Ένα αισθηματικό δράμα είναι το μυθιστόρημα της Έλλης Μαζωνάκη Το κρυμμένο μενταγιόν, που συνδέει δημιουργικά το σήμερα με την Κρήτη του 14ου αιώνα και κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μίνωας.
Οι ιστορίες δύο γυναικών εξελίσσονται παράλληλα με την αφήγηση της σύγχρονης εποχής να προοδεύει εναλλάξ με εκείνη της παλαιότερης και καθόλη την έκταση βλέπουμε την τραγικότητα της ζωής τους και το πώς κλήθηκαν να επιβιώσουν σε έναν κόσμο αδιάφορο, αφιλόξενο, άδικο, μοχθηρό, σκληρό ή άκαρδο ή όπως αλλιώς θέλετε να το πείτε ενώ η μοίρα τους τους επιφύλασσε μια πολύ άσχημη τροπή.
Με δυο λόγια: Μία γυναίκα σε προχωρημένη εγκυμοσύνη αποφασίζει να εγκατασταθεί στο μοναστήρι της μονής Βρυωμένου όπου ο μοναχός Φιλόθεος έχει ανακαλύψει ένα κρυμμένο μενταγιόν μαζί με το ημερολόγιο της Ντονάτα Γκραντόνικο, της ανιψιάς του Βενετού φεουδάρχη του νησιού Μάρκο.
Η Κρήτη του 21ου αιώνα συγκρινόμενη με εκείνη του 1367 παρουσιάζει, όπως είναι αναμενόμενο, τεράστιες διαφορές, όπως και όλος ο πλανήτης. Όμως ο πόνος είναι ίδιος σε κάθε εποχή και οι άνθρωποι πάντα (θα) διψούν για αγάπη και ελευθερία. Αυτός είναι ο κεντρικός άξονας πάνω στον οποίο κινείται η μυθοπλασία, δηλαδή οι ιστορίες αυτών των δύο γυναικών και των υπόλοιπων χαρακτήρων του έργου. Ο άλλος βασικός πυλώνας της ιστορίας αφορά τον θυσιαστικό έρωτα που αναδεικνύεται περίτρανα τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν.
Η ενετική Κρήτη και η Γαληνοτάτη, η Επανάσταση του Αγίου Τίτου, το βυζαντινό κράτος που καταρρέει, το καθολικό και το ορθόδοξο δόγμα σε αντιπαράθεση και η ισχύς του δυνατότερου πάνω στον ανίσχυρο δομούν ένα πεδίο αφιλόξενο για έναν μεγάλο έρωτα –πόσο μάλλον για μια ευτυχισμένη ανέφελη ζωή– κι εκ παραλλήλου, το απομονωμένο και γαλήνιο μοναστήρι μπορεί να γιατρέψει τις πληγές όλων.
Όσο διάβαζα τόσο προσπαθούσα ν' αντιστοιχίσω τις δύο ιστορίες πέρα από το προφανές που είναι το μενταγιόν και τα έγγραφα αλλά η συγγραφέας είχε άλλα σχέδια. Η σύνδεσή τους θα γίνει στο τέλος, όταν πια θα έχουν αποκαλυφθεί όλες οι πληροφορίες με ολόκληρη την εικόνα κι όταν θα έχουμε δει την κατάληξη της ηρωίδας από τη σύγχρονη εποχή. Μόνο τότε βλέπεις τη σύγκλιση που γίνεται με τρόπο υποδόριο, σχεδόν ύπουλο, αναδεικνύοντας τη δύναμη της αγάπης και του έρωτα διαχρονικά.
Αυτό το αισθηματικό κοινωνικό δράμα μυστηρίου, λοιπόν, μπορεί να κερδίσει έναν φιλαναγνώστη για πλήθος στοιχείων που διαθέτει όπως συνεχείς εξελίξεις, ενδιαφέρουσα πορεία ζωής, πλοκή κ.ο.κ. αλλά υπάρχουν κι άλλα σημεία να αγαπήσεις όπως διάφορα πραγματάκια, που δίνουν νότες στην αφήγηση, όπως μια μικρή φράση εδώ κι εκεί να σε προϊδεάζει για τη συνέχεια όπως: Η ιστορία είχε ήδη ξεκινήσει. Επίσης, η συγγραφική του τεχνική κατά την οποία, η κυρία Μαζωνάκη, εστιάζει διαδοχικά σε όλους τους χαρακτήρες –όχι μόνο στις βασικότερες εξ αυτών, δηλαδή στις δύο γυναίκες– προκειμένου να σκιαγραφήσει όλες τις προσωπικότητες, να δείξει τις ψυχοσυνθέσεις τους, τις μύχιες σκέψεις... στοιχεία που σε άλλη περίπτωση πρέπει να τα φανταστείς και να τα ανασυνθέσεις μόνος σύμφωνα με το κριτήριό σου και την ενσυναίσθησή σου.
Έτσι, στο σύνολο, έχουμε ένα καλογραμμένο, άξια δομημένο πόνημα, δουλεμένο στη λεπτομέρεια όπου περιπλέκονται και πραγματικά πρόσωπα και ιστορικά στοιχεία και το οποίο μιλά για κλίση (είτε καλλιτεχνική, είτε μοναστική ή την όποια), για έρωτα, αγάπη, ψυχική ηρεμία αλλά και για πίστη, αφοσίωση και πάθος (με διάφορες μορφές), για ελπίδα όπως και για στοχοπροσήλωση. Φυσικά, μιλά και όλες εκείνες τις γυναίκες που κλήθηκαν να παλέψουν μόνες τους, για όλες εκείνες τις ιστορίες που έρχονται από τα βάθη των αιώνων και για κάθε πληγωμένη ψυχή που επιθυμεί μια ίαση.
Στο τέλος, το σωστό υπερισχύει.
Συμπέρασμα; Η αγάπη όπου κι αν βρίσκεται πρέπει να κρατιέται ως το πολυτιμότερο αγαθό ή φυλαχτό, ο άνθρωπος οφείλει να παλεύει με πάθος και πίστη ενώ η συγγραφέας –ίσως επειδή οι χάρτινοι ήρωες είναι σε θέση να συνομιλούν με τους γραφιάδες–...
...σαν να είχε μόλις εκπληρώσει ένα παλιό χρέος, από κείνα που σου στοιχειώνουν τη ζωή και σε κρατάνε δεμένο με το παρελθόν θέλοντας και μη.
Πολύ πολύ όμορφο! Να το βρείτε αυτό το βιβλίο!
