Από τα σημαντικότερα έργα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, το Ρωμαίος και Ιουλιέτα γνώρισε από το πρώτο του ανέβασμα την μεγάλη επιτυχία και αποδοχή. Ανήκει στις πρώτες τραγωδίες του κορυφαίου δραματουργού και στις πιο δημοφιλείς. Η επιτυχία του θεατρικού έργου μεταφέρθηκε, όπως ήταν φυσικό, αρκετές φορές και στην μεγάλη οθόνη σε ταινίες που έγραψαν την δική τους ξεχωριστή ιστορία στην έβδομη τέχνη. Ο Ζορζ Μελιές, ο Τζορτζ Κιούκορ, ο Φράνκο Τζεφιρέλι, ο Μπαζ Λούρμαν είναι κάποιοι από αυτούς.
Από την πρώτη σκηνή της χώρας ανέβηκε για πρώτη φορά το 1936 σε μετάφραση του Κ. Καρθαίου (ο Καρθαίος και ο Βασίλης Ρώτας υπήρξαν οι δύο πρώτοι, κύριοι μεταφραστές των έργων του Σαίξπηρ στην Ελλάδα). Τα κοστούμια ήταν του Αντώνη Φωκά ενώ την σκηνοθεσία είχε αναλάβει ο εμβληματικός Δημήτρης Ροντήρης. Στη διανομή της παράστασης κάποιοι από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς που πέρασαν από την ελληνική σκηνή: ο Νίκος Δενδραμής ως Ρωμαίος, η Βάσω Μανωλίδου ως Ιουλιέτα, ο Αιμίλιος Βεάκης ως Λαυρέντιος, το ζεύγος Καπουλέτου ο Νίκος Παρασκευάς και η Σαπφώ Αλκαίου, Μοντέγοι ο Ιωάννης Αυλωνίτης και η Ελένη Ζαφειρίου. Στον ρόλο της παραμάνας η Αθανασία Μουστάκα.
Σχετικά με το έργο σημειώνει εύστοχα ο Κωστής Μπαστιάς: «Το Ρωμαίος και Ιουλιέτα είναι από τα τυχερά έργα του Σαίξπηρ, γραμμένο στα χρόνια της δεύτερης νιότης του ποιητή. Ανώτερο βέβαια από προγενέστερα γεννήματα της φαντασίας του και κατώτερο από τα δημιουργήματα της ώριμης ηλικίας.».
Από την εφημερίδα Αθηναϊκά Νέα και τον Αχιλλέα Μαμάκη, το παρακάτω δημοσίευμα.
«Το Βασιλικόν Θέατρον έδωσε χθες το βράδυ ως εναρκτήριον παράστασιν της νέας του περιόδου, τον Ρωμαίο και την Ιουλιέτα του Σαίξπηρ. Μια παράστασις εξαιρετική από απόψεως συγκεντρώσεως κόσμου, σκηνικής φροντίδος και γενικής επιμέλειας αναβιβάσεως. Ο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, εκτός ορισμένων σημείων όπου υπήρξε κάποια πνοή τέχνης, απλώς εξετελέσθη.»
Ένα ακόμα αξιοσημείωτο ανέβασμα ήταν το καλοκαίρι του 1954 από τον θίασο του Νίκου Χατζίσκου που ανέβηκε στον Εθνικό κήπο. Ρωμαίος ο Νίκος Χατζίσκος, Ιουλιέτα η Άννα Συνοδινού και μαζί τους ο Βασίλης Διαμαντόπουλος. Για την ιστορία αξίζει να αναφέρω ότι η Αλίκη Βουγιουκλάκη, μαθήτρια ακόμη στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου αντικατέστησε την πρωταγωνίστρια της παράστασης, μαθαίνοντας τον ρόλο της Ιουλιέτα μέσα σε τρεις μέρες και παίρνοντας ειδική άδεια από την σχολή της.
Στο Λονδίνο, ο Λόρενς Ολίβιε σε εναλλασσόμενη διανομή με τον Τζον Γκίλγκουντ υποδύθηκαν τον Ρωμαίο με την Πέγκι Άσκροφτ να κρατάει τον ρόλο της Ιουλιέτα. Οι κριτικές έκαναν λόγο για μία από τις καλύτερες παραστάσεις σε έργο του Σαίξπηρ, τονίζοντας ότι κρατήθηκε το κλασικό στιλ που έχει το έργο και ότι ζωντάνεψε το μεγαλειώδες κείμενο.
Το Ρωμαίος και Ιουλιέτα συνεχίζει να γνωρίζει κι άλλα ανεβάσματα και να συγκινεί.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από τα προγράμματα των θεατρικών παραστάσεων που αναφέρονται καθώς και από το ίδιο το έργο.
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε κολάζ από την παράσταση Ρωμαίος και Ιουλιέτα του 1936 με Ρωμαίο τον Νίκο Δενδραμή, Ιουλιέτα τη Βάσω Μανωλίδου και Παραμάνα την Αθανασία Μουστάκα (αρχείο Εθνικού Θεάτρου).
