Η σημερινή μας περιπλάνηση λαμβάνει μέρος στην Δυτική Αττική.
Φτιάξτε καφέ και ελάτε να μάθουμε μερικά πραγματάκια.
Από πού κι ως πού Αχαρνές;
Οι Αχαρνές είναι από τους μεγαλύτερους σε έκταση δήμους της Αττικής αφού περιλαμβάνει τους Θρακομακεδόνες, το Τατόι, την Βαρυμπόμπη, το Ολυμπιακό χωριό αλλά και μεγάλο μέρος της Πάρνηθας.
Όσο για τους κάτοικους;
Ο Αριστοφάνης στο τρίτο του έργο κάνει λόγο για «24 γέρους, ξώμαχους και καρβουνιάρηδες Αχαρνείς» που παρακολουθούν ενεργά τα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου.
Κατά μία εκδοχή η λέξη Αχαρνές προέρχεται από την αρχαία λέξη αχάρνα ή αχαρνός που σημαίνει λαβράκι ή ροφός επειδή το σχήμα του μοιάζει με αυτά τα ψάρια.
Έτοιμος ήμουν να πω «σιγά μην μοιάζει και με κουτσομούρα», όμως θυμήθηκα ότι κατά τη βυζαντινή περίοδο μετονομάστηκε σε Μενίδι, που πιθανότατα (όμως ξέρουμε από το άλλο Μενίδι, της Αιτωλοακαρνανίας) προέρχεται από τη σαρδέλα «μαίνις» ή «μενίδα».
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η ποικιλία ψαρικών αυξάνεται ύποπτα και μάλιστα τη στιγμή που η σχέση των Αχαρνών με τη θάλασσα είναι όση και η σχέση της κουτσομούρας με το ψαρονέφρι.
Μια πιο πιθανή εκδοχή είναι κάποιοι μετανάστες από τις Αρχάνες της Κρήτης, η οποία αρχικά ονομαζόταν Αχάρνα, να έφτασαν στην Αττική και να ίδρυσαν τις Αχαρνές.
Εδώ έχουμε την λεπτομέρεια ενός ταλαίπωρου Ρ που πηγαίνει πέρα δώθε σαν κουτσομούρα σε ιχθυοτροφείο αλλά το ξεπερνάμε αναίμακτα.
Το 1835 το Μενίδι ονομάστηκε Αχαρναί, ονομασία που δεν επικράτησε τελικά. Χρειάστηκε και δεύτερη φορά, το 1915, να ονομαστεί εκ νέου για να στεριώσουν επιτέλους οι Αχαρναί.
Από πού κι ως πού Ίλιον;
Ο ακόλουθος διάλογος μεταξύ κινγκ Ότο και κουίν Αμαλίας είναι προϊόν υποκλοπής· δυστυχώς δεν μπορεί να ληφθεί στα σοβαρά από τα δικαστήρια.
Η Αμαλία μπήκε φουριόζα στην κρεβατοκάμαρα:
— Τι έπαθες βασίλισσα μου;
— Είμαι, να σκάσω, είμαι!
— Ποιος σε πείραξε Αμαλίτσα μου; Να τον φυλακίσω!
— Ήμουν σήμερα στην έπαυλη.
— Ναι. Και;
— Παρατήρησα ότι στον κήπο έχουμε μόνο 6 λόφους!
— Μόνο; Ντροπή!
— Μη γελάς, Όθωνα! Είναι σοβαρό! Ξέρεις η Ρώμη σε πόσους λόφους είναι κτισμένη;
— Πόσους;
— 7! Κι η Κωνσταντινούπολη;
— Ε… πτά;
— Ακριβώς! Κάθε πόλη με ιστορία είναι κτισμένη σε 7 λόφους! Είναι συμβολικό, δεν μπορούμε να το παραβλέψουμε! Θα μας κοροϊδεύει η ξαδέρφη Αδελαΐδα της Ασκανίας!
— Πο πο! Ρεζίλι θα γίνουμε!
— ΜΗ ΓΕΛΑΣ! ΠΡΕΠΕΙ να έχουμε έναν επτάλοφο κι εμείς στον κήπο μας! Έχω ήδη ονομάσει τους 6 λόφους: Κάστωρ, Πολυδεύκης, Ηρακλής, Θησέας, Ορφέας, Πηλέας. Λείπει ο Ιάσονας!
— Πού το πας Αμαλίτσα;
— Πόσο δύσκολο είναι να φέρουν λίγο χωματάκι; Ίσα να πάρει ύψος ο Ιάσονας!
— Θα σε φάει η σκόνη. Το σκέφτηκες αυτό;
— Θα απέχω για λίγο από τις διακοπές στην έπαυλη.
— Θα κάνεις τέτοια θυσία;
— Αν είναι να υψώσουμε τον Ιάσονα…
— Θα χρειαστούμε εργάτες να ξεκινήσουν να μπαζώνουν. Ίσως να φτιάξουμε και μια πόλη δίπλα για να μένουν.
— Οθωνούκο μου είσαι κούκλος! Τι θα έλεγες να της δώσουμε κι ένα όνομα βαρύ σαν έπος! Να την πούμε Τρωάς;
— Όλο εκεί το μυαλό σου! Να τρως!
— Ουφ! ΤρωΆς. Ίλιον Τρωάς για να μην μπερδεύεσαι! Καλύτερα;
— Ό,τι πεις αφρατούλα μου!
Στην αρχή στο Ίλιον Τρωάς εγκαταστάθηκαν οι οικογένειες των εργατών των κήπων όμως με τον καιρό ήρθαν αρκετές οικογένειες από τα (Άνω) Λιόσια και όταν ο Οθωνούκος, το 1862, εξορίστηκε, βρήκαν ευκαιρία και άλλαξαν το όνομα σε Κάτω και μετά σε Νέα Λιόσια, ονομασία που διατηρήθηκε μέχρι το 1994 οπότε και επέστρεψε στο παλιό, επικό Ίλιον.
Με μεγάλη ανοικοδόμηση από τη δεκαετία του '60 και μοντέρνες υποδομές, είναι ο 2ος μεγαλύτερος δήμος της Δυτικής Αθήνας στον οποίο δεσπόζει το μητροπολιτικό πάρκο «Αντώνης Τρίτσης», γνωστό και ως «Επτάλοφος», και πρόκειται για την μεγαλύτερη πράσινη έκταση της Αττικής.
Από πού κι ως πού Πάρκο Τρίτση;
Ο Αντώνης Τρίτσης γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1937 και έγινε πρωταθλητής Ελλάδας στο δέκαθλο και στο άλμα εις ύψος με τη φανέλα του Παναθηναϊκού.
Φοίτησε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ και σπούδασε Πολεοδομία και Χωροταξία με υποτροφία στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο του Ιλινόις.
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας έφυγε για την Ιταλία για να μην συλληφθεί, ενώ το 1981 υπήρξε υπουργός Χωροταξίας και Περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ δημιουργώντας ιδιαίτερη αίσθηση με τις ρηξικέλευθες ιδέες του για το περιβάλλον, την αποκέντρωση και την περιφερειακή ανάπτυξη. Κατά τη θητεία του εφαρμόστηκε για πρώτη φορά ο δακτύλιος στην Αθήνα, μέτρο που ισχύει μέχρι σήμερα.
Τον Οκτώβριο του 1990 εκλέχτηκε δήμαρχος Αθηναίων όμως ενάμιση χρόνο αργότερα εισάγεται με ισχαιμικό επεισόδιο στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών όπου και πεθαίνει στις 7 Απριλίου του 1992, σε ηλικία μόλις 55 χρόνων.
Με τη διαθήκη του όλη η προσωπική του περιουσία κληροδοτήθηκε στο «Ίδρυμα Αντώνης Τρίτσης» ενώ προς τιμήν του ονομάστηκε το μεγαλύτερο πάρκο της Αττικής, ένας πνεύμονας πρασίνου με 6 τεχνητές λίμνες, που συγκοινωνούν με κανάλια, ρυάκια, γεφυράκια και άπειρα δέντρα και το κάνουν μοναδικό σε όλο το λεκανοπέδιο αν και η αλήθεια είναι ότι θα μπορούσαν να το συντηρούν πιο συχνά για να μην υπάρχουν εικόνες εγκατάλειψης σε κάποια, μεμονωμένα σημεία.
Πάρτε το αμόρε, τον σκύλο, την οικογένεια, τον μπατζανάκη, το ποδήλατο και προτιμήστε μια καθημερινή (γιατί τα Σαββατοκύριακα γίνεται της περιβαλλοντολόγου το κάγκελο) να τρέξετε, να περπατήσετε, να πικνικάρετε, να ρομαντζάρετε ή να ταΐσετε τις πάπιες (όχι ψωμιά όμως, θα τους χαλάσετε τη δίαιτα).
Αυτά για σήμερα, τα λέμε την ερχόμενη Κυριακή!
Τσάο!
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Πρώτη δημοσίευση
Η ευθυμογραφική σειρά του Γιώργου Ζώτου Από πού κι ως πού; δημοσιεύτηκε στο koukidaki.gr κάθε Κυριακή από τις 13 Ιουλίου 2025. Ξεκινήστε από την αρχή.
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε πίνακα Θανάση Λάλα [Εndurance of the heart, metal and plexi glass]
