Από πού κι ως πού Ροδόπη, Αίμος, Αίγειρος

Ήρθε η ώρα να ταξιδέψουμε στην Θράκη και να αναρωτηθούμε όλοι μαζί:

Από πού κι ως πού Ροδόπη και Αίμος;

Η Ροδόπη κι ο Αίμος ήταν αδέρφια και σύζυγοι.

Και βασίλευαν στη Θράκη.

Και φερόντουσαν σαν θεοί.

Μάλιστα ήθελαν να τους φωνάζουν Δία και Ήρα.

Ε, δεν ήθελε και πολύ να το μάθουν οι ορίτζιναλ Δίας και Ήρα και να τους ευχηθούν μέσα από την καρδιά τους να ζήσουν σαν τα ψηλά βουνά!

Η ευχή τους έπιασε, αλίμονο θεοί ήταν, κι έτσι τα δυο αδέρφια/βασιλιάδες/εραστές βουνοποιήθηκαν (για την ακρίβεια οροσειροποιήθηκαν) διότι είναι βαρύ το αμάρτημα της αλαζονείας.

Πάντως έγιναν δυο βουνάρες με τα όλα τους, πανέμορφες, αγέρωχες, καταπράσινες και στέκονται εκεί με την ίδια αλαζονεία που είχαν εν ζωή.

Μικρή αλλά απαραίτητη σημείωση: Η αλαζονεία τιμωρήθηκε, η αιμομιξία πέρασε στο ντούκου, ίσως γιατί και ο Δίας με την Ήρα ήταν αδέρφια… Δεν ξύνουμε τις δικές μας πληγές…

Για την ιστορία ήταν παιδιά του Στρυμόνα και είχαν έναν γιο, τον Έβρο, οι οποίοι, όπως πιθανώς γνωρίζετε, ποταμοποιήθηκαν και οι δύο.

Συνεχίζουμε με περιοχές της Ροδόπης...

Από πού κι ως πού Αίγειρος Ροδόπης;

Η περιοχή αρχικά λεγόταν kir çiftlik, το βρόμικο τσιφλίκι, ίσως επειδή ήταν γεμάτο με λάσπη, ίσως επειδή ο ιδιοκτήτης τσιφλικάς ήταν ο ίδιος βρόμικος, σε σώμα ή/και ψυχή.

Το θέμα είναι ότι οι πρόσφυγες που ήρθαν το 1927 από το Kavaklı (τόπος με τις λεύκες, από το τούρκικο Kavak = λεύκα) καθάρισαν την περιοχή φέρνοντας και μια εξαιρετική ποικιλία αμπελιών που είχαν στο παλιό τους χωριό και φυσικά το ονόμασαν Νέον Καβακλίον.

Στο μεταξύ το παλιό Καβακλί (που προφανώς ήταν γεμάτο από λεύκες), βορειοανατολικά του Έβρου, ονομάστηκε Τοπόλοβγκραντ στα βουλγάρικα, όπου Тополов σημαίνει λεύκα και град η πόλη, η πόλη της λεύκας (κι αν υπήρχε έστω και ένας ενδοιασμός για την προέλευση της τοπωνυμίας εξανεμίστηκε)!

Τούρκικα το εμπεδώσαμε, βουλγάρικα το μάθαμε, έφτασε η ώρα το 1957 να έχει την τιμητική της και η ελληνική γλώσσα: Αίγειρος από την αιγείρα που είναι το άλλο όνομα της λεύκας.

Και κάπως έτσι κλείνουμε το φουλ της Λεύκας ή αλλιώς πώς ένα βρόμικο τσιφλίκι έγινε ένα καταπράσινο και όμορφο βοσκοτόπι.

Επόμενο τοπωνύμιο η πρωτεύουσα:

Από πού κι ως πού Κομοτηνή;

Στην πιο πιθανή εκδοχή κάποιος βυζαντινός προύχοντας με το όνομα Κουμουτζής φαίνεται ότι είχε κτήματα κοντά στην περιοχή που από τους ρωμαϊκούς χρόνους λεγόταν Μαξιμιανούπολη (από τον αυτοκράτορα Γαλέριο Μαξιμιανό), τα λεγόμενα κουμουτζινά κτήματα κι έτσι όλη η περιοχή ονομάστηκε (τα) Κουμουτζινά.

Μετά ήρθαν οι Τούρκοι και το έκαναν Γκιουμουλτζινέ (Gümülcine), για 7 χρόνια έγινε βουλγάρικη ως Гюмюрджина (Γκιουμουρτζίνα) και τελικά, όταν το 1920 ξαναήρθαν οι Έλληνες ονομάστηκε και επίσημα Κομοτηνή.

Σε άλλη εκδοχή τα κτήματα ανήκαν σε κάποιον κόμη γι' αυτό και λεγόντουσαν και Κομοτηνά.

Σε μια τρίτη εκδοχή, η Κομοτηνή ήταν κόρη του Παρράσιου, ενός μεγάλου ζωγράφου του 5ου αιώνα π.Χ. από την Έφεσο που αποίκησε στη Θράκη.

Δεν θα σας αφήσουμε φυσικά χωρίς την «Από πού κι ως πού;» εκδοχή:

Αυτοί οι τρεις, η κόρη, ο Κουμουτζής κι ο κόμης είχαν κάτι κοινό: το μαλλί… κομοδινί!

Παρατηρείστε τους γνήσιους απόγονους, τους αναντάμ παπαντάμ Κομοδηναίους που έχουν πάρει αυτή την ιδιαίτερη απόχρωση στο μαλλί κάνοντάς τους έτσι εύκολα αναγνωρίσιμους.

Κομοτηνή: η κομοδινί πόλη!

Κι όπως δεν ξεχωρίζουν οι ονομασίες, Κομοτηνή και Γκιουμουλτζίνα είναι η ίδια πολυπολιτισμική πρωτεύουσα της Ροδόπης, είναι η πλούσια ιστορία, η Ανατολή κι η Δύση, η μοντέρνα πόλη κι η αρχοντιά, ο αρωματικός καφές και τα μεθυστικά μπαχάρια, τα θορυβώδη φοιτητικά στέκια και η πολύβουη παλιά αγορά, είναι το λαχματζούν και το σουτζούκ λουκούμ, είναι το Σπαθί και τα κλασικά ραντεβουδάκια στο σιντριβάνι, είναι η φωνή του Ιμάμη κι η καμπάνα της εκκλησίας.

Φιλάκια πολλά!

Γιώργος Ζώτος

Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου

Πρώτη δημοσίευση

Η ευθυμογραφική σειρά του Γιώργου Ζώτου Από πού κι ως πού; δημοσιεύτηκε στο koukidaki.gr κάθε Κυριακή από τις 13 Ιουλίου 2025. Ξεκινήστε από την αρχή.

Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε πίνακα Θανάση Λάλα [Εndurance of the heart, metal and plexi glass]