.gif)
Το αρχαίο δράμα, όπως έλεγε και ο Αλέξης Μινωτής, είναι ένα διαρκές παρόν, είναι διαχρονικό και θίγει μεγάλα θέματα για τον άνθρωπο, την ανάγκη του –όχι τη βιολογική, βέβαια, μα– την συναισθηματική και την τάση που έχει για να ξεφύγει από τη μοίρα του. Οι ήρωες στο αρχαίο δράμα ζουν και βιώνουν καταστάσεις έντονες που η θεματική τους δεν έχει καμία σχέση με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος σε όλα τα μέρη του πλανήτη. Το θέμα είναι, αν η αρχαία τραγωδία, που θεωρείται το άλφα και το ωμέγα του θεάτρου, έχει αναγνωστικό κοινό ή θεατές να τιμούν τις παραστάσεις αρχαίου δράματος που ανεβαίνουν.
Ίσως, στα τέλη της δεκαετίας του '50, που είχαν λίγα χρόνια που 'χαν εγκαινιαστεί τα Επιδαύρια, να ήταν πολλοί οι λόγοι που ο κόσμος γέμιζε, ασφυκτικά κάποιες φορές, το θέατρο του Πολύκλειτου. Από την μία –σύμφωνα με τον Μινωτή– ήταν η πρόφαση μίας εκδρομής ή κάτι καινούργιο που τραβάει πάντα την προσοχή των ανθρώπων.
Όπως δείχνουν όμως τα πράγματα, όπως εξελίχθηκαν μέσα στον χρόνο, η αρχαία τραγωδία αποτελεί πηγή ψυχικής ανάτασης για πολλούς – αν όχι για όλους τους θεατές. Και αυτό γιατί ο σύγχρονος άνθρωπος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τα όρια των δυνάμεών του, την ψυχική του αντοχή και το θάρρος του που πολλές φορές δεν το υποψιάζεται και ο ίδιος. Αυτό είναι κάτι που του το μαθαίνει η αρχαία τραγωδία γιατί βλέπει ότι η ανθρώπινη αντοχή είναι, πολλές φορές, πιο δυνατή και στέκεται ψηλότερα από τις εκάστοτε δοκιμασίες που τον πλήττουν στην καθημερινή του ζωή. Ό,τι και αν έχει συμβεί στον άνθρωπο, στον τραγικό ήρωα, η διάθεσή του για ζωή και απονομή δικαιοσύνης είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτό που ονομάζεται τραγωδία. Γι' αυτό, όπως είχα αναφέρει και σε προηγούμενο άρθρο μου, σκοπός της αρχαίας τραγωδίας είναι να γνωρίσει ο άνθρωπος τον αληθινό του εαυτό μέσα από τα πολλά δεινά που του προξενεί η μοίρα του. Η εκδίκηση, που του δίνουν οι θεοί, θα αποτελέσει την κάθαρσή του και θα βρει την πολυπόθητη λύτρωση.
Η κοσμοθεωρία των αρχαίων Ελλήνων δεν έχει σχέση με τους σύγχρονους ανθρώπους. Οι απόγονοί τους έχουν να αντιμετωπίσουν άλλα προβλήματα, με διαφορετικό τρόπο. Μέσα σε αυτούς τους εικοσιπέντε αιώνες, οι ζωές των ανθρώπων εξελίχθηκαν και άλλαξαν. Ωστόσο, κάποια πράγματα, τα μεγάλα της ζωής, μένουν πάντα ίδια και αυτό είναι που δένει τους ανθρώπους με αυτά τα κολοσσιαία έργα, γιατί βλέπουν ότι η μοίρα είναι κοινή. Ότι η ζωή έχει να περάσει από κάποια συναισθήματα – θετικά και αρνητικά– που δεν άλλαξαν και δεν θα αλλάξουν ποτέ. Είναι η αγάπη, είναι η απώλεια αγαπημένου προσώπου, είναι ο θάνατος. Είναι, δηλαδή, ό,τι απασχόλησε όλους τους ανθρώπους, από την αρχή του κόσμου μέχρι σήμερα. Η ψυχική ματιά μπορεί να είναι διαφορετική όμως μπορούν και βλέπουν με τον ίδιο τρόπο τα διαχρονικά αυτά θέματα γιατί κοινή μοίρα του ανθρώπου δεν είναι μόνο η γέννηση και ο θάνατος, αλλά όλα τα στοιχεία και τα συναισθήματα που διαθέτει ο άνθρωπος από την αρχή του κόσμου.
Έτσι, λοιπόν, η αρχαία τραγωδία έχει το κοινό της, που νιώθει την ομοψυχία με τους τραγικούς αυτούς ήρωες, αφού η ψυχή του κάθε ανθρώπου δεν αλλάζει στις εποχές, πάρα μόνο η ζωή του ακολουθεί τις οποιεσδήποτε αλλαγές φέρνει η κάθε εποχή.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από το ετήσιο περιοδικό Θέατρο του Θεόδωρου Κρίτα καθώς και το περιοδικό Θέατρο του Κώστα Νίτσου.
