.gif)
Στην κεντρική πλατεία της Αγίας Παρασκευής δεσπόζει το Ηρώο Πεσόντων, ένα λιτό αλλά επιβλητικό μνημείο αφιερωμένο στη μνήμη αυτών που θυσιάστηκαν για την πατρίδα. Το Ηρώο φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Βασίλη Αναστόπουλο στο πλαίσιο της διαμόρφωσης της κεντρικής πλατείας ως τόπου συλλογικής μνήμης. Σκοπός της ανέγερσής του ήταν να τιμηθούν οι πεσόντες των πολέμων και των εθνικών αγώνων της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Το μνημείο ακολουθεί σύγχρονη αισθητική γραμμή και είναι κατασκευασμένο σε λιτή, δωρική μορφή, με λευκό επίχρισμα, υπογραμμίζοντας τον σεμνό και συμβολικό του χαρακτήρα. Η αφαιρετική μορφή του αντανακλά τη σύγχρονη αντίληψη για τα μνημεία όχι ως επιβλητικά σύμβολα, αλλά ως χώρους σιωπηλής περισυλλογής. Αποτελείται από τρεις μαρμάρινες κατακόρυφες επιφάνειες σε ανοιχτόχρωμο τόνο, τοποθετημένες σε ευθεία διάταξη, από μια χαμηλή μαρμάρινη εξέδρα στο προσκήνιο, που λειτουργεί ως χώρος απόθεσης στεφάνων και έναν οριζόντιο μαρμάρινο τοίχο στο βάθος. Περιλαμβάνει επιγραφές με ονόματα ηρώων και συμβολικά στοιχεία, που παραπέμπουν στον αγώνα για την ελευθερία.
Συγκεκριμένα, στο κεντρικό τμήμα χαράσσεται η επιγραφή «ΧΑΙΡΕ, Ω ΧΑΙΡΕ ΛΕΥΤΕΡΙΑ», μια ποιητική προσφώνηση που παραπέμπει στην ιστορική συνέχεια του τόπου. Στα πλευρικά τμήματα διακρίνονται ανάγλυφες παραστάσεις, με μορφές και σύμβολα, που παραπέμπουν στην έννοια της θυσίας και της προστασίας της πατρίδας. Μπροστά από το μνημείο βρίσκεται μια χαμηλή, ορθογώνια μαρμάρινη κατασκευή, που λειτουργεί ως σημείο απόθεσης στεφάνων. Στη δεξιά πλευρά διακρίνεται το ανάγλυφο ενός περιστεριού, σύμβολο ειρήνης και συμφιλίωσης, το οποίο προσδίδει στο μνημείο έναν στοχαστικό χαρακτήρα. Πίσω από το Ηρώο υψώνονται ιστοί με σημαίες: η ελληνική και η ευρωπαϊκή, καθώς και η σημαία του Δήμου Αγίας Παρασκευής, υπογραμμίζοντας τη σύνδεση της τοπικής μνήμης με την εθνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Το μνημείο δεν έχει μόνο ιστορική και αισθητική αξία, αλλά και εκπαιδευτική. Εκεί, πραγματοποιούνται οι καθιερωμένες τελετές κατάθεσης στεφάνων στις εθνικές επετείους, καθώς και άλλες εκδηλώσεις ιστορικού χαρακτήρα. Κάθε 25η Μαρτίου, ημέρα της εθνικής εορτής για την Επανάσταση του 1821, τελείται επίσημη τελετή με κατάθεση στεφάνων. Στις επετείους της 28ης Οκτωβρίου διοργανώνονται εκδηλώσεις με τη συμμετοχή σχολείων και τοπικών συλλόγων. Οι εθνικές επέτειοι αποτελούν αφορμή συνένωσης των ανθρώπων τόσο σε επίπεδο προσωπικό όσο και σε ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο, ως μια ενέργεια μια πολιτισμικής ταυτότητας.
Οι μαθητές μέσω της συμμετοχής τους στις εκδηλώσεις, οι οποίες εμπεριέχονται στην κοινωνική ζωή του σχολείου, διαμορφώνουν την εικόνα για τον εαυτό τους και αλληλοεπιδρούν σε κοινωνικό επίπεδο αναπτύσσοντας τις επικοινωνιακές δεξιότητες μέσω της συνδιαλλαγής με τους συμμαθητές και τους εκπαιδευτικούς. Οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι αναλαμβάνουν αυτές τις γιορτές, παρουσιάζουν με τη συμμετοχή των μαθητών τους ομιλίες, ανάγνωση ποιημάτων, ιστορικών και λογοτεχνικών κειμένων, θεατρικών παραστάσεων και τραγουδιών. Έτσι, ο σχολικός μηχανισμός, ο οποίος είναι κεντρικά σχεδιασμένος, επιδιώκει τόσο τη μετάδοση των γνώσεων, όσο και την καλλιέργεια της εθνικής ταυτότητας.
Η λιτή μορφή του μνημείου και η απουσία υπερβολικών διακοσμητικών στοιχείων υπογραμμίζουν τον σεβασμό και τη σοβαρότητα, που αρμόζουν στη μνήμη των τιμώμενων προσώπων. Το Ηρώο με τη λιτότητα και τη συμβολική του γλώσσα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μνημείου νεότερης ιστορίας και είναι ένας χώρος εκπαιδευτικού διαλόγου, για να μάθουν οι πολίτες με βιωματικό τρόπο την ιστορία και τις αξίες, που καθόρισαν την Ελλάδα του σήμερα. Είναι μια σιωπηλή επιγραφή στο κέντρο της Αγίας Παρασκευής!
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Βιβλιογραφία:
Κουλούρη Χ., Ιστορία και γεωγραφία στα ελληνικά σχολεία: Γνωστικό αντικείμενο και ιδεολογικές προεκτάσεις, Ιστορικό αρχείο ελληνικής νεολαίας, Γενική γραμματεία νέας γενιάς, Αθήνα 1988,
Φράγκος Π. Χ., Επίκαιρα θέματα παιδείας, Gutemberg, Αθήνα 1986.
