Ως κοινωνικό ψυχόδραμα θα χαρακτήριζα το θεατρικό έργο του Ιωάννη Γαβρά Η απαγωγή που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Πρόκειται για την ιστορία ενός πολύ νέου άντρα, του Δημήτρη, ο οποίος αγωνίζεται ανάμεσα σε στερεότυπα, κοινωνικές συμβάσεις, προκαταλήψεις, κοινωνικά μοτίβα, ταμπού και στενομυαλιά προκειμένου να ζήσει τη ζωή που επέλεξε, να βρει απάγκιο, να ξεφύγει από τα αδιέξοδα που στήνονται μπροστά του και να προχωρήσει απελευθερωμένος από στεγανά και άστοχες προκλήσεις.
Αν και πολυπρόσωπο, το έργο εστιάζει ξεκάθαρα πάνω στον βασικό ήρωα και περιστρέφεται γύρω από εκείνον. Οτιδήποτε συμβαίνει στις σύντομες σκηνές του –που λειτουργούν ως αποσπασματικές εικόνες ή ψηφίδες που όλες μαζί ολοκληρώνουν την εικόνα– αφορά τον Δημήτρη, σχετίζεται με εκείνον και προσφέρει το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να «επιβιώσει». Αξίζει να σημειώσουμε δε πως καθένα από αυτά τα πρόσωπα συμβολίζει και κάτι – αν θέλουμε να εμβαθύνουμε αναλύοντας το κείμενο.
Ο συγγραφέας, έχοντας εμπρός του όλο το ψυχολογικό πεδίο που αφορά τον ήρωά του, προσφέρει τις πιο αντιπροσωπευτικές στιγμές της συνθήκης, όσες χαρακτηρίζονται καίριας σημασίας, κι έτσι, χωρίς πολλά πολλά, προσφέρει όλες τις πτυχές και κάθε συναισθηματική απόχρωση. Μάλιστα, δεν εντοπίζουμε επιτηδευμένα ή υπονοούμενα, ο λόγος είναι άμεσος και ευθύς, οπότε η εμπειρία είναι εξίσου άμεση.
Σε όλη την έκταση φωτίζονται δύο πράγματα: το πώς βιώνει αυτό το αγόρι όσα του συμβαίνουν και πώς μια ολόκληρη κοινωνία, που περιέχει την οικογένεια, τον περίγυρο αλλά και ειδικούς επιστήμονες, επεμβαίνει στον άνθρωπο, όχι μόνο στις επιλογές του αλλά σε ολόκληρη τη φύση του, σε κάθε του βήμα, κλήση, άποψη, απόφαση, επιλογή...
Σου δείχνει με έναν εύγλωττο τρόπο πώς οι κοινωνικοί θεσμοί ακολουθούν πιστά τα μοτίβα τους, τα άγραφα καταστατικά τους και πώς καίριες, κομβικές αποφάσεις που σε αφορούν παίρνονται από άλλους για λογαριασμό σου. Είναι για το καλό σου, του λένε, όμως ποιο είναι το πραγματικό του καλό; Και ιδού το μέγα ερώτημα: πώς ξεφεύγει κανείς από μια τέτοια «δαγκάνα»; Ποιο το τίμημα;
Το κοινωνικό και αισθηματικό δράμα ξετυλίγεται σελίδα τη σελίδα με τον αναγνώστη (ή τον θεατή) να θυμώνει μοιραία μπροστά στις διαπιστώσεις ενώ αξίζει να σημειωθεί πως παρατηρούμε και τις δύο αυτές μεριές (τον ίδιο και τους άλλους εν τω συνόλω) να μπλοφάρουν για να περάσει το δικό τους, υποπέφτοντας σε υποκρισίες και σωρούς ψεμάτων. Ψυχολογικός εκβιασμός στο όνομα του «καλού» και της αγάπης και προδοσία είναι οι δύο μεγάλες προκλήσεις για τον Δημήτρη της ιστορίας μας ενώ ακόμα και ο ψυχολόγος, δηλαδή η επιστήμη, εκπροσωπεί και ακολουθεί το ίδιο μοντέλο εξυπηρετώντας τελικά το ίδιο μοντέλο, τις ίδιες παγιωμένες αντιλήψεις.
Δύο ακόμα σημεία χρίζουν προσοχής στο έργο, με το πρώτο από αυτά να αφορά τη δραματική τέχνη και το πώς το θέατρο ξεπλένει απωθημένα, αγκάθια και πληγές θεραπεύοντάς τα και το δεύτερο, στο επίμετρο, όπου συναντάμε κάτι ενδιαφέρον για την διττότητα του τίτλου που δεν είναι κυριολεκτικός αλλά μεταφορικός και αλληγορικός.
Πρόκειται για μια ιστορία ακύρωσης (εαυτού) αλλά και μία ιστορία αναγέννησης, τελικά, μέσα από πόνο, όπως όλες οι γέννες/γεννήσεις η οποία, εκ παραλλήλου, υψώνει την λεγόμενη υποκριτική τέχνη προσφέροντας τη δική της συμβολή στη ζωή μας.
