Γράφω γύρω από ένα θέμα με όλους τους διαφορετικούς τρόπους προσκυνήματος. Ο έρωτας είναι ο θεός μου και η αγάπη η ιέρειά του, αναζητώ τη δεύτερη για να κρατήσω αιώνια ζωντανό το παιδί που δίχως να σκανδαλίζεται, αλλά προκαλώντας τους σοβαροφανείς, ηθικοπρεπείς και υποκριτές, συμπεριφέρεται με γνώμονα αυτή την διαρκή ερωτική επιθυμία προς εκπλήρωση δια της αγαπημένης. Τίποτα δεν είναι μάταιο κι όλα είναι μια αδιάληπτη αναζήτηση δίχως τέλος, ακόμα και η αρχή είναι μια ψευδαίσθηση, κατά βάθος όλο αυτό το ερωτικό ζήτημα αφορά τον καθένα πριν γεννηθεί, είναι η ενοποιητική δύναμη του κόσμου αυτή η ανυπέρβλητη έλξη, είναι η γενεσιουργός αιτία, δεν έχει τίποτα το υπερφυσικό, αλλά ισχύει ως μια τόσο πρόδηλη αντικειμενικότητα ώστε τα πρόσωπα σαν να βρίσκονται διαρκώς σε μια λανθάνουσα ελκτική κατάσταση και το ορμονικό σύστημα υπό συνεχή λειτουργία επί της ουσίας επιδιώκει αυτή την ακατάληπτη ένωση, το ασυνείδητό μας φέρει την γόνιμη ροπή προς αυτό και η κοινωνικότητά μας καθορίζεται από την εκπλήρωσή του. Οι ανέραστοι αυτού του κόσμου έχουν την αυτοκατάρα της αυτολογοκρισίας των ορμονικών τους εκκρίσεων, αυτοϋπονομεύονται, αυτοκαταδικάζονται και τείνουν στην αμετροέπεια της βίαιης ισχύος. Πίσω από όλα τα δεινά της ανθρωπότητας: πόλεμοι, εκμεταλλεύσεις, αδικίες, γενοκτονίες, καταστροφές του περιβάλλοντος, ας αναζητήσουμε εκείνους που εξωθούν σιωπηρά κι αποφασιστικά ως μια κρίσιμη μειονότητα στον ρόλο του καθορισμού της μοιρολατρικής και αποτρόπαιας καταδίκης και θα διαπιστώσουμε πως κύριο χαρακτηριστικό τους είναι το μπλοκάρισμα του ερωτικού στοιχείου. Υπαίτιοι, όχι ως άμεσοι εκτελεστές του κάθε νοσηρού εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας αλλά ως ηθικοί αυτουργοί δια της σιωπηρής τους συγκατάβασης, είναι αυτοί που συνειδητά απορρίπτουν τον άνθρωπο ή εκείνον που η ακαταμάχητη έλξη τους υποδεικνύει, αντιτάσσονται στον φυσικό ρου της σύστασής τους, όχι μόνο της βιολογικής αλλά της ψυχοκοινωνιοπολιτισμικής. Η ακτινοβολία μας εκπέμπει όλα εκείνα τα μηνύματα, είτε είναι οπτικά, ακουστικά, όσφρησης είτε χειρονομίες, εκφράσεις και βλέμματα, επιδιώκοντας την σύνθεση και αυτοαναίρεσή της σε μια δυναμική διαδοχικών σωματικών συνδημιουργιών και μεταμορφώσεων. Η σημερινή αποθέωση του πορνοσέξ είναι η κοινωνική φρεναπάτη του σύγχρονου κόσμου και η εσκεμμένη σύγχυση μεταξύ έρωτα και αγοραία σεξουαλική ικανοποίηση· στοχεύει ακριβώς από τις ελίτ στην περιστολή κι έλεγχο της ερωτικής δημιουργικότητας και την περιχαράκωση της ελευθερίας του σώματος στο πλαίσιο των εκχρηματισμένων εμπορευματοποιημένων υπηρεσιών. Ο σημερινός καπιταλισμός είναι ο πιο χυδαίος, πιο υποκριτικός από τον πουριτανικό που προκάλεσε τα τσουνάμια της εκμετάλλευσης, την αποικιοκρατία και την ιμπεριαλιστική λαίλαπα με αναπόφευκτο αποτέλεσμα δύο παγκόσμιους πολέμους. Οι ρατσιστές του Άξονα και των συμμάχων τους είχαν τουλάχιστον σαν ιερό την υψηλή αισθητική και την ανώτερη κουλτούρα ενός ένδοξου παρελθόντος της ανθρωπότητας· οι σημερινοί δεν έχουν τίποτα παρά μόνο την αξία του πλούτου και τη διαστροφή των μεταστροφών του σε πολιτική ισχύ για την υποβάθμιση του ίδιου του ανθρώπου σε αντικείμενο συναλλαγής και ανάλωσης. Η ψευδαίσθηση της υπεροπλίας της τεχνητής νοημοσύνης σε συνδυασμό με την εκτόξευση του βαθμού αναλλωσιμότητας του ανθρώπινου δυναμικού είναι η ταφόπλακα των σημερινών ελίτ στην ιστορία τους και την ανθρωπότητα. Η εμμονή τους να ακινητοποιήσουν το ανθρώπινο γένος στα μέτρα και σταθμά μιας κατασκευασμένης ευφυΐας υπό τη γοητεία της ψευδαισθήσεως περί της παγίωσης ενός νέου συστήματος αρίστων στο πλαίσιο της καπιταλιστικής επιχειρηματικότητας, καταργεί όλους τους αξιακούς κανόνες κάθε αριστοκρατίας ακόμα και της πιο αιμοσταγούς. Η επικράτηση των αστών στον 19ο αιώνα πρόσφερε τη δυνατότητα στους ίδιους να αγοράζουν τίτλους, να υποδύονται τους αριστοκράτες και να αναπτύξουν μια νέα κουλτούρα ως λίφτινγκ της παλαιάς υποτιθέμενης υψηλής πολιτισμικής δημιουργίας και μέσα σε διακόσια χρόνια απαξίωσαν τα πάντα στην αρχή της προσφοράς και ζήτησης των προϊόντων. Πια, τα σημερινά εμπορεύματα είναι τα συναισθήματα, το σώμα, οι απολαύσεις του, οι ευαισθησίες του, η εκφραστικότητά του, η αισθητική του. Κι όμως, όλα αυτά έχουν να κάνουν με το ασυνείδητο, την εσωτερική απειροσύνη του ανθρώπινου οντός και την ενεργοποίηση του προκύπτει δια της ερωτικής έλξης, δηλαδή την ελευθερία της αυτοεκπλήρωσης μέσω της ένωσης με τον ποθούμενο άλλο ώστε να γεννηθεί ο νέος άνθρωπος. Κι ο πόθος δεν ανταλλάζεται παρά μόνο πληρούται, ολοκληρώνεται.
Θέλει κότσια για να είσαι καλλιτέχνης, λογοτέχνης κι ενώ αυτοί οι δύο όροι είναι παρεμφερείς δεν είναι ταυτόσημοι. Έχουν ανεπαίσθητες αλλά ουσιαστικές διαφορές. Τα έργα του πρώτου απαιτούν με την πρώτη μορφοποίησή τους ένα κοινό, μικρό, μεγάλο, καλλιεργημένο ή μη, σχετικό ή άσχετο με το αντικείμενο, δεν έχει σημασία, αυτό που απαιτείται είναι η πρώτη αυθόρμητη αντίδραση του θεατή, δίχως πολλά πολλά κόλπα, περιστροφές και αναλύσεις. Μια γκριμάτσα, χειρονομία, επιφώνημα, ιδιαίτερη σιωπή και μια ανεπαίσθητη αντίδραση των μυών, των βλεφάρων, τικ, τακ, των δακτύλων, της ραχοκοκαλιάς σφίξιμο, των ώμων η στιγμιαία στάση. Βασική προϋπόθεση είναι, λοιπόν, η έκθεση του δημιουργήματος, η παρουσίαση του εκθέματος. Στη λογοτεχνία τα πράγματα είναι αλλιώς, η γλώσσα είναι ένα σχετικά νέο εργαλείο αισθητικής έκφρασης με πολλά περίπλοκα συστήματα και μηχανισμούς κωδικοποίησης και αποκωδικοποίησης. Το κυριότερο, ο παραγωγός των κειμένων μπορεί να τα φυλάει για χρόνια, να μην τα δείχνει σε κανένα ή να εμφανίζει μονάχα αποσπάσματά τους. Άλλωστε, ενώ το καλλιτέχνημα αμέσως και αυτοδικαίως χρίζεται ως τέτοιο με την πρώτη εμφάνιση, ασχέτως ποιότητας λαμβάνει μια ταμπέλα, ο λογοτέχνης ως τεχνίτης της γλωσσικής έκφρασης δεν είναι ως τέτοιος αυτόματα αποδεκτός. Στην ελεύθερη ποίηση, παραδείγματος χάριν, κάτι αντί για πεζοποίημα χαρακτηρίζεται συχνά και για μεγάλο χρονικό διάστημα ως φλυαρία ή ανοστιά –ένα βαρβάτο παράδειγμα– ενώ μια κολλημένη μπανάνα σ' έναν καμβά αναγνωρίστηκε ως αριστούργημα και πανάκριβο σε σημείο να πωληθεί κάμποσα εκατομμύρια με κατάληξη ένα happening για την κατανάλωση του φρούτου από τον συλλέκτη και την αντικατάστασή του με ένα νέο του ίδιου είδους. Αν ένας συγγραφέας έγραφε μπανάνα στον καμβά ο ίδιος αγοραστής θα τον είχε χεσμένο και στην καλύτερη, αν το μάθαινε, θα τον αποκαλούσε φαντασιόπληκτο. Σε τι διαφέρει η κίνηση του κολλήματος ενός φρούτου σε ένα τελάρο από το να γραφτεί η όλη διαδικασία με μία φράση; Μα σε τίποτα.
Copyright © Γιάννης Σμίχελης All rights reserved, 2026
Πρώτη δημοσίευση
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Η συλλογή Δεύτερη φωνή II που περιέχει τα βιβλία Δηλήδονες του Γιάννη Σμίχελη και Λαγνογκριζοβυθίσεις της Νεφέλης Σμίχελη, που δημοσιεύθηκαν τμηματικά από τις 4 Μαρτίου 2026, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις koukidaki. ISBN: 978-618-88274-0-0
Ξεκινήστε από την αρχή. Συνεχίστε στο επόμενο στις 8 Οκτωβρίου.
