Πάντα, ξεκινώντας μια νέα ποιητική συλλογή, ξεκινά και ένα ταξίδι που κάποιες φορές δεν ξέρεις πού θα σε οδηγήσει. Η ποίηση υπάρχει, είναι παντού κι εσύ προσπαθείς με τον δικό σου τρόπο να την ανακαλύψεις και μέσα από την αλληγορία των λέξεων να απεικονίσεις κάποιες σκέψεις σου. Η θεματολογία προέρχεται από την πραγματικότητα που καθημερινά όλοι βιώνουμε, και μέσα απ' όλα αυτά τα μικρά, προσπαθώ να κοινωνικοποιήσω ένα θέμα με εικόνες με ενάργεια και καθαρότητα έκφρασης. Δεν ξέρω και ούτε θέλω να πω σε ποιο χώρο κινούνται τα περισσότερα από τα θέματά που επεξεργάζομαι. Ίσως σε μια διαλεκτική συζήτηση πιο πολύ με τον εαυτό μου και σε μια ονειρική σχέση με τον χρόνο και τους γύρω, δεν ξέρω. Τα θέματα όμως που αφορούν τον θάνατο, τη ζωή, τον έρωτα δεν μπορείς να τα προσπεράσεις, έρχονται ακάλεστα μέσα στα έργα μου και κάποιες φορές τα χρωματίζουν, με τον δικό τους τρόπο και έτσι όπως θέλουν αυτά.
Γράφοντας μέσα σ' ένα περιβάλλον μεταμοντέρνας ποίησης (αν και δεν συμφωνώ με τον όρο) προσπαθώ με μικρούς πειραματισμούς, με δικές μου τεχνικές αφήγησης και οπτικής των πραγμάτων, να δώσω αυτό που εγώ αισθάνομαι άλλοτε με αισιόδοξη αφήγηση και άλλοτε όχι. Είναι όμως πολύ σημαντικό και πρωτεύον να έχεις το δικό σου διακριτό ύφος, να μην επαναλαμβάνεσαι, να μην μιμείσαι. Και για μένα είναι πρωταρχικό, να υπάρχει ένας κώδικας επικοινωνίας με τον κόσμο γι' αυτό και προσπαθώ να τον δημιουργήσω, όπως επίσης να απεγκλωβίσω τον αναγνώστη από λαβύρινθους με στίχους που κινούνται ανεξέλεγκτα, που κατά βάση δεν έχουν υποκείμενο και φυσικά κανένα θέμα. Η γλωσσική έκφραση είναι σημαντικό να είναι σωστά δομημένη και με σωστή αισθητική αντίληψη. Η απογύμνωση μέσα από την πολυφωνία του λόγου, η εικονοποίηση, που δεν είναι απλά διακοσμητική, αλλά σκοπό έχει να φωτίσει τον αναγνώστη και να τον παρασύρει κάπου αλλού, είναι σε πρώτη προτεραιότητα. Το σκηνικό που δημιουργεί το ποίημα, είναι πολύ καθοριστικό και πρέπει να παρουσιάζει ενδιαφέρον, να σου δώσει ερεθίσματα σκέψης και να σε οδηγήσει κάπου. Με τα χέρια γυμνά ξεκλειδώνεις μνήμες, δημιουργείς τοπία σ' έναν χώρο που πιθανόν εσύ επινοείς και ίσως να μην υφίσταται. Δεν μπορώ να φανταστώ την ποίηση απαλλαγμένη από μνήμες και προβληματισμό. Η ποίηση δεν τυλίγεται με άρνηση και λήθη, είναι το αντώνυμο του εφησυχασμού, της απραξίας και πάντα ερωτοτροπεί με τον στοχασμό και τη δημιουργία.
Πιστεύω, λοιπόν, πως η ποίηση ανάμεσά μας λειτουργεί σαν ένας αμφίδρομος πομπός ιδεών, γεμίζει με εικόνες τα γυμνά μάτια και είναι ένα ακριβό δώρο με σημάδια ανατολής, υποδύεται τη ζωή ενάντια στο αδύνατο κι είναι ένα φωτεινό μονοπάτι σε διεξόδους απόγνωσης. Γι' αυτό και νομίζω πως ένας σημερινός ποιητής πρέπει να ξεφεύγει από τα δεσμά της φόρμας, να ψάχνει τις ρίζες χωρίς ατομισμό σε μια προσπάθεια αισθητικής ανανέωσης και διαφορετικής έκφρασης μέσα από συλλογικά βιώματα και εμπειρίες. Ο αναγνώστης πρέπει να είναι πάντα στο επίκεντρο και να είναι το βασικό σημείο αναφοράς και όπως ο έρωτας χρειάζεται δύο, έτσι και ποίηση χωρίς τον αναγνώστη, τον αποδέκτη δηλαδή, δεν υπάρχει. Δεν λέω πως αυτό είναι εύκολο να γίνει, η ποίηση ως σύνθετος λόγος που είναι, έχει ειδική ένταση και ξεχωριστή γλώσσα εκφοράς.
Σήμερα που κάποιοι γράφοντας πεζό λόγο, αγνοώντας την ποιητική γλώσσα, διατείνονται πως γράφουν ποίηση, είναι λάθος. Ο Αριστοτέλης στο έργο του (Περί ποιητικής) γράφει πως η ποίηση σκοπό έχει να προσφέρει ευχαρίστηση (ηδονή) και να προκαλέσει κάθαρση, μέσω της μίμησης της ζωής.
Σήμερα που ζούμε την υποδούλωση, στην εικόνα της τηλεόρασης και του κινητού τηλεφώνου, πιστεύω πως ο κόσμος την έχει περισσότερη ανάγκη όσο ποτέ. Η τέχνη της ποίησης που μεταφέρει νοήματα (χωρίς να είναι στρατευμένη), συναισθήματα και είναι ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο, δυστυχώς σήμερα ζει εξόριστη και λίγοι αναγνώστες την διαβάζουν. Η φυγή από την καθημερινότητα, μέσω της ποίησης, δεν προϋποθέτει θυσίες ούτε επιβάλλεται σε κανέναν, εκθέτει όμως ερωτήματα, σου δίνει ερεθίσματα να σκεφτείς, δεν θα σε πάει φυσικά σε άλλο γαλαξία αλλά –που ξέρεις;– μπορεί να σου αλλάξει, έστω και λίγο, τον τρόπο σκέψης, να βελτιώσει την έκφρασή σου και την κριτική σου σκέψη, να σε κάνει καλύτερο άνθρωπο. Κάνε λοιπόν ένα βήμα πιο πέρα και το σίγουρο είναι πως δεν θα χάσεις.
Γιάννης Μπερούκας
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Η ποιητική συλλογή του Γιάννη Μπερούκα Ανθρακωρύχοι ψυχών κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.
