Ο τίτλος του βιβλίου είναι μια φράση χιλιοειπωμένη, μια φράση η οποία πολλές φορές κρύβει μέσα της τη συγχώρεση και έχει τη δύναμη να μας απελευθερώσει από τα δεσμά της, έτσι ώστε να προχωρήσουμε μπροστά. Δεν είναι λίγες όμως οι φορές όπου τα περασμένα, δεν κατατάσσονται στα ξεχασμένα. Περασμένα μεν μα ικανά να σε βασανίζουν, να σε αποδιοργανώνουν, να σε ταλαιπωρούν και να σε κρατούν δέσμιο σε ένα παρελθόν τοξικό και μνησίκακο.
Αφήνοντας τα περασμένα να ξεχαστούν, ξεφορτώνεσαι βαρίδια, αποδυναμώνεις την ισχύ τους και ανάλαφρος οδεύεις στο μέλλον, ατενίζοντας όλα όσα άφησες να περάσουν στη λήθη με μελαγχολία, θυμό μα και σθένος.
Οι ήρωες του βιβλίου αναμοχλεύονται με περασμένα ξεχασμένα και καθένας τους τοποθετεί τη δική του σφραγίδα στη φράση. Κάποιοι ξεχνούν, άλλοι όχι. Κάποιοι αναμοχλεύουν το παρελθόν και άλλοι αγκιστρωμένοι μέσα του προσπαθούν να επιβιώσουν. Πολλά κυοφορεί η σημερινή ιστορία, καμωμένη με την πένα της Λιάνας Τσιρίδου, μια πένα αιχμηρή, ευαίσθητη, γλαφυρή και πολυεπίπεδη.
Μη τα ψάχνεις, Ιφιγένεια, όλες έτσι επιβιώνουμε, με κλειστά μάτια, κλειστό στόμα, οι κανόνες είναι των ανδρών, η σιωπή είναι η άμυνά μας.
Η Ιφιγένεια, έχει φύγει από το σπίτι της πολλά χρόνια τώρα. Μέσα στην ανοιχτή αγκαλιά της θείας Έλσας και του θείου Γιώργου βρίσκει απάνεμο λιμάνι και προσπαθεί να σβήσει τον πόνο που της προκάλεσε αυτή η άνευ λόγου απομάκρυνση από την οικογενειακή της εστία. Πλέον είναι πολιτικός μηχανικός και έχει τρέλα με τη μουσική. Γεννήθηκε από την ένωση μιας άβουλης, διστακτικής και υποταγμένης μάνας και από έναν αυταρχικό, φιλόδοξο και αποφασιστικό πατέρα. Η πρωταγωνίστριά μας, μια γυναίκα με κόκκινα μαλλιά και πράσινα μάτια, είναι ανασφαλής, παρορμητική, αφελής μα και ευθύς. Έφυγε από το σπίτι της στα 12 για να πάει σε ένα καλό ιδιωτικό σχολείο στην Αθήνα και σε ένα καλό ωδείο. Λαχταρούσε τη μητρική επαφή, μα εκείνη ήταν απούσα πλην μιας τηλεφωνικής επικοινωνίας κάθε Κυριακή απόγευμα, ξέχειλης καμουφλαρισμένα λόγια τα οποία ακολουθούσαν βουβά κλάματα. Στον αντίποδα ο δικηγόρος πατέρας, ένα ισχυρό πολιτικό πρόσωπο που ποτέ δεν έβρισκε χρόνο να επισκεφτεί την κόρη του στην Αθήνα και που ακόμα τώρα νιώθει τη βαριά σκιά του πάνω στις ισχνές της πλάτες.
Μια προτομή, ανοίγει τον ασκό του Αιόλου. Λάσπη αρχίζει να λερώνει τον νεκρό Μικέ Μιχαλαρέα και η οικογένεια ενώνεται για να αντικρούσει τις κατηγορίες. Η Ιφιγένεια αποφασίζει να γυρίσει στα πάτρια εδάφη και να τον υπερασπιστεί.
Πόσα όμως έχουν συμβεί ενόσω εκείνη έλειπε; Πόσο απέχει το πολιτικό πρόσωπο όπου επί σειρά ετών βρίσκεται σε υψηλές θέσεις από τον πατέρα που η ίδια θυμάται; Ποιος από την οικογένεια τάσσεται στο πλευρό της και ποιος θα σταθεί απέναντι;
Καθαρίζουν τα ερωτηματικά όταν τα λες φωναχτά.
Στην αυλαία μας υποδέχεται η ανοιχτή και φιλόξενη αγκαλιά καλωσορίσματος της Ευτυχίας, τα φιλιά στον αέρα από τα αδέρφια της Ιφιγένειας, οι μετά θανάτου ύβρεις και συκοφαντίες που προκαλούν οργή και θυμό, μια αναδρομή στο πατρικό παρελθόν μέσα από το άβατο του γραφείου του Μικέ, ένα κλαδί καρυδιάς και ο ρυθμικός του χτύπος στο παράθυρο αλλά και η τυχαία συνάντηση με τον γοητευτικό αρχιτέκτονα Λεοντίδη, πρωτεργάτη του αντίπαλου στρατοπέδου.
Οι εναλλαγές σκηνικού είναι πολλές, από το παρελθόν στο παρόν και ξανά πίσω, είναι καλοδεχούμενες από τον αναγνώστη μιας και σε αυτές τις αναδρομές συλλέγει κομμάτια από το πολυσχιδές παζλ της ιστορίας με σκοπό να σκιαγραφήσει χαρακτήρες, να αντλήσει πληροφορίες οι οποίες κρύβονται στον χρόνο και να ανακαλύψει την πολυπόθητη αλήθεια μιας και όπως εύκολα αντιλαμβάνεται είναι μαγαρισμένη και νοθευμένη από πολλές πλευρές.
Τα στόματα όλων είναι ερμητικά κλειστά. Κανείς δεν θέλει να αναμετρηθεί με μυστικά αθέατα, κανείς δεν θέλει να ξεβολευτεί, κανείς δεν θέλει να ταράξει την ηρεμία που πλέον επικρατεί. Μόνη ηχηρή φωνή, εκείνη της Ερατώς. Μιας γυναίκας που λάτρεψα και συμπόνεσα από την πρώτη στιγμή. Μια γηραιά γυναίκα με μυαλό ξέχειλο ταραχή, το οποίο ταξιδεύει μια στο παρελθόν και μια στο τώρα, μια γυναίκα όπου μια της λέξη αρκεί για να αλλάξει άρδην η ρότα της Ιφιγένειας, μια γυναίκα που μέσα της ασφυκτιούν αλήθειες, αποκαλύψεις καμουφλαρισμένες με ασυναρτησίες, μια γυναίκα που αναζητά τη λήθη του μυαλού μα και τη νηνεμία της ψυχής της.
Ο πνιγμός όχι από καραμέλα αλλά από κάτι άλλο μεγαλύτερης αξίας, οι τυχαίες ή και όχι συναντήσεις με έναν γοητευτικό και δυναμικό άνδρα, οι λιτές φράσεις πλάι σε έναν πληθωρικό και διάχυτο ερωτισμό, ένα κουτί σοκολατάκια με γεύση πεπαλαιωμένης αγάπης, τα ταραγμένα όνειρα ξέχειλα ορμήνιες, ένα έντονο μακιγιάζ για τις ανάγκες ενός σχεδίου αλλά και το ραντεβού σε σούπερ μάρκετ πυροδοτούν την αγωνία, τριβελίζουν την περιέργεια για τη συνέχεια και προσφέρουν απλόχερα αδημονία.
Η Ιφιγένεια βαβίζει σε άγνωστα μονοπάτια. Όχι, βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί. Όχι, η σωστότερη έκφραση είναι πως η Ιφιγένεια χάνεται σε έναν λαβύρινθο απελπισίας, έρωτα, και σαθρών αποκαλύψεων. Συναντά πρόσωπα τα οποία νιώθουν να απειλούνται. Γεννιούνται μέσα της πολλά αναπάντητα ερωτηματικά, βγαίνουν στο φως γεγονότα με αρνητικό πρόσημο, βολεμένα γρανάζια ενός καλοκουρδισμένου συστήματος και αβίαστα φανερώνεται μπρος στα μάτια της η ζωή της, μια ζωή ανούσια, μαραμένη, διανθισμένη με συμβιβασμούς και με τον έρωτα να παίρνει συνεχώς απουσίες.
Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Λιάνας Τσιρίδου, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:
Μη φορτώνεσαι την ευθύνη, δεν μπορείς να αλλάξεις ούτε όσα έγιναν ούτε όσα δεν έγιναν...
Τι κάνεις όταν φτάσεις κοντά στην αλήθεια η οποία μοιάζει με πυρακτωμένο σίδερο; Την πιάνεις με γυμνά χέρια ή της γυρνάς την πλάτη; Αποδέχεσαι τις απαντήσεις που λαμβάνεις στα ερωτήματα που χρόνια τριβελίζουν την ψυχή σου; Ρισκάρεις να κινδυνεύσεις και να φτάσεις στην άκρη του νήματος όποια κι αν είναι αυτή, ότι κι αν σου επιφυλάσσει;
Δύσκολα ερωτηματικά καλείται να απαντήσει η Ιφιγένεια μα και ο αναγνώστης. Πλάι σε ένα ανδρικό μαντήλι με έναν κόμπο δεμένο, πλάι σε αυταπάτες οι οποίες γκρεμίζονται σαν πύργος από τραπουλόχαρτα, πλάι σε απορρίψεις που καίνε μέσα της από την παιδική και τρυφερή της ηλικία, πλάι σε έναν βούρκο ωραιοποιημένο και καλυμμένο με ροδοπέταλα, η Ιφιγένεια απαντά σθεναρά, παίρνει θέση, κλείνει ανοιχτές πληγές, θάβει μέσα της παρελθοντικά κατάλοιπα και ατενίζει το μέλλον.
Αρκεί μια φουρτούνα για να σε κάνει να δεις με άλλο μάτι τη ζωή. Αρκεί μια ιστορία να σε νουθετήσει, να σε παραδειγματίσει, να σε επαγρυπνήσει αν πραγματικά το επιθυμείς και η Ιφιγένεια το επιθυμούσε. Άφησε τη ζωή να την παρασύρει, άφησε έναν αέρα ανανέωσης να απομακρύνει το παρελθόν της και άπλωσε το χέρι στο άγνωστο και ελπιδοφόρο νήμα, δίνοντάς του το έναυσμα να αρχίσει να πλέκει ένα νέο κουκούλι απαλλαγμένο από όλα όσα τη βασάνιζαν.
Δεν θα πω περισσότερα. Το βιβλίο διαβάζεται γρήγορα, έχει ροή και λογοτεχνικό ύφος, προσφέρει προβληματισμούς και ήρωες ικανούς να σε ταξιδέψουν από ένα φουρτουνιασμένο πέλαγος, στη νηνεμία ενός απάνεμου λιμανιού.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιβίσκος.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:
Σε μια μικρή πόλη της ελληνικής επαρχίας, μέσα σε κλίμα βαθιάς διαφθοράς και πολιτικής σήψης, μια προτομή γίνεται η αφορμή. Ο θάνατος ενός ισχυρού πολιτικού ξανανοίγει παλιές πληγές. Η πόλη διχάζεται, οι φήμες φουντώνουν και η μνήμη μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης. Σκιές από την Κατοχή και τον Εμφύλιο επιστρέφουν και δηλητηριάζουν το σήμερα. Ανάμεσα σε οικογενειακές σιωπές, μισές αλήθειες και θαμμένα μυστικά, μια γυναίκα επιστρέφει στον τόπο καταγωγής της για να υπερασπιστεί το όνομα του πατέρα της και καταλήγει να αμφισβητεί τα πάντα. Εκεί όπου τα στρατόπεδα συγκρούονται, γεννιέται ένας απαγορευμένος έρωτας. Και η αλήθεια αποδεικνύεται πιο επικίνδυνη απ' όσο αντέχεται.Ένα μυθιστόρημα για τη μνήμη, την εξουσία και το τίμημα της αλήθειας. Για όσα κληρονομούμε χωρίς να τα επιλέξουμε· και για το θάρρος να αμφισβητήσουμε όσα μας όρισαν.
Η Λιάνα Τσιρίδου γεννήθηκε στις Σάπες Ροδόπης το 1958. Μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, όπου και σπούδασε αγγλική φιλολογία στο ΑΠΘ. Από το 1989 ζει στην Κέρκυρα όπου και εργάστηκε ως καθηγήτρια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
