Από πού κι ως πού Βαρυμπόμπη και Κακοσάλεσι;

Από πού κι ως πού Βαρυμπόμπη;

Στην περιοχή ζούσε ένας μάγειρας που τον έλεγαν Μπομπ.

Και έφτιαχνε ο άτιμος, ένα ιμάμ μπαϊλντί… μούρλια!

Καμιά φορά όμως έριχνε κανένα καρύκευμα παραπάνω και τότε οι πελάτες διαμαρτυρόντουσαν:

— Το έκανες πολύ βαρύ Μπομπ το ιμάμ!

Ήταν κι ο ίδιος λίγο παχουλούτσικος, βαρύ το ιμάμ, βαρύς κι ο Μπομπ αλλά όλοι έτρεχαν να φάνε από τα χεράκια του Βαρυ-Μπομπ στην Βαρυμπόμπη…

ΟΚ, αυτή είναι η εκδοχή του Από πού κι ως πού; αλλά κι η επίσημη εκδοχή δεν απέχει και πολύ:

Varibob στα σλάβικα είναι κύριο όνομα που ετυμολογικά προέρχεται από το варя (= βράζω) και боб (= φασόλια).

Ο κύριος Varibob, λοιπόν, σε επίσημη μετάφραση είναι ο μάγειρας φασολιών. Οι φίλοι τον φωνάζουν και Βραζοφασόλη.

Κάποιος Βαριμπόμπ είναι πιθανώς ο επώνυμος ήρωας αυτής της πανέμορφης και κατάφυτης περιοχής της Αττικής που παραλίγο να ονομαστεί Βραζοφασολιά.

Φανταστείτε τι χαλάστρα θα έκανε στις τόσες ταβέρνες που έχουν γίνει ονομαστές για τα κοψίδια τους!

Από πού κι ως πού Κακοσάλεσι;

Στο σπίτ' στο Κακοσάλεσ' δε ματαξαναγυρνώ

Στάνες και βουβάλες να γίνουν όλα ρημαδιό

Το μακρινό 1986, ο Γιάννης Μηλιώκας διαλαλούσε ότι δεν ξαναβόσκει άλλες βουβάλες στο Κακοσάλεσι. Πού είναι όμως αυτό το Κακοσάλεσι;

50 χλμ. βόρεια της Αθήνας, στην βορεινή πλευρά της Πάρνηθας, υπάρχει μια καταπράσινη, μακρόστενη κοιλάδα που την διασχίζει ο ποταμός Ασωπός και από την αρχαιότητα ήταν γνωστή με το όνομα Αυλώνας.

Κυκλοφορεί η φήμη ότι οι Ρωμαίοι ονόμασαν την περιοχή Σαλισάτι ή Σάλεσι που σημαίνει πέρασμα αν και δεν προκύπτει από πουθενά κάτι τέτοιο.

Αντιθέτως για τους Αρβανίτες η λέξη Shalës είναι το σαμάρι, το διάσελο και σημαίνει ό,τι και στη γλώσσα μας ο Αυλών, μια στενή δίοδο ανάμεσα σε δυο βουνά.

Η περιοχή του βουνού πάνω από τον οικισμό κατά την επανάσταση υπήρξε ορμητήριο για τους αρματολούς και τους κλέφτες γι' αυτό και οι Τούρκοι που δεν τολμούσαν να περάσουν από εκεί την ονόμαζαν Κακό Σάλεσι -> Κακοσάλεσι.

Επίσημα συνεχίστηκε να ονομάζεται Σάλεσι μέχρι το 1927 οπότε και πήρε την αρχαία του ονομασία Αυλώνας!

Οφείλουμε έναν αγωνιστικό χαιρετισμό σε όλα τα φανταράκια που ξεκίνησαν τη θητεία τους στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΤεΘωρακισμένων Αυλώνα (ΚΕΤΘ).

Με πουλήσαν παραμύθι, θα τα βρω μπαστούνια δήθεν

Παραλίγο να πιστέψω τον κουμπάρο τον ξεφτίλα…

Από πού κι ως πού Μαλακάσα, Μαλακάσι και Μαλακάσης;

Αν γράψεις μ@λ@κ@ς κινδυνεύεις να παρεξηγηθείς, ενώ αν προσθέσεις ένα ακόμα άλφα και σβήσεις τα παπάκια, όλα μια χαρά.

Το λες και γεμίζει το στόμα σου: Μαλακάσα.

Αν θες, προσθέτεις την κατάληξη -ης και αμέσως γίνεσαι λάτρης της ποίησης και του λυρισμού.

Μιλτιάδης Μαλακάσης, ο σημαντικός Μεσολογγίτης ποιητής μας.

Μαλακάσης (με την καλή την έννοια) πρέπει να ήταν και αυτός που ίδρυσε τον ημιορεινό οικισμό της Μαλακάσας στα βόρεια της Αττικής που το γνωρίζουμε πολύ καλά επειδή με το πρώτο χιόνι κλείνει η εθνική οδός.

Για την ακρίβεια, Malakasi τον έλεγαν τον άνθρωπο και άνηκε στην μεγάλη αρβανίτικη οικογένεια των Μαλακασαίων οι οποίοι προφανώς ήταν ορεινοί τύποι.

Άλλωστε Mali στα αλβανικά είναι το βουνό και ως τοπωνύμιο θα το βρείτε και στην Μαλεσίνα (Male si = σαν βουνό –κι εδώ κλείνει η εθνική από χιόνια. Τυχαίο; Δεν νομίζω!) και στο όρος Μαλιμάδι Καστοριάς (mal i madh = μεγάλο βουνό) και φυσικά στην Μαλακάστρα (κάστρο στο βουνό) της Αλβανίας.

Αντιθέτως δεν θα πρέπει να συγχέεται με το Μαλακάσι Τρικάλων που παρότι κι αυτό ορεινό χωριό έχει βλάχικες ρίζες, mala εδώ σημαίνει πολύ και kašu σημαίνει τυρί.

Μαλακάσι = αφθονία τυριών!

Γαντζωνόμαστε από αυτό το τελευταίο, kašu - τυρί, και ξεσκεπάζουμε περήφανα μία διεθνή δικαίωση των απανταχού Θεσσαλονικιών που γι' αυτούς όλα τα τυριά είναι κασέρια:

Λατινικά το τυρί είναι Caseus -> βλάχικα kašu -> τούρκικα kaşar -> ελληνικά κασέρι! Ε, ναι!

Τυρί = κασέρι και κασέρι = τυρί

Μείνατε Μαλακάσηδες; (με την καλή την έννοια πάντα)

Ο, από το 1904, σιδηροδρομικός σταθμός της Μαλακάσας (μόνον ο σταθμός, όχι η περιοχή) ονομάζεται σταθμός Σφενδάλης και κανείς, μα κανείς (όχι βρείτε μου έναν!) δεν μπορεί να εξηγήσει την ετυμολογία του.

Κάτι μεταξύ σφενδάμου και σκανδάλης... Σκανδάλη από σφένδαμο;

Για όμορφη πεζοπορία/εξερεύνηση/κυριακάτικη χαλαρή βολτούλα κατεβαίνεις εκεί και χάνεσαι μέσα στη μαγεία –εντάξει, και στις χασαποταβέρνες– της Πάρνηθας.

Γιώργος Ζώτος

Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου

Πρώτη δημοσίευση

Η ευθυμογραφική σειρά του Γιώργου Ζώτου Από πού κι ως πού; δημοσιεύτηκε στο koukidaki.gr κάθε Κυριακή από τις 13 Ιουλίου 2025. Ξεκινήστε από την αρχή.

Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε πίνακα Θανάση Λάλα [Εndurance of the heart, metal and plexi glass]