Ο Νίκος Καρούζος υπήρξε από τους σημαντικότερους και πολυγραφότατους Έλληνες ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς.
Γεννήθηκε το 1926 στο Ναύπλιο.
Οι γονείς του συνέβαλαν στο να διαμορφώσουν την προσωπικότητά του, αλλά πρωταρχικό ρόλο κυρίως είχε ο παππούς του, ο οποίος ήταν δάσκαλος που διέθετε μια πολύ μεγάλη βιβλιοθήκη, και ο ιερέας.
Ο Καρούζος έλαβε μια τεράστια πνευματική μόρφωση, τις πολιτικές του πεποιθήσεις και εξίσου έκανε μια πολύ απλή ζωή σχεδόν ασκητική.
Το 1944 όταν αποφοίτησε από το Γυμνάσιο στην πόλη όπου γεννήθηκε, εντάσσεται πλέον στην ΕΠΟΝ στο τμήμα διαφώτισης που βρίσκεται στο Ναύπλιο.
Το 1945 σπούδασε στη σχολή Πολιτικών επιστημών και στην Νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Εγκατέλειψε όμως την Νομική, κάτι που ήθελε ο ίδιος, κι αποφάσισε να μην ασκήσει το επάγγελμα του δικηγόρου.
Ξεκίνησε να δημοσιεύει ποιήματα και άλλα πεζά κείμενα σε διάφορα έντυπα περιοδικά όπως: Επιθεώρηση τέχνης, Ευθύνη, Διαγώνιος, Νέα Εστία και Σύνορο.
Η κύρια ασχολία του παρέμεινε η ποίηση, το διάβασμα και η συγγραφή.
Κατά την χρονική περίοδο 1944-1945 έκανε την πρώτη δημοσίευση ποιήματός του στο περιοδικό της ΕΠΟΝ Νέα Γενιά.
Το 1949 δημοσίευσε το πρώτο του ποίημα με τον τίτλο Σίμων ο Κυρηναίος στο περιοδικό Ο αιώνας μας, ενώ το 1953 εξέδωσε την πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Η επιστροφή του Χριστού.
Η ποίηση του Καρούζου χαρακτηρίζεται κυρίως με θρησκευτικά και φιλοσοφικά στοιχεία.
Ποιητικές συλλογές: Είκοσι ποιήματα (1955), Νέες δοκιμές (1954), Ο υπνόσακος (1964), Απόγονος της νύχτας (1978), Συντήρηση ανελκυστήρων (1986), Θρίαμβος Χρόνου (1997), Ερυθρογράφος (1988), Μονολεκτισμοί και ολιγόλεπτα (1980), Αναμνηστική Λήθη (1982), Σίμων ο Κυρηναίος (1949) καθώς και πολλές ακόμα.
Πεζά, δοκιμια: Πεζά κείμενα (1997), Μεταφυσικές εντυπώσεις απ' τη ζωή ως το θέατρο (1966), Περί ζωγράφων Galerie Titanium (1988).
Μεταφράσεις: Χόρχε Λουί Μπόρχες, Ο δημιουργός και άλλα κείμενα, Ύψιλον, 1980.
Στις ποιητικές του συλλογές από το 1956 και έπειτα, ο Καρούζος, τείνει να εγκαταλείπει τις λακωνικές ποιητικές εκφράσεις και πλέον ανοίγει τον δρόμο που, κατά κύριο λόγο, γινόταν η ανάλυση της έκφρασης του πνεύματος με κύριους άξονες που αφορούσαν τον Θεό, τον έρωτα και τον θάνατο.
Το 1961 του απονεμήθηκε το Β' Κρατικό βραβείο ποίησης.
Το 1962 το Α' Βραβείο ποίησης της ομάδας των δώδεκα.
Την χρονική περίοδο 1983-1984 όπως και το 1986 έπιασε εργασία στο Γ' Πρόγραμμα της ΕΡΑ και ασχολήθηκε με διάφορες εκπομπές που αφορούσαν, κατά κύριο λόγο, τη λογοτεχνία.
Το 1988 παίρνει το Κρατικό βραβείο ποίησης.
Έφυγε από τη ζωή το 1990.
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από Δημοσθένη Κούρτοβικ Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς: Ένας κριτικός οδηγός [Πατάκης, Αθήνα 1999] και την Ελισάβετ Λαλουδάκη Νίκος Καρούζος (1926-1990) [Διαβάζω].
