τον τρόπο της, στην Αιθιοπία των δεκατριών μηνών [αυτό για να το καταλάβετε πρέπει να διαβάσετε το βιβλίο] με όλο το ηθοπλαστικό υπόβαθρο, την ηθογραφία, εθιμοτυπία, κουλτούρα... ακόμα και οι παροιμίες της ή ο εθνικός της ύμνος... μια ολόκληρη χώρα βρίσκεται ανάμεσα στις σελίδες να την ανακαλύψουμε καθώς γνωρίζουμε την ιστορία του ήρωά της.
Βγήκα κερδισμένη διαβάζοντας, τόσο σε επίπεδο γνώσεων όσο και σε συναίσθημα.
