Το ποιοτικό θέατρο στο προσκήνιο με το καταπληκτικό βιβλίο της Γαλλίδας συγγραφέως Λετισιά Κολομπανί με τίτλο Η πλεξούδα, που έχει κάνει πολύ δρόμο, έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 40 γλώσσες και έχει διαβαστεί από τουλάχιστον 10.000.000 αναγνώστες, αν και είμαι σίγουρος ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πολλαπλάσιος μα είναι δύσκολο να μετρηθεί. Αναρωτιέμαι εάν υπάρχει κάποιος άνθρωπος, γυναίκα ή άνδρας, που διάβασε αυτό το βιβλίο και δεν το πρότεινε σε κάποιον άλλο. Αδιανόητο κατά τη γνώμη μου, γι' αυτό και δεν είναι μετρήσιμη η δυναμική του.
Η πλεξούδα είναι ένα πανίσχυρο μήνυμα της γυναίκας προς τη γυναίκα αλλά και προς όλους. Η Λετισιά τόλμησε να το γράψει χωρίς να το κάνει βολικό. Ήθελε να ταρακουνήσει και σωστά έπραξε.
Η πλεξούδα είναι κάτι διαφορετικό, αληθινό· και η αλήθεια παρουσιάζεται απλά, λιτά, με τις διαστάσεις των ιστοριών να έχουν γραφτεί όπως ακούστηκαν και μυθοπλαστικά κάνει μόνο μία ιστορία που αφορά τις γυναίκες στην Ινδία και που έχει ρίζες σε πολλές άλλες αληθινές ιστορίες ενός κράτους όπου η γυναίκα δεν έχει πάρει τη θέση που της αρμόζει.
Χιλιάδες γυναίκες, εκατοντάδες χιλιάδες, πεθαίνουν κάθε χρόνο στην Ινδία, κάποιες πριν ενηλικιωθούν, κάποιες επειδή, απλώς, τόλμησαν να γεννηθούν.
Έτσι προκύπτει γιατί αγκαλιάστηκε τόσο από τον κόσμο. Υμνώντας το θάρρος που είχαν κάποιες ψυχές να διηγηθούν τις ιστορίες τους από τον Ιανουάριο του 2026, κυρίως εξαιτίας του θεάτρου Μεταξουργείο, που ανέλαβε την παραγωγή και έφερε αυτό το αριστούργημα τέχνης για πρώτη φορά στη χώρα μας. Και, πραγματικά, το μόνο που έχω να πω είναι ένα μεγάλο μπράβο.
Στην πράξη, η θεατρική μεταφορά οφείλεται στην Κυριακή Σπανού που έχει αναλάβει και την σκηνοθεσία.
Στην σκηνή τρεις κυρίες με πολλές περγαμηνές και μεγάλη πορεία στο ελληνικό θέατρο πρωταγωνιστούν στις τρεις ιστορίες που θα μας διηγηθούν τη δύναμη ψυχής που χρειάστηκε για να τολμήσουν να κοιτάξουν στα μάτια όλους αυτούς που θεωρούν τις γυναίκες κατώτερες.
Όλους αυτούς που χρησιμοποιούν τη βία, τον φόβο, τον εξευτελισμό.
Όλους αυτούς που θεωρούν κτήμα τους άλλους ανθρώπους.
Αυτούς που ξεχωρίσουν τους ανθρώπους βάσει χρώματος, θρησκείας, εθνικότητας.
Αυτούς που υποβαθμίζουν και περιφρονούν τις γυναίκες θεωρώντας ότι στέκονται χαμηλότερα από εκείνους.
Η αντίσταση είναι πράξη δικαίωσης και λύτρωσης.
Η μη αποδοχή μιας καριερίστας δικηγόρου που τολμά να πολεμήσει τον καρκίνο.
Μια μικρή Ιταλίδα κόντρα σε όλες τις προκαταλήψεις σε αυτούς που χωρίζουν τους ανθρώπους σε φατριές, αγαπάει, εμπιστεύεται και δημιουργεί. Όχι, δεν θα αφήσει την κόρη της να ζήσει την δική της μοίρα.
Η Ινδή από την κατώτερη φατριά, που μαζεύει κυριολεκτικά με ένα κοφίνι τα περιττώματα από τις αυτοσχέδιες λακκούβες των σπιτιών, δίνει με δύναμη ψυχής την ευκαιρία στο μικρό της κοριτσάκι να υπάρξει σε ένα διαφορετικό μέλλον.
Η πλεξούδα, για μια στιγμή, έτσι μαγικά, έτσι ανθρώπινα, ενώνει τις ιστορίες των τριών γυναικών δίνοντας μια ατμόσφαιρα ελπίδας.
Οι Παναγιώτα Βλαντή, Γιασεμί Κηλαηδόνη και Χρύσα Βακάλη μας περιγράφουν τρεις διαφορετικές γυναίκες που δεν έχουν ίδια θρησκεία, ίδια βιώματα, ίδια κοινωνική τάξη και όμως έχουν περισσότερα κοινά από ό,τι όλοι νομίζουν.
Τολμούν να κάτσουν απέναντι από όλους αυτούς που κρύβονται και αφήνουν κάποιους να κινούνται ατιμώρητοι.
Με εξαιρετικές ερμηνείες, ένιωσα ότι ζουν για λίγο στην σκηνή του θεάτρου τη ζωή των γυναικών που πόνεσαν αλλά δεν λύγισαν.
Αυτή η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί.
Ίσως πάντα ένα θέατρο πρέπει να παίζει την Πλεξούδα ως φόρο τιμής στους ανθρώπους που πόνεσαν αλλά και ως ένα μόνιμο μήνυμα προς όλους εμάς που πολλές φορές βλέπουμε τα σημάδια και κλείνουμε την πόρτα πίσω μας.
Σίγουρα δεν φτάνει μόνο μια παράσταση, ένα βιβλίο για να αλλάξουν τα δεδομένα αλλά δεν πρέπει να επιτρέπεται σε καμία κοινωνία να κρύβει αυτούς που με κανέναν τρόπο δεν μπορούν να χαρακτηριστούν άνθρωποι.
Θέλω να ευχαριστήσω το θέατρο Μεταξουργείο, που μου διέθεσε τις προσκλήσεις, για αυτή την υπέροχη, από κάθε άποψη, παράσταση και είχα την τιμή να γράψω για αυτήν.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
