Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης *** 1ος Διαγωνισμός Παραμυθιού koukidaki: Κυκλοφορεί ήδη το συλλογικό έργο, με κείμενα που διαγωνίστηκαν, από τις εκδόσεις Δερέ. *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Η νύφη που δεν γέλασε * Θύματα * Η αύρα του έρωτα * Ο θησαυρός της Σμύρνης * Ο Αρσάμης της Περσίας * Ίχνη στα όνειρα * Τα ίχνη του αίματος * Υπεράνω πάσης υποψίας * Μια ανάσα πριν το τέλος * Γιαννέσα * Είκοσι τσουβάλια λίρες ** Ποίηση: Κατάβασις * Με φόβο και πάθος * Το όνομα του έρωτα * Πικραλίδα * Η εξορία του Σειληνού ** Άλλα: Πέντε βιβλία των εκδόσεων Ελκυστής ** Διηγήματα: Τα αχνά φώτα της Μάρφα * Μέχρι να δω τον Άλκη * Φρούτα στο πιάτο και άλλες τρυφερότητες ** Παιδικά: Η γοργόνα με τα όμορφα πόδια * Μικροί μαθητές της ζωής * Ο νέος εφιάλτης: Η ομάδα των 5 εναντίον...? ** Νουβέλες: Θα τα πω όλα στον Θεό * Club Killaz * Φάρος σκιών * Δύο ιστορίες ** Άλμπουμ μουσικό: The Birds Sing As Bells

Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2019

Ουμπέρτο Έκο


«Θα μας λείψει η ματιά του στον κόσμο», έγραψε η εφημερίδα Republica την επομένη του θανάτου του διάσημου συγγραφέα και φιλόσοφου Ουμπέρκο Έκο. Γεννήθηκε στην Αλεσάντρια της Βόρειας Ιταλίας την 5η Ιανουαρίου 1932. Αρχικά είχε υποκύψει στις πιέσεις του πατέρα του και πήγε να σπουδάσει νομική στο πανεπιστήμιο του Τορίνο, αλλά εγκατέλειψε αυτόν τον τομέα και ακολούθησε σπουδές Μεσαιωνικής Φιλοσοφίας και Λαογραφίας.

Μετά τις σπουδές άρχισε την ενασχόλησή του με τη δημοσιογραφία και παράλληλα δέχθηκε τη θέση του διευθυντή Πολιτιστικού Προγράμματος στην Κρατική Ιταλική Τηλεόραση. Αυτή η θέση του έδωσε την ευκαιρία να δει την κοινωνία μέσα από τα μάτια των ΜΜΕ, που τότε μονοπωλούνταν και ελέγχονταν από την κυβέρνηση. «Σήμερα μόνο οι ηλίθιοι κάνουν δικτατορίες με τανκς, από τη στιγμή που υπάρχει η τηλεόραση» είχε δηλώσει αργότερα.

Ο Έκο ακροβατούσε πάντα μεταξύ πανεπιστημιακής ζωής και μυθοπλασίας, χαρίζοντας στην ανθρωπότητα μια σειρά από ανεπανάληπτα μυθιστορήματα. Επέλεξε το «Όνομα του Ρόδου» ως τίτλο για το πρώτο του έργο διότι, όπως έλεγε, «το ρόδο είναι τόσο πλούσιο σε νοήματα που δε σου έχει μείνει πια σχεδόν τίποτα». Όταν είναι κάτι φορτισμένο συμβολικά και φορτωμένο σημειολογικά, καταλήγει να μη λέει τίποτα. Αυτός ακριβώς ήταν ο στόχος του, να χρησιμοποιήσει, δηλαδή, ένα τίτλο που να μην προδίδει το περιεχόμενο του βιβλίου, να μη χειραγωγεί τον αναγνώστη. Ακολούθησαν τα έργα του «Το εκκρεμές του Φουκώ», «Το κοιμητήριο της Πράγας», «Η μυστηριώδη φλόγα της βασίλισσας Λοάνα» και το «Φύλλο Μηδέν».

Πολύγλωσσος, παντρεμένος με Γερμανίδα, ο Έκο δίδασκε σε πολλά πανεπιστήμια, ειδικά στην Μπολόνια, όπου διατηρούσε την έδρα της σημειωτικής ως τον Οκτώβριο του 2007, όταν πήρε σύνταξη. Όπως είχε εξηγήσει, ασχολήθηκε αργά με τη λογοτεχνία γιατί θεωρούσε τη συγγραφή μυθιστορημάτων ενασχόληση για παιδιά, κάτι «που δεν έπαιρνε στα σοβαρά».

Υπήρξε ευφυής και γεμάτος χιούμορ παρατηρητής και μελετητής της ανθρώπινης συμπεριφοράς, όχι όμως σε ατομικό, αλλά σε κοινωνικό επίπεδο. Προσπαθούσε να διακρίνει και να κατανοήσει σε βάθος αυτές τις συμπεριφορές, ώστε να ερμηνεύσει με ποιο τρόπο δημιουργούνται και διαμορφώνονται οι ταυτότητες του συλλογικού υποκειμένου που ονομάζουμε κοινωνία.

Ως φιλόσοφος, λογοτέχνης και σημειολόγος, έριχνε το διεισδυτικό βλέμμα του σε όλους και σε όλα και επέκτεινε τη σκέψη του ολιστικά. Δίκαια απέκτησε το προσωνύμιο «tuttogafo» (παντογράφος). Αφιέρωσε πολύ χρόνο στη μελέτη της μαζικής κουλτούρας, την οποία επικριτικά ονόμαζε αντικουλτούρα. Θεωρούσε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σημειολογικά αναλφάβητοι και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνονται άβουλοι μαζικοί καταναλωτές μιας νέου τύπου βαριάς βιομηχανίας, αυτής της ενημέρωσης και της μετάδοσης της πληροφορίας.

Ως φύση ανατρεπτική, πρότεινε να οργανωθεί ένας πολιτιστικός ανταρτοπόλεμος επικοινωνιών, με σκοπό να επανακαθιερώσει μια κριτική διάσταση απέναντι στην παθητική αποδοχή. Δε διέθετε έτοιμες, μαγικές λύσεις, αλλά έθετε διαλεκτικά τις δυνατότητες που μας δίνονται προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Ουμπέρκο Έκο μαζί με τον Ρόναλντ Μπαρτ, οδήγησαν την επιστήμη της σημειολογίας σε αυτό που είναι σήμερα. Θεμελίωσαν την κοινωνική σημειωτική ως ένα διεπιστημονικό κλάδο που οι ρίζες του βρίσκονται μέσα σε όλες τις επιστήμες. Υπό μία έννοια θα μπορούσαμε να τη χαρακτηρίσουμε ως την επιστήμη των «πάντων», η οποία, μέσα από τη συνεχή, ανατρεπτική ερμηνευτική της, ίσως καταλήγει να υπονομεύσει την ίδια της την υπόσταση. Τι πιο τίμιο;

Το εκκρεμές του χρόνου σταμάτησε για τον πατέρα του «Ονόματος του Ρόδου» στις 19 Φεβρουαρίου 2016, σε ηλικία 84 ετών. Δεν έφυγε πλήρης ημερών, διότι κάθε δική του ημέρα τροφοδοτούσε όλους εμάς με πρωτότυπη, πρωτοποριακή και ριζοσπαστική σκέψη. Μια σκέψη πολύτιμη.



ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Δύο ιστορίες, Ερμιόνης ΚεχαγιάΦάρος σκιών, Μιχάλη ΓριβέαΗ εξορία του Σειληνού, Βαγγέλη ΚατσούπηThe Birds Sing As Bells, Twelve Thousand DaysΜέχρι να δω τον Άλκη, Τίτσας ΔιαμαντοπούλουΤα ίχνη του αίματος, Τειρεσία ΛυγερούΟ θησαυρός της Σμύρνης
Ο νέος εφιάλτης, Αναστασίας Ξενοφώντος-ΓαϊτάνουClub Killaz, Γιάννη ΤζανήΊχνη στα όνειρα, Γιώργου ΠαναγιωτίδηΜικροί μαθητές της ζωής, Μαρίας ΠαπακωνσταντίνουΟ Αρσάμης της Περσίας, Αντώνη ΞυραφάΥπεράνω πάσης υποψίας, Θεοχάρη ΛιβιεράτουΦρούτα στο πιάτο και άλλες τρυφερότητες, Νένας Φιλούση
Τα αχνά φώτα της Μάρφα, Νίκος ΤσιπόκαςΤο όνομα του έρωτα, Δημήτρη ΜπαλτάΜια ανάσα πριν το τέλος, Χρήστου ΠαπαδημητρίουΘα τα πω όλα στον Θεό, Κώστα ΓραμματικόπουλουΠικραλίδα, Κικής ΣαλαμούραΓιαννέσα, Παρασκευής ΜπακέλλαΕίκοσι τσουβάλια λίρες, Θεοφάνη Παπαδόπουλου