Από πού κι ως πού Κεφαλονιά;

Το όνομα της οφείλεται στον μυθικό Αθηναίο ήρωα (ξερο)Κέφαλο ο οποίος κατέφυγε στο νησί, συμμάχησε με τον βασιλιά Αμφιτρύωνα, το κατέκτησε κι έγινε ο γενάρχης των κατοίκων, που ονομάστηκαν (ξερό)Κεφαλονίτες.

Σήμερα άνετα την κατακτούσαν οι (λαγο)κέφαλοι.

Μια άλλη ερμηνεία αναφέρει ότι κεφαλή είναι το ακρωτήρι περιγράφοντας τα πολλά και επιβλητικά ακρωτήρια που σχηματίζονται στις ακτές. (Μα κι άλλη κεφαλή πια; Κι άλλη; Κεφαλή κι άλλη; Κεφαλληνιά => Κεφαλλονιά => Κεφαλονιά)

Από πού κι ως πού Κάρπαθος;

Σήμερα έχουμε έναν συρφετό από αποκαλύψεις, Ξαπλώστε αναπαυτικά στην πολυθρόνα σας και απολαύστε μας.

Από πού κι ως πού Καπάθια, Καρπασία και Κάρπαθος (αλλά και καρπός, καρπάτσιο, carpe diem, harvest);

Καταρχάς, να τα ξεχωρίσουμε.

Τα Καρπάθια είναι μια μεγάλη οροσειρά, η Καρπασία είναι μια μεγάλη χερσόνησος και η Κάρπαθος είναι ένα μεγάλο νησί.

Κοινό σημείο το μέγεθος: Μεγάλο!

Ξεκινάμε από την χερσόνησο της Κύπρου που σίγουρα την έχετε εντοπίσει, είναι εκείνη η μυτόγκα που προεξέχει στα ανατολικά και αν και Καρπασία δείχνει «προςΑσία».

Συχνά αποτυπώνεται αιματοβαμμένη επειδή από το 1974 βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή.

Από πού κι ως πού «από πού κι ως πού»;

Σήμερα κλείνουμε έναν χρόνο εδώ στο αγαπημένο κουκκιδάκι.

Κι αφού ευχαριστήσουμε από καρδιάς γι' αυτή τη θερμή φιλοξενία ήρθε η ώρα να δούμε...

Από πού κι ως πού βγήκε η φράση «από πού κι ως πού»;

Ο μεγάλος μας λαογράφος Νικόλαος Πολίτης δημοσίευσε στην εφημερίδα Εστία του 1885 τον ακόλουθο μύθο:

Από πού κι ως πού Σάμος;

Μια νησάρα σας έχω για σήμερα που δεν είναι από τα πρώτα ονόματα γι' αυτό και προς το παρόν παραμένει αυθεντική.

Σαμιώτισσα, Σαμιώτισσα,

πότε θα πας στη Σάμο;

Από πού κι ως πού Σάμος;

Σάμος σημαίνει «υψηλή» ή «ψηλό βουνό», ή «ύψωμα δίπλα στην ακτή» και περιγράφει πολύ καλά τη γεωμορφολογία του νησιού.

Φυσικά υπάρχει πάντα και η μυθολογική εκδοχή κατά την οποία ο κύριος Σάμος, γιος του κύριου Αγκαίου, ήταν ο πρώτος οικιστής του νησιού.

Ας προχωρήσουμε όμως και στα ενδότερα.

Από πού κι ως πού Σπάτα;

Να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα πράγματα πριν πάμε στην ετυμολογία.

Πρώτον, είναι: τα Σπάτα, των Σπάτων και όχι των Σπατών. Αν ήταν των Σπατών θα έπρεπε να είναι και τα Σπατά κι αν κανείς βαριακούει μπαίνουμε σε πολύ επικίνδυνα και δύσοσμα μονοπάτια.

Δεύτερον, οι κάτοικοι ονομάζονται Σπαταναίοι και σε καμία περίπτωση Σπατιάτες.

Και τώρα που τα ξεκαθαρίσαμε αυτά ας μιλήσουμε για τα Σπάτα.

Ιδρυτής τους ήταν ένας πολέμαρχος του 14ου αιώνα ο Ιωάννης Μπούας Σπάτας, όπου shpatë στα αλβανικά σημαίνει σπαθί, άρα σπάτας είναι ο σπαθοφόρος (ή, για τους μυημένους, ο Ρήγας ο σπαθάτος).

Αυτός ο τύπος πέτυχε το κατάλληλο σημείο για να πει το This is Spata, εκεί που βρισκόταν η αρχαία Ερχία (από τον μυθικό ήρωα Έρχιο), πάνω σε έναν λόφο κάτι που, εκτός από αμφιθεατρική πόλη, την κάνει και λειτουργική καθώς εξοικονομείται χώρος για περισσότερη καλλιεργήσιμη γη που έτσι κι αλλιώς είναι πάρα πολύ εύφορη και φουλ σε ελιές και αμπέλια.

Από πού κι ως πού Κύθηρα και Τσιρίγο;

Τα Κύθηρα ποτέ δε θα τα βρούμε,

το χάσαμε το πλοίο της γραμμής

Εδώ που τα λέμε, δεν είναι εύκολο να βρει κανείς τα Κύθηρα.

Ούτε ιστορικά ούτε γεωγραφικά.

Πάμε να κάνουμε ένα ταξίδι στα Κύθηρα.

Βρίσκεται στο σημείο που τέμνεται το Κρητικό, το Ιόνιο και το Αιγαίο πέλαγος· οριακά δεν το διεκδικεί και το Μυρτώο.

Διοικητικά θα μπορούσε να ανήκει στην Πελοπόννησο και τον νομό Λακωνίας όμως άνηκε στην Αργολιδοκορινθία, μετακόμισε στην Στερεά και την Αττικοβοιωτία και σήμερα ανήκει στην περιφέρεια Πειραιά.

Γεωγραφικά υπάγεται στα Επτάνησα παρότι η Κρήτη, οι Κυκλάδες και τα νησιά του Αργοσαρωνικού είναι πολύ πιο κοντά από το κοντινότερο Επτάνησο (την Ζάκυνθο).

Από πού κι ως πού Σαντορίνη;

Αυτό το καλοκαίρι θα ασχοληθούμε αποκλειστικά (καλά δεν παίρνουμε και όρκο) με τα νησιά μας. Πάμε λοιπόν με ένα οδοιπορικό στην νησάρα μας που έρχονται απ' όλα τα μέρη της γης για να την δούνε.

Από που κι ως που Θήρα και Σαντορίνη;

Κάποτε, πριν εκραγεί το ηφαίστειο, ήταν ένα στρογγυλό νησί.

Φυσικό ήταν να το ονομάσουν Στρογγύλη.

Μετά την έκρηξη, άλλαξε σχήμα, παρέμεινε όμως το καλυτερότερο νησί.

Γι' αυτό την είπανε Καλλίστη.

Μετά ήρθε ένας Σπαρτιάτης, ο Θήρας, ο οποίος ήταν και ο πρώτος που αποίκησε στο νησί.

Γι' αυτό την είπαν Θήρα.

Από πού κι ως πού Αιγαίο, Ικάριο, Μυρτώο, Ιόνιο;

Σήμερα πλέουμε σε πελάγη ευτυχίας καθώς θα μιλήσουμε για πελάγη.

Παρακάμπτουμε τα ευκόλως εννοούμενα, Κρητικό, Θρακικό και Λιβυκό (μεγάλοι άνθρωποι είστε, σοβαροί, εκπαιδευμένοι, δεν μπορώ να φανταστώ κάποιον αναγνώστη μου να έχει απορία: Από πού κι ως πού Κρητικό Πέλαγος;) και πάμε στα πιο μπερδεμένα.

Από πού κι ως πού Αιγαίο Πέλαγος;

Στην Αθήνα κάθε χρόνο διοργανώνονταν τα Παναθήναια με συμμετοχή αθλητών από διάφορα μέρη της Ελλάδας.

Κάπως έτσι ήρθε ο Ανδρόγεος από την Κρήτη, γιος του βασιλιά Μίνωα, πήρε μέρος στους αγώνες και κέρδισε!

Μετά από λίγες μέρες, ο Ανδρόγεος βρέθηκε νεκρός. Οι φήμες έλεγαν ότι τον ξεφορτώθηκε ο Αιγέας, βασιλιάς της Αθήνας, κάποιοι όμως υποστήριζαν ότι με αυτόν τον τρόπο βρέθηκε η ευκαιρία να ανάψουν φιτιλιές στη σχέση Αθήνας - Κρήτης.

Από πού κι ως πού Νάξος;

Σήμερα θα τριγυρίσουμε στο Αιγαίο, στις Κυκλάδες πιο συγκεκριμένα και μάλιστα στο μεγαλύτερο νησί.

Από πού κι ως πού Νάξος;

Η Νάξος είναι ξεκάθαρα νησί του Δία. Εκεί πέρασε τα παιδικά του χρόνια όταν έφυγε από την Κρήτη που γεννήθηκε, εκεί ανδρώθηκε, εκεί πάνω στο όρος, που προς τιμήν του ονομάστηκε Ζευς, έμαθε να ρίχνει τους κεραυνούς του, εκεί έκανε τις πρώτες μεταμφιέσεις του ως ταύρος, χρυσή βροχή (ναι, τι;), κούκος (μονός σε πολλά ταμπλό), (γιδο)βοσκός, φίδι (κολοβό) και χίλιες δυο ακόμα μεταμφιέσεις για να πλανεύει τις χιλιάδες ερωμένες του.

— Και τότε γιατί δεν το λένε Δία το νησί, θα ρωτήσετε με το δίκιο σας.

Δία το λέγανε!

Από πού κι ως πού Βυζάντιο, Κωνσταντινούπολη, Ιστανμπούλ;

29 Μαΐου 1453

Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, σήμερα γνωστή παγκοσμίως ως Ιστανμπούλ των 17 εκατομμυρίων ανθρώπων και τουλάχιστον άλλων τόσων γατιών.

Πώς φτάσαμε όμως σε αυτή την τεράστια, πολυπολιτισμική και εν μέρει χαοτική πόλη που εκτείνεται σε δύο ηπείρους;

Από πού κι ως πού Βυζάντιο;

Από τον Βύζαντα Μεγάρων!

Μην αρχίσετε τα οπαδικά καφριλίκια τώρα, ακόμα και η ποδοσφαιρική ομάδα από κάποιον πήρε το όνομά της.

Από ποιον;

Από πού κι ως πού Πιερία, Λιτόχωρο, Κατερίνη

Η βόλτα μας σήμερα μας βγάζει στην Πιερία. Την έχετε ακουστά;

Όχι;

Όχι;

Σοβαρά τώρα;

Από πού κι ως πού Πιερία;

Μάλλον από την αρχαία λέξη πιαρός που σημαίνει παχύς, εύφορος. Εκεί πρωτοκατοίκησαν, πριν ακόμα από τους Μακεδόνες, οι (παχουλούτσικοι;) Πίερες, μια θρακική φυλή που καλλιέργησε και εκμεταλλεύτηκε την εύφορη γη.

Από πού κι ως πού Κιλκίς και Σκρα;

Ταξίδι στην βόρεια Ελλάδα σήμερα, πάμε να δούμε…

Από πού κι ως πού Κιλκίς;

Δύο πρακτικά προβλήματα σχετικά με το Κιλκίς:

1ον είναι άκλιτο. Αν και θεωρητικά υπάρχει ο μητροπολίτης Κιλκισίου, στην ουσία δεν έχουμε γενική, ούτε πληθυντικό, τα Κιλκίσια κ.λπ. Πόσα ακόμα άκλιτα τοπωνύμια γνωρίζετε στην Ελλάδα; (Σπόιλερ: ένα τέτοιο άκλιτο θα βρούμε στον ίδιο νομό, παρακάτω…)

2ον ένας αγγλόφωνος κινδυνεύει να παρεξηγήσει πρόσωπα και καταστάσεις, π.χ. η πρόταση «I am going to kill kiss» βγάζει δολοφονικά ένστικτα ιδίως αν κάποιος είναι οπαδός του γνωστού συγκροτήματος KISS. Στην άλλη άκρη, η φράση «Kill kiss!» ακούγεται σαν σύνθημα σε διαδήλωση Μορμόνων.

Από πού κι ως πού Σπάρτη;

Πριν ξεκινήσουμε τη σημερινή μας ανάρτηση να σας προειδοποιήσουμε ότι για τα ορθογραφικά λάθη δεν φταίει το αγαπημένο σας κουκκιδάκι, που κάνει λαμπρή δουλειά, αλλά ο Λακε-δαίμων του τυπογραφείου.

Συνεχίζουμε…

Ο Λακεδαίμων ήταν βασιλιάς της Σπάρτης και ήταν αυτός που έδωσε το όνομά του στο κράτος των Λακεδαιμονίων.

Δύο οι εκδοχές για το όνομα και οι δύο από τον Ησύχιο (λεξ. LSJ).

1η: Από το λακεδάμα, αλμυρό νερό που χρησιμοποιείται ως πόσιμο από τους Μακεδόνες αγρότες. Όχι, αγαπητέ Ησύχιε, δεν συμφωνούμε, σε λίγο θα μας πεις ότι από το πολύ αλάτι έγινε ΛακεΡδαιμωνία.

Από πού κι ως πού Πρωτομαγιά;

Μέρα Μαγιού μου μίσεψες,

μέρα Μαγιού σε χάνω

έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος στον Επιτάφιο, ποίημα που δημοσιεύτηκε στον Ριζοσπάστη τον Ιούνιο το 1936 ύστερα από τα θλιβερά γεγονότα που συνέβησαν τον Μάιο της ίδιας χρονιάς όταν αστυνόμοι της δικτατορίας του Μεταξά έπνιξαν στο αίμα την συγκέντρωση καπνεργατών που διαδήλωναν για τα δικαιώματά τους.

Πώς φτάσαμε όμως ως εκεί;

Στις Η.Π.Α. έγινε η αρχή και πιο συγκεκριμένα στο Σικάγο.

Από πού κι ως πού Χαλκιδική;

Σαν την Χαλκιδική δεν έχει!

Πάμε να το αποδείξουμε λοιπόν στοχεύοντας τυχαίες(;) περιοχές στον χάρτη!

Από πού κι ως πού Στρατονίκη;

Στην ανατολική πλευρά της Χαλκιδικής από των αρχαιοτάτων χρόνων υπήρχαν μεταλλεία σιδήρου, αργύρου και μόλυβδου που πρώτοι εκμεταλλεύτηκαν οι Μακεδόνες.

Αργότερα, η περιοχή πέρασε σε ρωμαϊκά χέρια και κατά τον 9ο αιώνα μ.Χ. ονομάστηκε Σιδηροκαύσια μέχρι που ήρθαν οι Τούρκοι και το 1530 ονόμασαν τα 12 χωριά της περιοχής Μαντεμοχώρια από το maden που σημαίνει μέταλλο.

Από πού κι ως πού Ίλιον, Αχαρνές, Πάρκο Τρίτση;

Η σημερινή μας περιπλάνηση λαμβάνει μέρος στην Δυτική Αττική.

Φτιάξτε καφέ και ελάτε να μάθουμε μερικά πραγματάκια.

Από πού κι ως πού Αχαρνές;

Οι Αχαρνές είναι από τους μεγαλύτερους σε έκταση δήμους της Αττικής αφού περιλαμβάνει τους Θρακομακεδόνες, το Τατόι, την Βαρυμπόμπη, το Ολυμπιακό χωριό αλλά και μεγάλο μέρος της Πάρνηθας.

Όσο για τους κάτοικους;

Ο Αριστοφάνης στο τρίτο του έργο κάνει λόγο για «24 γέρους, ξώμαχους και καρβουνιάρηδες Αχαρνείς» που παρακολουθούν ενεργά τα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Από πού κι ως πού Πάσχα;

Εννοείται πως τη σημερινή μέρα δεν θα σας αφήναμε χωρίς το κρίσιμο ερώτημα:

Από πού κι ως πού Πάσχα;

Η λέξη προέρχεται από την εβραϊκή λέξη pesach (πέσαχ) που σημαίνει πέρασμα.

Ποιος πέρασε πού;

Φτιάξτε καφέ, βάλτε το αρνάκι και το κοκορέτσι να γυρίζουν στο ρελαντί και καθίστε να σας πω μια ιστορία που αρχίζει τα πολύ παλιά χρόνια.

Όταν οι Εβραίοι πήγαν στην Αίγυπτο στην αρχή περνούσαν ζωή και κότα. Όμως κάποια στιγμή άρχισαν να πληθαίνουν και τότε οι ντόπιοι φοβούμενοι ότι θα τους πάρουν την πρωτοκαθεδρία άρχισαν να στραβομουτσουνιάζουν. Κι έτσι, σιγά σιγά οι Αιγύπτιοι κατάφεραν να υποδουλώσουν τον λαό του Ισραήλ.

Από πού κι ως πού Ροδόπη, Αίμος, Αίγειρος

Ήρθε η ώρα να ταξιδέψουμε στην Θράκη και να αναρωτηθούμε όλοι μαζί:

Από πού κι ως πού Ροδόπη και Αίμος;

Η Ροδόπη κι ο Αίμος ήταν αδέρφια και σύζυγοι.

Και βασίλευαν στη Θράκη.

Και φερόντουσαν σαν θεοί.

Μάλιστα ήθελαν να τους φωνάζουν Δία και Ήρα.

Ε, δεν ήθελε και πολύ να το μάθουν οι ορίτζιναλ Δίας και Ήρα και να τους ευχηθούν μέσα από την καρδιά τους να ζήσουν σαν τα ψηλά βουνά!

Από πού κι ως πού Στερεά Ελλάδα, Ρούμελη, Πρωταπριλιά;

Από πού κι ως πού Στερεά Ελλάδα και Ρούμελη;

Α, ρε, κατακαημένη Ρούμελη τι σου 'μελλε να πάθεις…

Εξηγούμαστε…

Η περιοχή ονομάστηκε Ρούμελη γύρω στο 1100 μ.Χ. εξαιτίας της μεγάλης παραγωγής ζαχαροκάλαμου. Το οποίο ζαχαροκάλαμο μετά από διύλιση μας δίνει την μελάσα. Η οποία μελάσα με την κατάλληλη επεξεργασία μας δίνει το περίφημο ποτό που λέγεται ρούμι. Το οποίο ρούμι πρωτοπαράχθηκε από τους αδερφούς Βακάρδη το 1328 στην ορεινή Ναυπακτία από απόσταξη μελάσας.

Η λέξη ρούμι είναι αρχαιοελληνική και παράγεται από αντιμετάθεση των λέξεων «μη ρου» = όχι ροή, επειδή κατά την απόσταξη δεν έχουμε συνεχή ροή.

Αυτά μέχρι το 1456, χρονιά που οι Οθωμανοί κατέκτησαν την Αθήνα και όλη την Στερεά ανακαλύπτοντας το χρυσορυχείο που λέγεται παραγωγή ρουμιού και αμέσως την βάφτισαν Ρούμελη (Rumeli, από το rum -> ρούμι + ili = επαρχία, η χώρα του ρουμιού, η ρουμοχώρα!).

Από πού κι ως πού Ιβηρική χερσόνησος;

Από πού κι ως πού Ιβηρική χερσόνησος και Έβρος;

Σήμερα θα ασχοληθούμε με κάτι τύπους που ζουν στην άλλη άκρη της Ευρώπης σε μια χερσόνησο που ονομάζεται Ιβηρική.

Για το «Ιβηρική» μάλλον φταίει ο ποταμός Έβρος ο οποίος ονομαζόταν ibar που (πιστεύεται ότι) στη γλώσσα των ιθαγενών σήμαινε όχθη ή κοιλάδα.

Οι Έλληνες τον έκαναν Ίβηρ, του έβαλαν και την αρμόζουσα ελληνική κατάληξη, να ο Ίβηρος που από τους Ρωμαίους έγινε Hiberus μέχρι όλη η χερσόνησος να ονομαστεί Hiberia και λίγο αργότερα Iberica στα ισπανικά την ίδια ώρα που ο ποταμός γινόταν Ebro.

Κι αν για τον Ισπανό Έβρο μάθαμε την ετυμολογία του για τον, μισό περίπου σε μήκος, Βαλκάνιο ποταμό αυτό που ξέρουμε είναι ότι ονομαζόταν Ρόμβος μέχρι που ο Έβρος, γιος του Κάσσανδρου, έπεσε και πνίγηκε για να μην τον πνίξει ο ίδιος ο πατέρας του όταν έμαθε ότι πήγε να βιάσει την μητριά του, την Δαμασίππη.